पानीयदान-प्रपादान-वापीकूपतडाग-निर्माण-प्रशंसा (Praise of Water-Gift and the Construction of Wells and Tanks)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । पानीयदानं परमं दानानामुत्तमं सदा । सर्वेषां जीवपुंजानां तर्पणं जीवनं स्मृतम्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—പാനീയജലദാനം പരമം; ദാനങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഉത്തമം. എല്ലാ ജീവസമൂഹങ്ങൾക്കും ജലതർപ്പണം തന്നെയാണ് ജീവൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 2

प्रपादानमतः कुर्यात्सुस्नेहादनिवारितम् । जलाश्रयविनिर्माणं महानन्दकरं भवेत्

അതുകൊണ്ട് സ്നേഹഭക്തിയോടെ, ഒരു തടസ്സമോ മടിയോ കൂടാതെ, ജലസ്ഥാനത്ത് പാദപീഠം നിർമ്മിക്കണം. ജലാശ്രയം (ജലാശയം/പാനീയശാല) നിർമ്മിക്കുന്നത് മഹാനന്ദവും പുണ്യവും നൽകുന്നു.

Verse 3

इह लोके परे वापि सत्यं सत्यं न संशयः । तस्माद्वापीश्च कूपांश्च तडागान्कारयेन्नरः

ഈ ലോകത്തിലായാലും പരലോകത്തിലായാലും—ഇത് സത്യം, സത്യമേ; സംശയമില്ല. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ വാപ്പി (പടിക്കിണർ), കിണറുകൾ, കുളങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിപ്പിക്കണം.

Verse 4

अर्द्धं पापस्य हरति पुरुषस्य विकर्मणः । कूपः प्रवृत्तपानीयः सुप्रवृत्तस्य नित्यशः

ദുഷ്കർമത്തിൽ വീണ പുരുഷന്റെ പാപത്തിന്റെ പകുതി, ഒഴുകുന്ന കുടിവെള്ളം നൽകുന്ന കിണർ അകറ്റുന്നു; സദാ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായവന് അതേ കിണർ നിത്യവും പുണ്യകാരണമാകുന്നു.

Verse 5

सर्वं तारयते वंशं यस्य खाते जलाशये । गावः पिबंति विप्राश्च साधवश्च नरास्सदा

ആരുടെ കുഴിച്ച ജലാശയത്തിൽ എപ്പോഴും പശുക്കൾ, വിപ്രർ, സാദുക്കൾ, ജനങ്ങൾ എന്നിവർ വെള്ളം കുടിക്കുമോ, അവൻ തന്റെ സമസ്ത വംശത്തെയും തരിക്കുന്നു.

Verse 6

निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठत्यवारितम् । सुदुर्गं विषमं कृच्छ्रं न कदाचिदवाप्यते

വെയിൽക്കാലത്ത് ആരുടെ അടുത്ത് കുടിവെള്ളം തടസ്സമില്ലാതെ ലഭ്യമാകുന്നുവോ, അവൻ ഒരിക്കലും അതിദുർഗമവും വിഷമവും ക്ലേശകരവുമായ ദുഃഖമാർഗം പ്രാപിക്കുകയില്ല.

Verse 7

तडागानां च वक्ष्यामि कृतानां ये गुणाः स्मृता । त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजितो यस्तडागवान्

ഇപ്പോൾ നിർമ്മിച്ച കുളങ്ങളേക്കുറിച്ച് സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. ധർമ്മാർത്ഥം കുളം ഉണ്ടാക്കിയവൻ ത്രിലോകങ്ങളിലും എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 8

अथवा मित्रसदने मैत्रं मित्रार्तिवर्जितम् । कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तडागानां निवेशनम्

അല്ലെങ്കിൽ സുഹൃത്തിന്റെ ഭവനത്തിൽ സുഹൃത്തിനെ ദുഃഖിപ്പിക്കാത്ത മൈത്രി സ്ഥാപിക്കണം. എന്നാൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം കുളങ്ങളുടെ സ്ഥാപനം; അത് ഉത്തമമായ കീർത്തി ജനിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 9

धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः । तडागं सुकृते येन तस्य पुण्यमनन्तकम्

ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവയ്ക്ക് ഫലം നൽകുന്നതാണ് തടാകമെന്ന് മनीഷികൾ പറയുന്നു. സുകൃതമായി തടാകം നിർമ്മിക്കുന്നവന്റെ പുണ്യം അനന്തമാണ്.

