Bhāratavarṣa–Navabheda-Vyavasthā (The Nine Divisions of Bhāratavarṣa and Its Sacred Geography)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । वक्ष्येऽहं भारतं वर्षं हिमाद्रेश्चैव दक्षिणे । उत्तरे तु समुद्रस्य भारती यत्र संसृतिः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഹിമാദ്രിയുടെ തെക്കിലും സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭാരതവർഷത്തെ ഞാൻ വിവരിക്കും; അവിടെയാണ് മനുഷ്യരുടെ സംസാരഗതി (സംസൃതി) പ്രവഹിക്കുന്നത്.

Verse 2

नवयोजनसाहस्रो विस्तारोऽस्य महामुने । स्वर्गापवर्गयोः कर्मभूमिरेषा स्मृता बुधैः

ഹേ മഹാമുനേ, ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി ഒൻപതിനായിരം യോജനയെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജ്ഞാനികൾ ഇതിനെ സ്വർഗ്ഗവും അപവർഗ്ഗവും (മോക്ഷവും) നേടുന്നതിനുള്ള കർമ്മഭൂമിയായി സ്മരിക്കുന്നു; ശിവഭക്തിയോടെ അർപ്പിച്ച കർമ്മം ഫലദായകമാകുന്നു.

Verse 3

यतस्संप्राप्यते पुंभिस्स्वर्गो नरक एव च । भारतस्यापि वर्षस्य नव भेदान्ब्रवीमि ते

ഈ (കർമ്മധർമ്മ) മൂലമാണ് മനുഷ്യൻ സ്വർഗ്ഗമോ നരകമോ പ്രാപിക്കുന്നത്. ഇനി ഞാൻ നിനക്കു ഭാരതവർഷത്തിന്റെ ഒമ്പത് വിഭാഗങ്ങളും പറയുന്നു.

Verse 4

इंद्रद्युम्नः कसेरुश्च ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ, കസേരു, താമ്രവർണൻ, ഗഭസ്തിമാൻ; അതുപോലെ നാഗദ്വീപം, സൗമ്യം; പിന്നെ ഗന്ധർവ്വം, വാരുണം—ഇവയാണ് ക്രമമായി പറഞ്ഞ നാമങ്ങൾ.

Verse 5

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपस्सागरसंभृतः । योजनानां सहस्रं तु द्वीपोऽयं दक्षिणोत्तरः

ഇത് അവയിൽ ഒൻപതാമത്തെ ദ്വീപാണ്, സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയതു. ഈ ദ്വീപ് തെക്കിൽ നിന്ന് വടക്കുവരെ ആയിരം യോജന വ്യാപ്തിയുള്ളതാണ്.

Verse 6

पूर्वे किराता यस्य स्युर्दक्षिणे यवनाः स्थिताः । पश्चिमे च तथा ज्ञेया उत्तरे हि तपस्विनः

അതിന്റെ കിഴക്കിൽ കിരാതർ വസിക്കുന്നു; തെക്കിൽ യവനർ നിലകൊള്ളുന്നു. പടിഞ്ഞാറിലും അതുപോലെ ജനങ്ങൾ എന്നു അറിയുക; വടക്കിൽ തപസ്സിൽ നിരതരായ തപസ്വികൾ ഉണ്ട്.

Verse 7

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश्च भूयशः । इज्या युद्धपणा सेवा वर्तयन्तो व्यवस्थिताः

അവിടെ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ ഇടയിൽ ശൂദ്രർ കൂടുതലായിരുന്നു. തത്തത്ത സ്ഥാനധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അവർ യജ്ഞ-പൂജ, യുദ്ധ-രാജകാര്യങ്ങൾ, വ്യാപാരം-ജീവിക, സേവനം എന്നിവ നടത്തി.

Verse 8

महेंद्रो मलयस्सह्यः सुदामा चर्क्षपर्वतः । विंध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

മഹേന്ദ്രം, മലയ, സഹ്യ, സുദാമ, ചർക്ക്ഷപർവ്വതം, വിന്ധ്യ, പാരിയാത്ര—ഇവയാണ് ഇവിടെ ഏഴ് കുലപർവ്വതങ്ങളെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.

