Mahādāna-prakaraṇa (The Doctrine of Great Gifts): Suvarṇa–Go–Bhūmi and Tulā-dāna

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शस्तानि घोरदानानि महादानानि नित्यशः । पात्रेभ्यस्तु प्रदेयानि आत्मानं तारयंति च

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—പ്രശംസനീയമായ ദാനങ്ങൾ, ചെയ്യാൻ ഭയങ്കരവും ദുഷ്കരവുമായ മഹാദാനങ്ങളായാലും നിത്യമായി ചെയ്യണം; അവ യോജ്യപാത്രർക്കേ നൽകേണ്ടത്. അത്തരം അർപ്പണങ്ങൾ സ്വന്തം ആത്മാവിനെയും തരിക്കുന്നു।

Verse 2

हिरण्यदानं गोदानं भूमिदानं द्विजोत्तम । गृह्णंतो वै पवित्राणि तारयंति स्वमेव तम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! ഹിരണ്യദാനം, ഗോദാനം, ഭൂമിദാനം—ഈ പവിത്ര ദാനങ്ങൾ—സ്വീകരിക്കുന്നവരും തങ്ങളുടെ ആത്മാവിനെ തന്നെ തരിക്കുന്നു।

Verse 3

सुवर्णदानं गोदानं पृथिवीदानमेव च । एतानि श्रेष्ठदानानि कृत्वा पापैः प्रमुच्यते

സുവർണ്ണദാനം, ഗോദാനം, പൃഥ്വീദാനം—ഇവയാണ് ശ്രേഷ്ഠ ദാനങ്ങളെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉത്തമ ദാനങ്ങൾ ചെയ്താൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തി ലഭിക്കുന്നു।

Verse 4

तुलादानानि शस्तानि गावः पृथ्वी सरस्वती । द्वे तु तुल्यबले शस्ते ह्यधिका च सरस्वती

തുലാദാനങ്ങളിൽ ഗോദാനം, ഭൂദാനം, സരസ്വതി (വിദ്യ)ദാനം എന്നിവ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയിൽ രണ്ടെണ്ണം സമപുണ്യബലമുള്ളതായാലും, സരസ്വതിദാനം ശ്രേഷ്ഠമെന്നു കരുതുന്നു.

Verse 5

नित्य ह्यनुडुहो गावच्छत्रं वस्त्रमुपानहौ । देयानि याचमानेभ्यः पानमन्नं तथैव च

നിത്യവും—വിശേഷിച്ച് അപേക്ഷിക്കുന്നവർക്ക്—പാൽ കറക്കാത്ത പശു, കുട, വസ്ത്രം, പാദരക്ഷ എന്നിവ ദാനം ചെയ്യണം; അതുപോലെ കുടിവെള്ളവും അന്നവും നൽകണം.

Verse 6

संकल्पविहितोयोऽर्थो ब्राह्मणेभ्यः प्रदीयते । अर्थिभ्योऽपीडितेभ्यश्च मनस्वी तेन जायते

സങ്കൽപത്തോടെ വേർതിരിച്ച ധനം ബ്രാഹ്മണർക്കു ദാനം ചെയ്യുകയും, ആവശ്യമുള്ളവർക്കും പീഡിതർക്കും നൽകുകയും ചെയ്താൽ—അതിലൂടെ മനുഷ്യൻ ദൃഢമനസ്സുള്ളവനായി ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനാകും.

Verse 7

कनकं च तिला नागाः कन्या दासी गृहं रथः । मणयः कपिला गावो महादानानि वै दश

സ്വർണം, എള്ള്, ആനകൾ, കന്യ (വിവാഹദാനം), ദാസി, ഗൃഹം, രഥം, മണികൾ, കപില (തവിട്ടുനിറ) പശുക്കൾ, പശുക്കൾ—ഇവയാണ് പത്ത് മഹാദാനങ്ങൾ.