Verse 10

चतुर्विधानां भूतानां तडागः परमाश्रयः । तडागादीनि सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमाम्

നാലുവിധ ജീവികൾക്കും തടാകം പരമാശ്രയമാണ്. തടാകം മുതലായ ജലപ്രവർത്തികൾ ഉത്തമശ്രീയും മംഗളവും നൽകുന്നു.

Verse 11

देवा मनुष्या गन्धर्वाः पितरो नागराक्षसाः । स्थावराणि च भूतानि संश्रयंति जलाशयम्

ദേവന്മാർ, മനുഷ്യർ, ഗന്ധർവന്മാർ, പിതൃകൾ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസർ—സ്ഥാവരജീവികളും വരെ—ജലാശയത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു.

Verse 12

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां तपोमाहात्म्यवर्णनं नाम द्वादशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിന്റെ പഞ്ചമ ഗ്രന്ഥമായ ഉമാസംഹിതയിൽ ‘തപോമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന ദ്വാദശ അധ്യായം സമാപ്തമായി।

Verse 13

शरत्काले तु सलिलं तडागे यस्य तिष्ठति । गोसहस्रफलं तस्य भवेन्नैवात्र संशयः

ശരത്‌കാലത്ത് ആരുടെയോ കുളത്തിൽ ജലം നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവന്‍ സഹസ്ര ഗോദാനഫലം ലഭിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 14

हेमन्ते शिशिरे चैव सलिलं यस्य तिष्ठति । स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम्

ഹേമന്തവും ശിശിരവും കാലങ്ങളിൽ ആരുടെയോ കൈവശം ജലം സംഭരിച്ച് നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ ധാരാളം സ്വർണ്ണത്തോടെ ചെയ്ത യജ്ഞഫലം പ്രാപിക്കും।

Verse 15

वसंते च तथा ग्रीष्मे सलिलं यस्य तिष्ठति । अतिरात्राश्वमेधानां फलमाहुर्मनीषिणः

വസന്തത്തിലും ഗ്രീഷ്മത്തിലും ആരുടെയോ ജലാശയത്തിൽ ജലം നിലനിൽക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവന്‍ അതിരാത്രവും അശ്വമേധവും എന്ന യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും എന്നു മേധാവികൾ പറയുന്നു।

Verse 16

मुने व्यासाथ वृक्षाणां रोपणे च गुणाञ्छृणु । प्रोक्तं जलाशयफलं जीवप्रीणनमुत्तमम्

ഹേ മുനി വ്യാസാ! ഇനി വൃക്ഷാരോപണത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളും കേൾക്കുക. ജലാശയം നിർമ്മിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം പരമോത്തമമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു; കാരണം അത് സർവ്വജീവികളെയും അത്യുത്തമമായി തൃപ്തിപ്പെടുത്തി പോഷിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 17

अतीतानागतान्सर्वान्पितृवंशांस्तु तारयेत् । कांतारे वृक्षरोपी यस्तस्माद्वृक्षांस्तु रोपयेत्

വനാന്തരത്തിലെ നിർജന പ്രദേശത്ത് വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നവൻ, കഴിഞ്ഞവരും വരാനിരിക്കുന്നവരും ഉൾപ്പെടെ സമസ്ത പിതൃവംശത്തെ തരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് തീർച്ചയായും വൃക്ഷങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കണം।

Verse 18

तत्र पुत्रा भवंत्येते पादपा नात्र संशयः । परं लोकं गतस्सोऽपि लोकानाप्नोति चाक्षयान्

അവിടെ ആ വൃക്ഷങ്ങൾ തന്നെയാണ് അവന്റെ പുത്രന്മാരാകുന്നത്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവൻ പരലോകത്തിലേക്ക് പോയാലും അക്ഷയ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 19

पुष्पैस्सुरगणान्सर्वान्फलैश्चापि तथा पितॄन् । छायया चातिथीन्सर्वान्पूजयंति महीरुहाः