Verse 9

वेदस्मृतिपुराणाद्याः पारियात्रोद्भवा मुने । सर्वपापहरा ज्ञेया दर्शनात्स्पर्शनादपि

ഹേ മുനേ, പാരിയാത്രത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച വേദങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ, പുരാണാദികൾ എല്ലാം സർവ്വപാപഹരങ്ങൾ; ദർശനത്താലും സ്പർശത്താലും പോലും പാവനമാക്കുന്നു।

Verse 10

नर्मदा सुरसाद्याश्च सप्तान्याश्च सहस्रशः । विंध्योद्भवा महानद्यस्सर्वपापहराश्शुभाः

നർമദാ, സുരസാ മുതലായവ—ഇനിയും ഏഴും, സഹസ്രങ്ങളായും—വിംധ്യത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച മഹാനദികൾ; അവ ശുഭസ്വരൂപിണികളായി സർവ്വപാപം ഹരിക്കുന്നു।

Verse 11

गोदावरी भीमरथी तापीप्रमुखनिम्नगाः । गिरेर्विनिर्गता ऋक्षात्सद्यः पापभयापहाः

ഗോദാവരി, ഭീമരഥി, താപി മുതലായ പ്രധാന നദികൾ ഋക്ഷപർവതത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ടു ഒഴുകുന്നു; അവ ഉടൻ പാപവും പാപജന്യഭയവും അകറ്റുന്നു।

Verse 12

सह्यपादोद्भवा नद्यः कृष्णावेण्यादिकास्तथा । कृतमाला ताम्रपर्णी प्रमुखा मलयोद्भवाः

സഹ്യപർവതത്തിന്റെ പാദദേശത്തിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണാ, വേണീ മുതലായ നദികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; മലയപർവതത്തിൽ നിന്ന് കൃതമാലയും താമ്രപർണിയും എന്നീ പ്രധാന നദികൾ ജനിക്കുന്നു।

Verse 13

त्रियामा चर्षिकुल्याद्या महेन्द्रप्रभवा स्मृताः । ऋषिकुल्या कुमार्य्याद्याः शुक्तिमत्पादसंभवाः

ത്രിയാമാ, ചർഷികുല്യാ മുതലായ നദികൾ മഹേന്ദ്രപർവതത്തിൽ നിന്നുള്ളവയെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഋഷികുല്യാ, കുമാര്യാ മുതലായവ ശുക്തിമാന്റെ പാദപ്രദേശത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 14

नानाजनपदास्तेषु मंडलेषु वसन्ति वै । आसां पिबंति पानीयं सरत्सु विविधेषु च

ആ മണ്ഡലങ്ങളിൽ പല ജനപദങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾ നിശ്ചയമായും വസിക്കുന്നു; അവിടെയുള്ള വിവിധ സരോവരങ്ങളിൽ നിന്ന് അവർ ജലം പാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 15

चत्वारि भारते वर्षे युगान्यासन्महामुने । कृतादीनि न चान्येषु द्वीपेषु प्रभवंति हि

ഹേ മഹാമുനേ! ഭാരതവർഷത്തിൽ മാത്രമേ കൃതാദി നാലു യുഗങ്ങളും നിലനില്ക്കൂ; മറ്റു ദ്വീപുകളിൽ അവയുടെ ഉദ്ഭവം ഇല്ല.

Verse 16

दानानि चात्र दीयंते सुकृतैश्चात्र याज्ञिकैः । तपस्तपंति यतयः परलोकार्थमादरात्

ഇവിടെ പുണ്യശാലികളായ യാജ്ഞികർ ദാനങ്ങൾ നൽകുന്നു; ഇവിടെ യതികൾ പരലോകാർത്ഥം ശ്രദ്ധയോടെ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിക്കുന്നു।

Verse 17

यतो हि कर्मभूरेषा जम्बूद्वीपे महामुने । अत्रापि भारतं श्रेष्ठमतोऽन्या भोगभूमयः

ഹേ മഹാമുനേ, ജംബൂദ്വീപിൽ ഇതുതന്നെ കർമഭൂമിയാണ്; അതിലും ഭാരതം ശ്രേഷ്ഠം, അതുകൊണ്ട് മറ്റു ദേശങ്ങൾ ഭോഗഭൂമികളായി പറയപ്പെടുന്നു।

Verse 18

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां ब्रह्माण्डकथने सप्तदीपवर्णनं नामाष्टादशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ പഞ്ചമ ഗ്രന്ഥമായ ഉമാസംഹിതയിൽ, ബ്രഹ്മാണ്ഡകഥന വിഭാഗത്തിലെ ‘സപ്തദ്വീപവർണനം’ എന്ന അഷ്ടാദശ അധ്യായം സമാപിച്ചു।

Verse 19

स्वर्गापवर्गास्पदमार्गभूते धन्यास्तु ते भारतभूमिभागे । गायंति देवाः किल गीतकानि भवंति भूयः पुरुषास्सुरास्ते

ഭാരതഭൂമിഭാഗത്തിൽ ജനിക്കുന്നവർ ധന്യരാണ്; കാരണം ഇതുതന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിനും അപവർഗ്ഗത്തിനും (മോക്ഷത്തിനും) വഴിയും ആധാരവും. ദേവന്മാർ അവരുടെ കീർത്തിഗീതങ്ങൾ പാടുന്നു; ആ മനുഷ്യർ പുണ്യവും ശിവഭക്തിയും കൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ദിവ്യത്വം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 20

