Shloka 48

तदिदं शैवमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । निर्मितं तच्छिवेनैव प्रथमं ब्रह्मसंमितम्

tadidaṃ śaivamākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam | nirmitaṃ tacchivenaiva prathamaṃ brahmasaṃmitam

ഇതുതന്നെ ശൈവപുരാണം; ഇത് വേദസമ്മതമെന്നു പ്രഖ്യാപിതം. ഇതിനെ ആദ്യം സ്വയം ശിവൻ തന്നെ നിർമ്മിച്ചു, തുടക്കത്തിൽ ബ്രഹ്മസംഹിതയായി പ്രസ്താവിച്ചു।

तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
शैवम्Śaiva, pertaining to Śiva
शैवम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
आख्यातम्called/known as
आख्यातम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-ख्या (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पुराणम्Purāṇa
पुराणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
वेदसंमितम्in accord with the Veda
वेदसंमितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवेद (प्रातिपदिक) + संमित (प्रातिपदिक; √मा + क्त, ‘measured/commensurate’)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (वेदेन संमितम्)
निर्मितम्made/constructed
निर्मितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeAdjective
Rootनि-√मा (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्by him/that one
तत्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन (in sandhi context)
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis ‘indeed/only’)
प्रथमम्first
प्रथमम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मसंमितम्commensurate with Brahman/Brahmā (Brahma-like)
ब्रह्मसंमितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + संमित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणा/ब्रह्मणः संमितम्)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Sthala Purana: Textual origin claim: the Purāṇa is ‘veda-saṃmita’ and first authored by Śiva, then transmitted as a Brahmā-recension (Brahma-saṃhitā).

Significance: Establishes śāstra-prāmāṇya (authority) and frames study/hearing as a salvific act under Śiva’s authorship—key for Śaiva Siddhānta where scripture is a vehicle of anugraha.

Role: teaching

S
Shiva
B
Brahma

FAQs

It asserts Śiva as the primal revealer of liberating knowledge and establishes the Śiva Purāṇa as Veda-consistent, guiding the soul (paśu) toward Śiva (Pati) through right understanding and devotion.

By grounding the text in Vedic legitimacy and Śiva’s own authorship, it authorizes the Purāṇic-Āgamic modes of worship—especially reverence to Saguna Śiva through the Liṅga—while pointing to the higher realization of Śiva’s supreme nature.

A practical takeaway is śravaṇa (devotional listening/recitation) of the Śiva Purāṇa with Veda-aligned faith, supported by mantra-japa (especially the Pañcākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) as one’s daily discipline.