തങ്ങളുടെ പുഷ്പങ്ങളാൽ മഹാവൃക്ഷങ്ങൾ സർവ്വ ദേവഗണങ്ങളെയും, ഫലങ്ങളാൽ പിതൃകളെയും, നിഴലാൽ സർവ്വ അതിഥികളെയും പൂജിക്കുന്നു—ഇങ്ങനെ അവ ദാനരൂപത്തിൽ നിത്യയജ്ഞം നടത്തുന്നു।

Verse 20

किन्नरोरगरक्षांसि देवगंधर्वमानवाः । तथैवर्षिगणाश्चैव संश्रयंति महीरुहान्

കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ; അതുപോലെ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മനുഷ്യർ—ഋഷിഗണങ്ങളും—മഹാവൃക്ഷങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നു।

Verse 21

पुष्पिताः फलवंतश्च तर्पयंतीह मानवान् । इह लोके परे चैव पुत्रास्ते धर्मतः स्मृताः

പുഷ്പിച്ചു ഫലം തരുന്ന ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ ഇഹലോകത്തിൽ മനുഷ്യരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു; ധർമ്മവിധിപ്രകാരം അവ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ‘പുത്രന്മാർ’ എന്നപോലെ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 22

तडागकृद्वृक्षरोपी चेष्टयज्ञश्च यो द्विजः । एते स्वर्गान्न हीयंते ये चान्ये सत्यवादिनः

തടാകം നിർമ്മിക്കുന്നവനും, വൃക്ഷം നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നവനും, ശുദ്ധഹൃദയത്തോടെ യജ്ഞകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ദ്വിജനും—ഇവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഹീനപ്പെടുകയില്ല; സത്യവാദികളായ മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നേ.

Verse 23

सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परो यज्ञस्सत्यमेव परं श्रुतम्

സത്യമേ പരബ്രഹ്മം, സത്യമേ പരമ തപസ്സ്; സത്യമേ ശ്രേഷ്ഠ യജ്ഞം, സത്യമേ പരമ ശ്രുതി (വേദവാണി).

Verse 24

सत्यं सुप्तेषु जागर्ति सत्यं च परमं पदम् । सत्येनैव धृता पृथ्वी सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

സത്യം നിദ്രിക്കുന്നവരിലും ജാഗരൂകമായി നിലകൊള്ളുന്നു; സത്യമേ പരമ പദം. സത്യത്താൽ തന്നെയാണ് ഭൂമി ധരിക്കപ്പെടുന്നത്; സത്യത്തിൽ തന്നെയാണ് എല്ലാം പ്രതിഷ്ഠിതം.

Verse 25

ततो यज्ञश्च पुण्यं च देवर्षिपितृपूजने । आपो विद्या च ते सर्वे सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम्

സത്യത്തിൽ നിന്നാണ് യജ്ഞവും പുണ്യവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അവ ദേവ-ഋഷി-പിതൃപൂജനത്തിൽ പ്രകടമാകുന്നു. ജലവും വിദ്യയും കൂടി—ഇവയെല്ലാം, യഥാർത്ഥത്തിൽ എല്ലാം—സത്യത്തിൽ തന്നെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിതം.

Verse 26

सत्यं यज्ञस्तपो दानं मंत्रा देवी सरस्वती । ब्रह्मचर्य्यं तथा सत्यमोंकारस्सत्यमेव च

സത്യമേ യജ്ഞം, സത്യമേ തപസ്, സത്യമേ ദാനം. സത്യമേ മന്ത്രം; സത്യമേ ദേവി സരസ്വതി. ബ്രഹ്മചര്യവും സത്യമേ; പവിത്ര ഓങ്കാരവും നിശ്ചയമായും സത്യമേ.

Verse 27

सत्येन वायुरभ्येति सत्येन तपते रविः । सत्येनाग्निर्निर्दहति स्वर्गस्सत्येन तिष्ठति

സത്യത്താൽ കാറ്റ് സഞ്ചരിക്കുന്നു, സത്യത്താൽ സൂര്യൻ തപിക്കുന്നു. സത്യത്താൽ അഗ്നി ജ്വലിച്ച് ദഹിപ്പിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗവും സത്യത്താൽ തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.