अवाप्य मानुष्यमयं कदाचिद्विहृत्य शंभोः परमात्मरूपे । फलानि सर्वाणि तु कर्मजानि यास्याम्यहं तत्तनुतां हि तस्य

ഒരിക്കൽ മനുഷ്യദേഹം പ്രാപിച്ച്, ശംഭുവിന്റെ പരമാത്മസ്വരൂപത്തിൽ ലീലിച്ച്, കർമജന്യമായ എല്ലാ ഫലങ്ങളെയും അതിക്രമിച്ച്, ഞാൻ നിശ്ചയമായും അവനോടുള്ള തത്തനുത്വം (ഏകാത്മത) പ്രാപിക്കും।

Verse 21

आप्स्यंति धन्याः खलु ते मनुष्याः सुखैर्युताः कर्मणि सन्निविष्टाः । जनुर्हि येषां खलु भारतेऽस्ति ते स्वर्गमोक्षोभयलाभवन्तः

സത്യമായും ധന്യരാണ് അവർ—സുഖസമൃദ്ധിയോടെ ധർമ്മകർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്ന മനുഷ്യർ. ഭാരതത്തിൽ ജന്മമുള്ളവർ സ്വർഗവും മോക്ഷവും—ഇരട്ടലാഭം നേടുന്നവർ ആകുന്നു।

Verse 22

लक्षयोजनविस्तारस्समस्तपरिमण्डलः । जम्बूद्वीपो मया ख्यातः क्षारोदधिसुसंवृतः

ജംബൂദ്വീപം സമസ്ത വ്യാപ്തിയിലും പൂർണ്ണ വൃത്താകാരവും ലക്ഷ യോജന വീതിയുമുള്ളതാണ്; അത് ക്ഷാരസമുദ്രം കൊണ്ട് നന്നായി ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നു ഞാൻ പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 23

संवेष्ट्य क्षारमुदधिं शतसाहस्रसम्मितम् । ततो हि द्विगुणो ब्रह्मन्प्लक्षद्वीपः प्रकीर्तितः

ശതസഹസ്ര യോജന വ്യാപ്തിയുള്ള ക്ഷാരസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നതു; ഹേ ബ്രഹ്മൻ, പ്ലക്ഷദ്വീപം അതിന്റെ ഇരട്ടിയളവാണെന്ന് പ്രസിദ്ധം।

Verse 24

गोमंतश्चैव चन्द्रश्च नारदो दर्दुरस्तथा । सोमकस्सुमनाश्शैलो वैभ्राजश्चैव सत्तमः

ഗോമന്തനും ചന്ദ്രനും, നാരദനും ദർദുരനും; അതുപോലെ സോമക, സുമനാ, ശൈല, വൈഭ്രാജ—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ശ്രോതാവേ।

Verse 25

वर्षाचलेषु रम्येषु सहितास्सततं प्रजाः । वसंति देवगंधर्वा वर्षेष्वेतेषु नित्यशः

ആ മനോഹരമായ വർഷപർവതങ്ങളിൽ പ്രജകൾ എപ്പോഴും ഐക്യത്തോടെ വസിക്കുന്നു; ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും നിത്യമായി പാർക്കുന്നു।

Verse 26

नाधयो व्याधयो वापि जनानां तत्र कुत्रचित् । दश वर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

അവിടെ ജനങ്ങൾക്ക് എവിടെയും ആധിയോ വ്യാധിയോ ഇല്ല. ആ സ്ഥലത്ത് മനുഷ്യർ പത്തു ആയിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.

Verse 27

अनुतप्ता शिखी चैव पापघ्नी त्रिदिवा कृपा । अमृता सुकृता चैव सप्तैवात्र च निम्नगाः

ഇവിടെ തീർച്ചയായും ഏഴ് പുണ്യനദികളുണ്ട്—അനുതപ്താ, ശിഖീ, പാപഘ്നീ, ത്രിദിവാ, കൃപാ, അമൃതാ, സുകൃതാ।

Verse 28

क्षुद्रनद्यस्तथा शैलास्तत्र संति सहस्रशः । ताः पिबंति सुसंहृष्टा नदीर्जनपदास्तु ते

അവിടെ അനവധി ചെറുനദികളും ആയിരക്കണക്കിന് പർവ്വതങ്ങളും ഉണ്ട്. ആ നഗരങ്ങളും ജനപദങ്ങളും ആനന്ദഭരിതഹൃദയത്തോടെ ആ നദികളുടെ ജലം പാനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 29

न तत्रापि युगावस्था यथास्थानेषु सप्तसु । त्रेतायुगसमः कालस्सर्वदैव महामुने

മഹാമുനേ, അവിടെയും യഥാസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഏഴ് ലോകങ്ങളിലേതുപോലെ യുഗവിഭാഗം ഇല്ല; അവിടത്തെ കാലം എപ്പോഴും ത്രേതായുഗസമമാണ്।