Verse 8

गृहीत्वैतानि सर्वाणि ब्राह्मणो ज्ञानवित्सदा । वदान्यांस्तारयेत्सद्यो ह्यात्मानं च न संशयः

ഇവയെല്ലാം പൂർണ്ണമായി സ്വീകരിച്ച്, ജ്ഞാനിയും സദാ വിവേകിയുമായ ബ്രാഹ്മണൻ ദാനശീല ഭക്തരെ ഉടൻ തന്നെ കടത്തിവിടണം; അതിലൂടെ സംശയമില്ലാതെ തന്റെ ആത്മാവിനെയും രക്ഷിക്കും.

Verse 9

सुवर्णं ये प्रयच्छंति नराश्शुद्धेन चेतसा । देवतास्तं प्रयच्छंति समंतादिति मे श्रुवम्

ശുദ്ധചിത്തത്തോടെ സ്വർണം ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ കേട്ടത് ഇതാണ്—ദേവതകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്നു അവനു അനുഗ്രഹം പകരുന്നു.

Verse 10

अग्निर्हि देवतास्सर्वाः सुवर्णं च हुताशनः । तस्मात्सुवर्णं दत्त्वा च दत्तास्स्युस्सर्वदेवताः

അഗ്നി തന്നെയാണ് സകല ദേവതകളുടെയും സ്വരൂപം; സ്വർണ്ണം ഹുതാശനമായ അഗ്നിയുടെ സ്വഭാവം തന്നേ. അതിനാൽ സ്വർണ്ണദാനം ചെയ്താൽ സകല ദേവതകൾക്കും യഥാവിധി ദാനം ചെയ്തതുപോലെ ആകുന്നു.

Verse 11

पृथ्वीदानं महाश्रेष्ठं सर्वकामफलप्रदम् । सौवर्णं च विशेषेण यत्कृतं पृथुना पुरा

ഭൂമിദാനം മഹാശ്രേഷ്ഠം; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളുടെയും ഫലം നൽകുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് സ്വർണ്ണസഹിതമായ ഭൂമിദാനം—പുരാതനത്തിൽ രാജാവ് പൃഥു ചെയ്തതുപോലെ—അത്യന്തം പുണ്യപ്രദം.

Verse 12

दीयमानां प्रपश्यंति पृथ्वीं रुक्मसमन्विताम् । सर्वपापविनिर्मुक्तास्ते यांति परमां गतिम्

സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ഭൂമി ദാനമായി നൽകപ്പെടുന്നതു കാണുന്നവർ സകല പാപങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തരാകുന്നു; ശുദ്ധരായി അവർ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 13

अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि दानं सर्वोत्तमं मुने । कांतारं यन्न पश्यंति यमस्य बहुदुःखदम्

ഇപ്പോൾ, ഹേ മുനേ, മറ്റൊരു സർവോത്തമ ദാനം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഫലമായി യമന്റെ അനേകം ദുഃഖം നൽകുന്ന ഭയങ്കര കാന്താരം (ദുര്‍ഗ്ഗമ വനഭൂമി) കാണേണ്ടിവരില്ല.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां सामान्यदानवर्णनं नाम चतुर्दशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ പഞ്ചമമായ ഉമാസംഹിതയിൽ ‘സാമാന്യദാനവർണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള പതിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.

Verse 15

तिलप्रस्थमयीं कृत्वा धेनुं सर्वगुणान्विताम् । धेनुवत्सं सुवर्णं च सुदिव्यं सर्वलक्षणम्

എള്ളിന്റെ ഒരു പ്രസ്ഥ അളവിൽ സർവ്വശുഭഗുണസമ്പന്നമായ ധേനുവിനെ (ദാനഗോ) നിർമ്മിച്ച്, അതിന്റെ വത്സവും സ്വർണ്ണമയമായി—ദിവ്യവും ദീപ്തവുമായും സർവ്വലക്ഷണസമ്പൂർണ്ണമായും—തയ്യാറാക്കണം.

Verse 16

पद्ममष्टदलं कृत्वा कुंकुमाक्ताक्षतैश्शुभैः । पूजयेत्तत्र रुद्रादीन्सर्वान्देवान्सुभक्तितः

അഷ്ടദളപദ്മം (മണ്ഡലം) ഒരുക്കി, കുങ്കുമലേപിതമായ ശുഭ അക്ഷതങ്ങളാൽ അവിടെ രുദ്രനിൽ തുടങ്ങി സർവ്വദേവന്മാരെയും ശുദ്ധഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.