Verse 28

पालनं सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् । सत्येन वहते लोके सर्वमाप्नोत्यसंशयम्

സത്യപാലനം സർവ്വവേദങ്ങളുടെ സാരത്തെ നിലനിർത്തുന്നു; അത് സർവ്വതീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം ചെയ്തതുപോലെ. സത്യത്താൽ ലോകക്രമം നിലനിൽക്കുന്നു; സത്യത്താൽ മനുഷ്യൻ സംശയമില്ലാതെ എല്ലാം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 29

अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया धृतम् । लक्षाणि क्रतवश्चैव सत्यमेव विशिष्यते

ആയിരം അശ്വമേധയജ്ഞങ്ങളും സത്യവും തുലാസിൽ വെച്ച് തൂക്കിയാൽ—ലക്ഷക്കണക്കിന് ക്രതുക്കളോടു താരതമ്യം ചെയ്താലും സത്യമാണ് മികവോടെ മേലിടുന്നത്.

Verse 30

सत्येन देवाः पितरो मानवोरगराक्षसाः । प्रीयंते सत्यतस्सर्वे लोकाश्च सचराचराः

സത്യത്താൽ ദേവന്മാർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ, നാഗങ്ങൾ, രാക്ഷസന്മാർ പോലും പ്രസന്നരാകുന്നു. സത്യത്താൽ തന്നെയാണ് സർവ്വലോകങ്ങളും—ചരാചരങ്ങളായി—തൃപ്തിയോടെ നിലനിൽക്കുന്നത്.

Verse 31

सत्यमाहुः परं धर्मं सत्यमाहुः परं पदम् । सत्यमाहुः परं ब्रह्म तस्मात्सत्यं सदा वदेत्

സത്യമാണ് പരമധർമ്മം എന്നും, സത്യമാണ് പരമപദം എന്നും പറയുന്നു. സത്യമാണ് പരബ്രഹ്മം; അതുകൊണ്ട് എപ്പോഴും സത്യം പറയണം.

Verse 32

मुनयस्सत्यनिरतास्तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् । सत्यधर्मरतास्सिद्धास्ततस्स्वर्गं च ते गताः

സത്യനിരതരായ ആ മുനിമാർ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സു ചെയ്തു. സത്യധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരരായി സിദ്ധി പ്രാപിച്ച് പിന്നെ അവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.

Verse 33

अप्सरोगणसंविष्टैर्विमानैःपरिमातृभिः । वक्तव्यं च सदा सत्यं न सत्याद्विद्यते परम्

അപ്സരാസമൂഹം നിറഞ്ഞ വിമാനങ്ങളാലും പൂജ്യമായ മാതൃദേവതകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും എപ്പോഴും സത്യം പറയണം; സത്യത്തേക്കാൾ മേലുള്ളത് ഒന്നുമില്ല.

Verse 34

अगाधे विपुले सिद्धे सत्यतीर्थे शुचिह्रदे । स्नातव्यं मनसा युक्तं स्थानं तत्परमं स्मृतम्

ആ അഗാധവും വിശാലവും സിദ്ധവുമായ സത്യതീർത്ഥത്തിൽ—ശുദ്ധഹ്രദത്തോടുകൂടിയ ആ സ്ഥലത്ത്—മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി സ്നാനം ചെയ്യണം. ആ സ്ഥലം പരമമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 35

आत्मार्थे वा परार्थे वा पुत्रार्थे वापि मानवाः । अनृतं ये न भाषंते ते नरास्स्वर्गगामिनः

സ്വകാര്യത്തിനായാലും പരകാര്യത്തിനായാലും പുത്രാർത്ഥത്തിനായാലും—അസത്യം പറയാത്ത മനുഷ്യർ നിശ്ചയമായും സ്വർഗ്ഗഗാമികളാണ്.