Verse 30

विप्रक्षत्रियवैश्यास्ते शूद्राश्च मुनिसत्तम । कल्पवृक्षसमानस्तु तन्मध्ये सुमहातरुः

മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അവരിൽ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും വൈശ്യരും ശൂദ്രരുമുണ്ട്. അവർ എല്ലാവരും കൽപവൃക്ഷസമം; അവരുടെ മദ്ധ്യേ അതിമഹത്തായ, സർവോന്നതമായ ഒരു വൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 31

प्लक्षस्तन्नामसंज्ञो वै प्लक्षद्वीपो द्विजोत्तम । इज्यते तत्र भगवाञ्छंकरो लोकशंकरः

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! പ്ലക്ഷ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ പ്ലക്ഷദ്വീപം ഉണ്ട്. അവിടെ ലോകഹിതകാരിയായ ഭഗവാൻ ശങ്കരൻ, ലോകശങ്കരൻ, പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 32

हरिश्च भगवान्ब्रह्मा यन्त्रैर्मन्त्रैश्च वैदिकैः । संक्षेपेण तथा भूयश्शाल्मलिं त्वं निशामय

ഹരി (വിഷ്ണു)യും ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവും യന്ത്രങ്ങളാലും വൈദിക മന്ത്രങ്ങളാലും—സംക്ഷേപമായും പിന്നെ കൂടുതൽ വിപുലമായും—(ഇതു ചെയ്തു). ഇനി നീ ശാൽമലി സംബന്ധിച്ച് കേൾക്കുക.

Verse 33

सप्तवर्षाणि तत्रैव तेषां नामानि मे शृणु । श्वेतोऽथ हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा

അവിടെയേ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ (പ്രദേശങ്ങൾ) ഉണ്ട്; അവയുടെ നാമങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക—ശ്വേത, ഹരിത, ജീമൂത, കൂടാതെ രോഹിത.

Verse 34

वैकलो मानसश्चैव सुप्रभस्सप्तमो मुने । शाल्मलेन तु वृक्षेण द्वीपः शाल्मलिसंज्ञकः

ഹേ മുനേ! വൈകല, മാനസ, സുപ്രഭ എന്നിവയും (അവയിൽ) ഉണ്ട്. ശാൽമലി വൃക്ഷത്തിന്റെ നാമത്താൽ ഏഴാമത്തെ ദ്വീപ് ‘ശാൽമലി’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 35

द्विगुणेन समुद्रेण सततं संवृतः स्थितः । वर्षाभिव्यंजका नद्यस्तासां नामानि मे शृणु

അത് തന്റെ ഇരട്ടിയളവുള്ള സമുദ്രം ചുറ്റും എപ്പോഴും പൊതിഞ്ഞ നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഇനി വർഷങ്ങളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ആ നദികളുടെ നാമങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക.

Verse 36

शुक्ला रक्ता हिरण्या च चन्द्रा शुभ्रा विमोचना । निवृत्तिः सप्तमी तासां पुण्यतोया सुशीतलाः

ആ പുണ്യജലധാരകൾ—ശുക്ലാ, രക്താ, ഹിരണ്യാ, ചന്ദ്രാ, ശുഭ്രാ, വിമോചനാ, ഏഴാമത്തേത് നിവൃത്തിയെന്നും. അവയുടെ ജലം പുണ്യപ്രദവും അതിശീതളവും ശുദ്ധിയും മോക്ഷവും നൽകുന്നതുമാണ്.

Verse 37

सप्तैव तानि वर्षाणि चतुर्वर्णायुतानि च । भगवन्तं सदा शंभुं यजंते विविधैर्मखैः

ആ ഏഴ് വർഷങ്ങളും, പിന്നെയും അയുതങ്ങളായ വർഷങ്ങളോളം പോലും, നാലു വർണക്കാരും നാനാവിധ മഖയാഗങ്ങളാൽ സദാ ഭഗവാൻ ശംഭുവിനെ യജിച്ചു ആരാധിച്ചു.

Verse 38

देवानां तत्र सान्निध्यमतीव सुमनोरमे । एष द्वीपस्समुद्रेण सुरोदेन समावृतः

അത്യന്തം മനോഹരമായ ആ സ്ഥലത്ത് ദേവന്മാരുടെ സാന്നിധ്യം വളരെ വ്യക്തമായി അനുഭവപ്പെട്ടു. ഈ ദ്വീപ് സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റി, ദിവ്യനിയമത്താൽ കാവലും അതിരും പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 39

द्विगुणेन कुशद्वीपः समंताद्बाह्यतः स्थितः । वसंति तत्र दैतेया मनुजैस्सह दानवाः

പുറത്തുവശത്ത് ചുറ്റുമെല്ലാം അതിനേക്കാൾ ഇരട്ടിവിസ്തീർണ്ണമുള്ള കുശദ്വീപ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവിടെ മനുഷ്യരോടൊപ്പം ദൈത്യരും ദാനവരും വസിക്കുന്നു.