Verse 17

एवं संपूज्य तां दद्याद्ब्राह्मणाय स्वशक्तितः । सरत्नां सहिरण्यां च सर्वाभरणभूषिताम्

ഇങ്ങനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച്, സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച്, രത്നങ്ങളും സ്വർണ്ണവും സഹിതം സർവ്വാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച അവളെ ബ്രാഹ്മണനു ദാനമായി നൽകണം.

Verse 18

ततो नक्तं समश्नीयाद्दीपान्दद्यात्तु विस्तरात् । कार्तिक्यामिति कर्तव्यं पूर्णिमायां प्रयत्नतः

അതിനുശേഷം രാത്രിയിൽ നക്തഭോജനമെടുക്കുകയും, വിധിപൂർവ്വം വിശദമായി ദീപദാനം നടത്തുകയും വേണം. കാർത്തിക പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ഇത് പരിശ്രമത്തോടെ ആചരിക്കണം।

Verse 19

एवं यः कुरुते सम्यग्विधानेन स्वशक्तितः । यममार्गभयं घोरं नरकं च न पश्यति

ഇങ്ങനെ സ്വന്തം ശേഷിയനുസരിച്ച് വിധിപ്രകാരം ശരിയായി ആചരിക്കുന്നവൻ യമമാർഗ്ഗത്തിലെ ഭീകരഭയവും നരകവും കാണുകയില്ല।

Verse 20

कृत्वा पापान्यशेषाणि सबंधुस्ससुहृज्जनः । दिवि संक्रीडते व्यास यावदिन्द्राश्चतुर्दश

സകല പാപങ്ങളും പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിച്ച്, ബന്ധുക്കളും പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളും കൂടെ, ഹേ വ്യാസാ, അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വിഹരിക്കുന്നു—പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരുടെ കാലം നിലനിൽക്കുന്നത്രയും।

Verse 21

विधितो गोश्च दानं वै सर्वोत्तममिह स्मृतम् । न तेन सदृशं व्यास परं दानं प्रकीर्तितम्

ശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം ചെയ്ത ഗോദാനം ഇവിടെ സർവ്വോത്തമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ വ്യാസ, അതിനോട് സമമോ അതിലുമുയർന്നതോ ആയ ദാനം പ്രസിദ്ധമല്ല.

Verse 22

प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां स्वर्णशृंगिकाम् । कांस्यपात्रां रौप्यखुरां सर्वलक्षणलक्षिताम्

ആർ കപിലാ പശുവിനെ അതിന്റെ കിടാവോടുകൂടെ—സ്വർണ്ണശൃംഗങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച്, വെള്ളി പൊതിഞ്ഞ കുളമ്പുകളോടെ, കാംസ്യപാത്രസഹിതവും സർവ്വശുഭലക്ഷണങ്ങളാലും ലക്ഷിതവുമായതായി—ദാനം ചെയ്യുന്നു.

Verse 23

तैस्तैर्गुणैः कामदुघा भूत्वा सा गौरुपैति तम् । प्रदातारं नरं व्यास परत्रेह च जन्मनि

ഹേ വ്യാസാ! ആ ആ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നയായ ആ പശു കാമധേനുവായി മാറി ദാനം ചെയ്ത പുരുഷനെ അനുഗമിക്കുന്നു—ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും, വരാനിരിക്കുന്ന ജന്മങ്ങളിലും।

Verse 24

यद्यदिष्टतमं लोके यदस्ति दयितं गृहे । तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षयमिच्छता

ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും ഇഷ്ടമായതും വീട്ടിൽ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതും എന്തുണ്ടോ, അക്ഷയഫലം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അതുതന്നെ ഗുണവാനായ (യോഗ്യഭക്തനു) ദാനം ചെയ്യണം; ആ ദാനമേ അക്ഷയമാകൂ।

Verse 25

तुलापुरुषदानं हि दानानां दानमुत्तमम् । तुलासंरोहणं कार्यं यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः

തുലാപുരുഷദാനം ദാനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദാനമാണ്. അതിനാൽ ആത്മശ്രേയസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ വിധിപൂർവ്വം തുലാസംരോഹണം ചെയ്യണം.