Verse 36

वेदा यज्ञास्तथा मंत्रास्संति विप्रेषु नित्यशः । नोभांत्यपि ह्यसत्येषु तस्मात्सत्यं समाचरेत्

വേദങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും മന്ത്രങ്ങളും വിപ്രന്മാരിൽ നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു; എന്നാൽ അസത്യന്മാരിൽ അവയും പ്രകാശിക്കുകയില്ല. അതിനാൽ സത്യാചരണം ഉറപ്പോടെ ചെയ്യുക।

Verse 37

व्यास उवाच । तपसो मे फलं ब्रूहि पुनरेव विशेषतः । सर्वेषां चैव वर्णानां ब्राह्मणानां तपोधन

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—ഹേ തപോധന! തപസ്സിന്റെ ഫലം എനിക്ക് വീണ്ടും പ്രത്യേകമായി, വിശദമായി പറയുക—എല്ലാ വർണങ്ങൾക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്കും।

Verse 38

सनत्कुमार उवाच । प्रवक्ष्यामि तपोऽध्यायं सर्व कामार्थसाधकम् । सुदुश्चरं द्विजातीनां तन्मे निगदतः शृणु

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—സകല ധർമ്മോചിത കാമനകളും പുരുഷാർത്ഥങ്ങളും സിദ്ധിപ്പിക്കുന്ന തപസ്സിന്റെ അധ്യായം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും. ദ്വിജന്മാർക്കിത് അത്യന്തം ദുഷ്കരം; ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രവിക്കൂ.

Verse 39

तपो हि परमं प्रोक्तं तपसा विद्यते फलम् । तपोरता हि ये नित्यं मोदंते सह दैवतैः

തപസ്സാണ് പരമമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു; തപസ്സിലൂടെ തന്നെയാണ് അതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നത്. നിത്യമായി തപസ്സിൽ രതരായവർ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ദിവ്യാനന്ദത്തിൽ മോദിക്കുന്നു.

Verse 40

तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः । तपसा प्राप्यते कामस्तपस्सर्वार्थसाधनम्

തപസ്സിലൂടെ സ്വർഗം ലഭിക്കുന്നു, തപസ്സിലൂടെ യശസ്സും ലഭിക്കുന്നു. തപസ്സിലൂടെ ഇഷ്ടകാമ്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു; തപസ്സാണ് സർവാർത്ഥസാധനം.

Verse 41

तपसा मोक्षमाप्नोति तपसा विंदते महत् । ज्ञानविज्ञानसंपत्तिः सौभाग्यं रूपमेव च

തപസ്സിലൂടെ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു; തപസ്സിലൂടെ മഹത്തായ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. തപസ്സിൽ നിന്ന് ജ്ഞാന-വിജ്ഞാനസമ്പത്ത്, സൗഭാഗ്യം, ഉത്തമരൂപവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.

Verse 42

नानाविधानि वस्तूनि तपसा लभते नरः । तपसा लभते सर्वं मनसा यद्यदिच्छति

തപസ്സിലൂടെ മനുഷ്യൻ പലവിധ സിദ്ധികളും വസ്തുക്കളും നേടുന്നു. മനസ്സ് സത്യമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം തപസ്സിലൂടെ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 43

नातप्ततपसो यांति ब्रह्मलोकं कदाचन । नातप्ततपसां प्राप्यश्शंकरः परमेश्वरः

തപസ്സു ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവർ ഒരിക്കലും ബ്രഹ്മലോകത്തെ പ്രാപിക്കുകയില്ല. തപസ്സില്ലാത്തവർക്ക് പരമേശ്വരൻ ശങ്കരനും അപ്രാപ്യൻ.

Verse 44

यत्कार्यं किंचिदास्थाय पुरुषस्तपते तपः । तत्सर्वं समवाप्नोति परत्रेह च मानवः

മനുഷ്യൻ ഏതു ലക്ഷ്യം സ്വീകരിച്ച് തപസ്സു ചെയ്യുമോ, അതെല്ലാം അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു—ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും.

Verse 45

सुरापः पारदारी च ब्रह्महा गुरुतल्पगः । तपसा तरते सर्वं सर्वतश्च विमुंचति

മദ്യപാനി, പരസ്ത്രീഗാമി, ബ്രാഹ്മണഹന്തകൻ, ഗുരുശയ്യ ലംഘിച്ചവൻ പോലും—തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ എല്ലാ പാപവും കടന്ന് എല്ലാതുറയിലും ബന്ധനമുക്തനാകുന്നു.