Verse 40

तथैव देवगन्धर्वा यक्षाः किंपुरुषादयः । वर्णास्तत्रैव चत्वारो निजानुष्ठानतत्पराः

അതുപോലെ അവിടെ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും കിംപുരുഷന്മാർ മുതലായവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ നാലു വർണക്കാരും തത്തത്ത സ്വധർമ്മാനുഷ്ഠാനത്തിൽ നിഷ്ഠരായിരുന്നു.

Verse 41

तत्रैव च कुशद्वीपे ब्रह्माणं च जनार्द्दनम् । यजंति च तथेशानं सर्वकामफलप्रदम्

അവിടെയേ കുശദ്വീപിൽ അവർ ബ്രഹ്മാവിനെയും ജനാർദ്ദനനെയും പൂജിക്കുന്നു; അതുപോലെ സർവകാമഫലപ്രദനായ ഈശാനനെയും (ശിവനെയും) ആരാധിക്കുന്നു.

Verse 42

कुशेशयो हरिश्चैव द्युतिमान्पुष्पवांस्तथा । मणिद्रुमो हेमशैलस्सप्तमो मन्दराचलः

അവയുടെ പേരുകൾ—കുശേശയ, ഹരി, ദ്യുതിമാൻ, പുഷ്പവാൻ, മണിദ്രുമ, ഹേമശൈല; ഏഴാമത് മന്ദരാചലം.

Verse 43

नद्यश्च सप्त तासां तु नामानि शृणु तत्त्वतः । धूतपापा शिवा चैव पवित्रा संमितिस्तथा

അവിടെ ഏഴ് നദികളുണ്ട്; ഇപ്പോൾ അവയുടെ നാമങ്ങൾ സത്യമായി കേൾക്കുക—ധൂതപാപാ, ശിവാ, പവിത്രാ, കൂടാതെ സംമിതി.

Verse 44

विद्या दंभा मही चान्या सर्वपापहरास्त्विमाः । अन्यास्सहस्रशस्संति शुभापो हेमवालुकाः

വിദ്യ, സംയമം, ഭൂമി എന്നിവയും മറ്റു പുണ്യാശ്രയങ്ങളും—ഇവ എല്ലാം പാപങ്ങളെ മുഴുവനായി ഹരിക്കുന്നവയാണ്. കൂടാതെ ആയിരങ്ങളോളം ശുഭവും ശുദ്ധികരവും ഉള്ളവയുണ്ട്—പുണ്യജലവും സ്വർണ്ണവാലുകയും പോലെ।

Verse 45

कुशद्वीपे कुशस्तम्बो घृतोदेन समावृतः । क्रौञ्चद्वीपो महाभाग श्रूयतां चापरो महान्

കുശദ്വീപിൽ കുശപ്പുല്ലിന്റെ തൂണുപോലൊരു കൂട്ടമുണ്ട്; അത് ഘൃതസമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗ, ഇനി മറ്റൊരു മഹത്തായ പ്രദേശമായ ശക്തനായ ക്രൗഞ്ചദ്വീപിനെ കേൾക്കുക।

Verse 46

द्विगुणेन समुद्रेण दधिमंडेन चावृतः । वर्षाचला महाबुद्धे तेषां नामानि मे शृणु

ഹേ മഹാബുദ്ധിമാനേ! വർഷാചലങ്ങൾ ദ്വിഗുണ സമുദ്രത്താലും ദധിമണ്ഡ-സമുദ്രത്താലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇനി അവയുടെ നാമങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക।

Verse 47

क्रौञ्चश्च वामनश्चैव तृतीयश्चांधकारकः । दिवावृतिर्मनश्चैव पुण्डरीकश्च दुन्दुभिः

ക്രൗഞ്ച, വാമന, മൂന്നാമത് അന്ധകാരക; കൂടാതെ ദിവാവൃതി, മന, പുണ്ഡരീക, ദുന്ദുഭി—(ഇവയാണ് അവരുടെ നാമങ്ങൾ)।

Verse 48

निवसंति निरातंका वर्षशैलेषु तेषु वै । सर्वसौवर्णरम्येषु सुहृद्देवगणैः प्रजाः

ആ വർഷശൈലങ്ങളിൽ പ്രജകൾ സത്യമായും ഭയവും അപായവും ഇല്ലാതെ വസിക്കുന്നു—സമ്പൂർണ്ണ സ്വർണമയമായ മനോഹര പ്രദേശങ്ങളിൽ, സ്നേഹമുള്ള ദേവഗണങ്ങളുടെ സഹവാസത്തോടെ।

Verse 49

ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याश्शूद्राश्चानुक्रमोदिताः । संति तत्र महानद्यस्सप्तान्यास्तु सहस्रशः

അവിടെ ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിങ്ങനെ ക്രമമായി പറയപ്പെട്ട ജനങ്ങൾ ഉണ്ടു. ആ ദേശത്ത് മഹാനദികളും ഉണ്ടു—ഏഴ് പ്രധാന നദികൾ, കൂടാതെ ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു നദികളും.