Verse 26

यत्कृत्वा मुच्यते पापैर्वधबंधकृतोद्भवैः । तुलादानं महत्पुण्यं सर्वपापक्षयंकरम्

ഇത് ചെയ്താൽ വധവും ബന്ധനവും പോലുള്ള കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു. തുലാദാനം മഹാപുണ്യം; സർവ്വപാപക്ഷയം വരുത്തുന്നതാണ്.

Verse 27

कृत्वा पापान्यशेषाणि तुलादानं करोति यः । सर्वैस्तु पातकैर्मुक्तः स दिवं यात्यसंशयम्

അശേഷ പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും തുലാദാനം ചെയ്യുന്നവൻ സർവ്വ പാതകങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, സംശയമില്ലാതെ സ്വർഗ്ഗലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 28

पापं कृतं यद्दिवसे निशायां द्विसंध्योर्मध्यदिने निशांते । कालत्रये कायमनोवचोभिस्तुलापुमान्वै तदपाकरोति

പകലോ രാത്രിയോ, പ്രഭാത-സന്ധ്യാ സന്ധികളിൽ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ രാത്രിയുടെ അവസാനം ചെയ്ത ഏതു പാപവും—ഭക്തിയോടെ ദേഹം-മനം-വാക്ക് ഏകാഗ്രമാക്കി, മൂന്നു പുണ്യകാലങ്ങളിൽ തുലാദാനം ചെയ്താൽ അത് നിശ്ചയമായും അകറ്റപ്പെടുന്നു।

Verse 29

बालेन वृद्धेन मया हि यूना विजानता ज्ञानपरेण पापम् । तत्सर्वमेवाशु कृतं मदीयं तुलापुमान्वै हरतु स्मरारिः

ബാല്യത്തിൽ, വാർദ്ധക്യത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ യൗവനത്തിൽ—ശരിയായതു അറിഞ്ഞും ജ്ഞാനനിഷ്ഠനായിരുന്നിട്ടും—ഞാൻ ചെയ്ത പാപമൊക്കെയും കാമശത്രുവായ സ്മരാരി ശിവൻ തുലയിൽ തൂക്കി നീക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ അകറ്റട്ടെ।

Verse 30

पात्रे प्रयुक्तं द्रविणं मयाऽद्य प्रमाणपूर्णं निहितं तुलायाम् । तेनैव सार्धं तु ममावशेषं कृताकृतं यत्सुकृतं समेतु

ഇന്ന് ഞാൻ യോഗ്യപാത്രത്തിൽ ധനം അർപ്പിച്ചു; പൂർണ്ണപ്രമാണത്തിൽ തൂക്കി തുലയിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ആ അർപ്പണത്തോടൊപ്പം എനിക്കുള്ള അവശിഷ്ടം—കൃതവും അകൃതവും—എന്നിലെ പുണ്യമെല്ലാം ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന് പരിപൂർണമാകട്ടെ।

Verse 31

सनत्कुमार उवाच । एवमुच्चार्य्य तं दद्यात् द्विजेभ्यः सर्वदा हितः । नैकस्यापि प्रदातव्यं न निस्तारस्ततो भवेत्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിച്ച ശേഷം, സദാ ഹിതത്തിൽ തൽപരനായി, ആ ദാനം ദ്വിജന്മാർക്ക് (യോഗ്യ ബ്രാഹ്മണർക്കു) നൽകണം. ഒരാൾക്കു മാത്രം നൽകരുത്; അതിൽ നിന്നു യഥാർത്ഥ നിസ്താരം ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 32

ददात्येवं तु यो व्यास तुलापुरुषमुत्तमम् । हत्वा पापं दिव्यं तिष्ठेद्यावदिन्द्राश्चतुर्द्दश

ഹേ വ്യാസാ, ഇങ്ങനെ ഉത്തമമായ തുലാപുരുഷദാനം നൽകുന്നവൻ പാപം നശിപ്പിച്ച്, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ നിലനിൽക്കുന്ന കാലംവരെ ദിവ്യപദത്തിൽ വസിക്കും।