Verse 46

अपि सर्वेश्वरः स्थाणुर्विष्णु श्चैव सनातनः । ब्रह्मा हुताशनः शक्रो ये चान्ये तपसान्विताः

സർവേശ്വരനായ സ്ഥാണു, സനാതനനായ വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ, ഹുതാശനൻ (അഗ്നി), ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) എന്നിവരും തപസ്സിൽ യുക്തരായ മറ്റു എല്ലാവരും—എല്ലാവരും പരമ ശിവന്റെ അധീനരാണ്।

Verse 47

अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम् । तपसा दिवि मोदंते समेता दैवतैस्सह

ഊർദ്ധ്വരേതസ്സുകളായ (ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠ) എൺപത്തിയെട്ടായിരം മുനിമാർ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ദേവന്മാരോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു।

Verse 48

तपसा लभ्यते राज्यं स च शक्रस्सुरेश्वरः । तपसाऽपालयत्सर्वमहन्यहनि वृत्रहा

തപസ്സിലൂടെ രാജ്യം ലഭിക്കുന്നു; അതേ തപോബലത്താൽ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ദേവാധിപനായിത്തീർന്നു. വൃത്രഹാ ഇന്ദ്രൻ തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്തിൽ ദിനംപ്രതി എല്ലാം സംരക്ഷിച്ചു।

Verse 49

सूर्य्याचन्द्रमसौ देवौ सर्वलोकहिते रतौ । तपसैव प्रकाशंते नक्षत्राणि ग्रहास्तथा

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും—ഈ രണ്ടു ദേവന്മാർ—സകല ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ നിരതരാണ്. തപസ്സിനാലേ അവർ പ്രകാശിക്കുന്നു; അതുപോലെ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും।

Verse 50

न चास्ति तत्सुखं लोके यद्विना तपसा किल । तपसैव सुखं सर्वमिति वेदविदो विदुः

ഈ ലോകത്തിൽ തപസ്സില്ലാതെ യഥാർത്ഥ സുഖമില്ല. വേദവിദർ പറയുന്നു—തപസ്സിനാലേ സർവ്വസുഖവും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 51

ज्ञानं विज्ञानमारोग्यं रूपवत्त्वं तथैव च । सौभाग्यं चैव तपसा प्राप्यते सर्वदा सुखम्

തപസ്സിലൂടെ ജ്ഞാനം, വിജ്ഞാനം (അനുഭവജ്ഞാനം), ആരോഗ്യ്യം, രൂപസൗന്ദര്യസമ്പത്ത്, സൗഭാഗ്യം എന്നിവ ലഭിക്കുന്നു; അതേ തപസ്സിനാൽ എപ്പോഴും സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 52

तपसा सृज्यते विश्वं ब्रह्मा विश्वं विनाश्रमम् । पाति विष्णुर्हरोऽप्यत्ति धत्ते शेषोऽखिलां महीम्

തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ ബ്രഹ്മാവ് ഈ ക്രമബദ്ധമായ വിശ്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നു; വിഷ്ണു അതിനെ പരിപാലിക്കുന്നു; ഹരൻ (ശിവൻ) കാലക്രമത്തിൽ അതിനെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; ശേഷൻ സമസ്ത ഭൂമിയെയും ധരിക്കുന്നു।

Verse 53

विश्वामित्रो गाधिसुतस्तपसैव महामुने । क्षत्रियोऽथाभवद्विप्रः प्रसिद्धं त्रिभवेत्विदम्

ഹേ മഹാമുനേ, ഗാധിപുത്രനായ വിശ്വാമിത്രൻ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ മാത്രം, ക്ഷത്രിയജന്മനായിട്ടും ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിച്ചു—ഇത് ത്രിലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാണ്।

Verse 54

इत्युक्तं ते महाप्राज्ञ तपोमाहात्म्यमुत्तमम् । शृण्वध्ययनमाहात्म्यं तपसोऽधिकमुत्तमम्

ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇങ്ങനെ ഞാൻ നിനക്കു തപസ്സിന്റെ പരമ മഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിച്ചു. ഇനി ശ്രവിക്കൂ—അധ്യയനത്തിന്റെ മഹാത്മ്യം; അത് തപസ്സിനേക്കാൾ പോലും അധികം ഉത്തമം.