Verse 50

गौरी कुमुद्वती चैव सन्ध्या रात्रिर्मनोजवा । शांतिश्च पुंडरीका च याः पिबन्ति पयश्शुभम्

ഗൗരീ, കുമുദ്വതീ, സന്ധ്യ, രാത്രി, മനോജവാ, ശാന്തി, പുണ്ടരീകാ—ഇവർ എല്ലാവരും ശുഭമായ പാൽ പാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 51

भगवान्पूज्यते तत्र योगरुद्रस्वरूपवान् । दधिमण्डोदकश्चापि शाकद्वीपेन संवृतः

അവിടെ ഭഗവാൻ യോഗരുദ്രസ്വരൂപത്തിൽ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. ആ പുണ്യക്ഷേത്രം ദധിമണ്ഡോദകജലങ്ങളാലും ശാകദ്വീപിനാലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 52

द्विगुणेनाद्रयस्सप्त तेषां नामानि मे शृणु । पूर्वे तत्रोदयगिरिर्जलधारः परे यतः

അതിന്റെ ഇരട്ടിയായി ഏഴ് പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ നാമങ്ങൾ എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കുക. കിഴക്കിൽ ഉദയഗിരി; പടിഞ്ഞാറിൽ, ജലം ഇറങ്ങുന്ന ദിശയിൽ, ജലധാര എന്ന പർവതം ഉണ്ട്.

Verse 53

पृष्ठतोऽस्तगिरिश्चैव ह्यविकेशश्च केसरी । शाकस्तत्र महावृक्षस्सिद्धगंधर्वसेवितः

പിന്നിൽ അസ്തഗിരിയും, അവികേശ എന്ന സിംഹവും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ സിദ്ധരും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്ന മഹാശാകവൃക്ഷം നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 54

तत्र पुण्या जनपदाश्चातुर्वर्ण्यसमन्विताः । नद्यश्चात्र महापुण्यास्सर्वपापभयापहाः

അവിടെ ദേശപ്രദേശങ്ങൾ പുണ്യമയവും ചാതുർവർണ്യക്രമത്തിൽ സുസ്ഥിതവുമാണ്. അവിടത്തെ നദികളും മഹാപുണ്യകരം; സകലപാപവും ഹരിച്ച് പാപജന്യഭയം അകറ്റുന്നു.

Verse 55

सुकुमारी कुमारी च नलिनी वेणुका तथा । इक्षुश्च रेणुका चैव गभस्तिस्सप्तमी तथा

അവൾ സുകുമാരീ, കുമാരീ, നലിനീ, വേണുകാ എന്നിങ്ങനെ പ്രസിദ്ധയാണ്. അവൾ ഇക്ഷു, രേണുകാ, ഗഭസ്തി എന്നും—ഇത് ഏഴാമത്തെ നാമമായും പറയുന്നു.

Verse 56

अन्यास्सहस्रशस्तत्र क्षुद्रनद्यो महामुने । महीधरास्तथा संति शतशोऽथ सहस्रशः

മഹാമുനേ! അവിടെ ആയിരങ്ങളായ ചെറുനദികളും ഉണ്ട്; അതുപോലെ പർവതങ്ങളും—നൂറുകളായും പിന്നെയും ആയിരങ്ങളായും നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 57

धर्महानिर्न तेष्वस्ति स्वर्गादागत्य मानवाः । वर्षेषु तेषु पृथिवीं विहरन्ति परस्परम्

അവരിൽ ധർമ്മഹാനി ഇല്ല. സ്വർഗത്തിൽ നിന്നിറങ്ങി വന്ന ആ മനുഷ്യർ ആ ആ വർഷങ്ങളിൽ ഭൂമിയിൽ പരസ്പരം സൗഹാർദ്ദത്തോടെ വിഹരിക്കുന്നു.

Verse 58

शाकद्वीपे तु वै सूर्य्यः प्रीत्या जनपदैस्सदा । यथोक्तैरिज्यते सम्यक्कर्मभिर्नियतात्मभिः

ശാകദ്വീപത്തിൽ ആ ദേശവാസികൾ സദാ പ്രീതിഭക്തിയോടെ, ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം, നിയന്ത്രിതചിത്തരായവർ നിർവഹിക്കുന്ന യഥോചിതകർമ്മങ്ങളാൽ സൂര്യദേവനെ സമ്യക് ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 59

क्षीरोदेनावृतस्सोऽपि द्विगुणेन समंततः । क्षीराब्धिस्सर्वतो व्यास पुष्कराख्येन संवृतः

ഹേ വ്യാസാ! ആ പ്രദേശവും ചുറ്റുമെല്ലാം ഇരട്ടവ്യാപ്തിയുള്ള ക്ഷീരോദം (പാൽസമുദ്രം) കൊണ്ട് ആവൃതമാണ്; ആ ക്ഷീരാബ്ധിയും എല്ലാദിക്കിലും ‘പുഷ്കര’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വ്യാപ്തിയാൽ പരിവേഷ്ടിതമാണ്।

Verse 60

द्विगुणेन महावर्षस्तत्र ख्यातोऽत्र मानसः । योजनानां सहस्राणि पंचैवोर्ध्वसमुच्छ्रितः

അവിടെ ‘മാനസ’ എന്ന മഹാവർഷം ഇരട്ടപ്രചുരതയോടെ പ്രസിദ്ധമാണ്; അത് മേലോട്ടായി അഞ്ചായിരം യോജന ഉയരത്തോളം ഉയർന്നു നിൽക്കുന്നു।

Verse 61

तानि चैव तु लक्षाणि सर्वतो वलयाकृति । पुष्करद्वीपवलयो मध्येन विभजंति च

അവ പ്രദേശങ്ങൾ ഓരോന്നും ഒരു ലക്ഷം (യോജന) അളവുള്ളവയും എല്ലാടവും വളയാകൃതിയുമാണ്. പുഷ്കരദ്വീപത്തിന്റെ വളയം അവയെ നടുവിലൂടെ വിഭജിക്കുന്നു.

Verse 62

तेनैव वलया कारा द्वीपवर्षसमाकृतिः । दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवंति मानवाः

അതു തന്നെയുള്ള വളയാകാരത്വം മൂലം അത് ദ്വീപഖണ്ഡമായി, അതിലെ വർഷങ്ങളോടുകൂടി വളയരൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു. അവിടെ മനുഷ്യർ പത്തു ആയിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.

Verse 63

निरामया वीतशोका रागद्वेषविवर्जिताः । अधर्मो न मतस्तेषां न बंधवधकौ मुने

അവർ രോഗരഹിതരും ശോകാതീതരുമായി, രാഗദ്വേഷവിമുക്തരാണ്. ഹേ മുനേ, അവർക്കു അധർമ്മബോധമില്ല; ബന്ധനവും ഇല്ല, മരണവും പിടിക്കുകയില്ല.

Verse 64

सत्यानृते न तस्यास्तां सदैव वसतिस्सदा । तुल्यवेषास्तु मनुजा हेमवर्णैकरूपिणः

ആ ലോകത്തിൽ സത്യം-അസത്യം എന്ന ഭേദമില്ല; അവിടെ നിത്യവാസം മാത്രമേ ഉള്ളൂ. അവിടെയുള്ള മനുഷ്യർ ഒരേ വേഷത്തിൽ, സ്വർണ്ണവർണ്ണമായ ഏകസ്വരൂപത്തിൽ ദീപ്തരാണ്.

Verse 65

वर्षश्चायं तु कालेय भौम स्वर्गोपमो मतः । सर्वस्य सुखदः काले जरारोगविवर्जितः

ഹേ കാലേയ, ഭൂമിയിലെ ഈ വർഷം സ്വർഗ്ഗസമമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. യഥാകാലം അത് എല്ലാവർക്കും സുഖദായകമാകുന്നു; ജരയും രോഗവും ഇല്ലാത്തത്.

Verse 66

पुष्करे धातकीखण्डे महावीते महामुने । न्यग्रोधं पुष्करद्वीपे ब्रह्मणः स्थानमुत्तमम्

ഹേ മഹാമുനേ! ധാതകീഖണ്ഡത്തിലെ പുഷ്കരത്തിൽ, മഹാവീടം എന്ന പവിത്ര പ്രദേശത്ത്, പുഷ്കരദ്വീപിൽ ന്യഗ്രോധം (ആൽമരം) നിലകൊള്ളുന്നു—അതുതന്നെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ അത്യുത്തമമായ പുണ്യസ്ഥാനം।

Verse 67

तस्मिन्निवसते ब्रह्मा पूज्यमानस्सुरासुरैः । स्वादूदकेनांबुधिना पुष्करः परिवेष्टितः

അവിടെയാണു ബ്രഹ്മാവ് വസിക്കുന്നത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുപോലെ പൂജിക്കുന്നവനായി; പുഷ്കരം ചുറ്റും മധുരജലസമുദ്രം കൊണ്ട് പരിവേഷ്ടിതമാണ്।

Verse 68

एवं द्वीपास्समुद्रैस्तु सप्त सप्तभिरावृताः । द्वीपाश्चैव समुद्राश्च समाना द्विगुणैः परैः

ഇങ്ങനെ ഓരോ ദ്വീപും ഏഴ് ഏഴ് സമുദ്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദ്വീപങ്ങളും സമുദ്രങ്ങളും പരസ്പരം തുല്യവ്യാപ്തിയുള്ളവ; ഓരോ തുടർന്നതും മുൻപത്തേതിന്റെ ഇരട്ടിയാകുന്നു.

Verse 69

उक्तातिरिक्तता तेषां समुद्रेषु समानि वै । पयांसि सर्वदाऽल्पत्वं जायते न कदाचन

അവരുടെ വർധനവെന്നു പറഞ്ഞ അതിരുകടന്ന വ്യാപ്തി സമുദ്രങ്ങളിലും അതുപോലെ തന്നെയാണ്. അവിടെയുള്ള ജലം എപ്പോഴും കുറയാതെ നിലനിൽക്കും; ഒരിക്കലും ക്ഷാമമാകില്ല.

Verse 70

स्थालीस्थमग्निसंयोगादधःस्थं मुनिसत्तमः । तथेन्दुवृद्धौ सलिलमूर्द्ध्वगं भवति ध्रुवम्

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! അഗ്നിസംയോഗം കൊണ്ടു പാത്രത്തിലുള്ളത് താഴോട്ടു ചായുന്നു; അതുപോലെ ചന്ദ്രവൃദ്ധിയിൽ (ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ) ജലം നിശ്ചയമായും മേലോട്ടുയരും.

Verse 71

उदयास्तमनेत्विंदोर्वर्द्धंत्यापो ह्रसन्ति च । अतो न्यूनातिरिक्ताश्च पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः

ചന്ദ്രന്റെ ഉദയാസ്തമനങ്ങളാൽ ജലത്തിന് വർദ്ധനയും ക്ഷയവും സംഭവിക്കുന്നു; അതിനാൽ ശുക്ല-കൃഷ്ണ പക്ഷങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ ചെറുതും ചിലപ്പോൾ വലുതും ആകുന്നു.

Verse 72

अपां वृद्धिक्षयौ दृष्टौ शतशस्तु दशोत्तरम् । समुद्राणां मुनिश्रेष्ठो सर्वेषां कथितं तव

മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ജലത്തിന്റെ വർദ്ധനയും ക്ഷയവും ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും, നൂറിലധികം തവണ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളെയും കുറിച്ച് നിനക്കു ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 73

भोजनं पुष्करद्वीपे प्रजास्सर्वाः सदैव हि । खंडस्य कुर्वते विप्र तत्र स्वयमुपस्थितम्

ഹേ വിപ്രാ! പുഷ്കരദ്വീപിൽ എല്ലാ പ്രജകളും എപ്പോഴും ഭോജനം ചെയ്യുന്നു; കാരണം അവർക്കു നിശ്ചയിച്ച ഭാഗം അവിടെ സ്വയം സന്നിഹിതമാകുന്നു.

Verse 74

स्वांगदो यस्य पुरतो नास्ति लोकस्य संस्थितिः । द्विगुणा हिरण्मयी भूमिस्सर्वजंतुविवर्जिता

ആരുടെ സന്നിധിയിൽ ലോകക്രമം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയില്ലയോ, അവരുടെ മുമ്പിൽ ഭൂമി ഇരട്ടിയായി ദീപ്തിമാനായി, സ്വർണമയമായി, സർവ്വജീവവിവർജിതയായി മാറുന്നു.

Verse 75

लोकालोकस्ततश्शैलस्सहस्राण्यचलो हि सः । उच्छ्रयेण हि तावंति योजनायुतविस्तृतः

അതിന്റെ അപ്പുറം ലോകാലോകം എന്ന പർവ്വതമുണ്ട്—സത്യത്തിൽ അചലമായ പർവ്വതനിര, ആയിരങ്ങളായ യോജനകൾ വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഉയരത്തിലും അതേ അളവ്; വീതിയിൽ ദശസഹസ്ര യോജനകൾ വരെ പരന്നിരിക്കുന്നു.

Verse 76

तमश्चांडकटाहेन सेयमुर्वी महामुने । पंचाशत्कोटिविस्तारा सद्वीपा समहीधरा

മഹാമുനേ, ഈ ഭൂമി തമസ എന്ന മഹാ അന്ധകാര-കടാഹംകൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി അമ്പത് കോടി (യോജന); ദ്വീപങ്ങളോടും പർവതങ്ങളോടും കൂടിയതാണ്.

Verse 77

आधारभूता सर्वेषां सर्वभूतगुणाधिका । सेयं धात्री च कालेय सर्वेषां जगतामिला

അവൾ എല്ലാറ്റിന്റെയും ആധാരമാണ്; സർവഭൂതഗുണങ്ങളെക്കാൾ അധികം മംഗളഗുണസമ്പന്ന. അവൾ തന്നെയാണ് ധാത്രി, കാലേയാ, ഇലാ—സകല ലോകങ്ങളെയും ധരിക്കുന്ന ഭൂമാതാവ്.