यममार्गे सुखदायकधर्माः (Dharmas that Grant Ease on the Path to Yama)

Verse 1

व्यास उवाच । कृतपापा नरा यांति दुःखेन महतान्विताः । यममार्गे सुखं यैश्च तान्धर्मान्वद मे प्रभो

വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—പാപം ചെയ്ത മനുഷ്യർ മഹാദുഃഖഭാരത്തോടെ യമമാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. പ്രഭോ, യമപഥത്തിലും സുഖവും ക്ഷേമവും ലഭിക്കുവാൻ കാരണമാകുന്ന ധർമ്മങ്ങളെ എനിക്ക് പറയുക।

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । अवश्यं हि कृतं कर्म भोक्तव्यमविचारतः । शुभाशुभमथो वक्ष्ये तान्धर्म्मान्सुखदायकान्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ചെയ്ത കർമ്മം നിർബന്ധമായും, യാതൊരു ഒഴിവുമില്ലാതെ, ഫലമായി അനുഭവിക്കേണ്ടതുതന്നെ. ഇനി ഞാൻ ശുഭ-അശുഭ കർമ്മങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട, ക്ഷേമം നൽകുന്ന ധർമ്മങ്ങളെ വിശദീകരിക്കും.

Verse 3

अत्र ये शुभकर्म्माणः सौम्यचित्ता दयान्विताः । सुखेन ते नरा यांति यममार्गं भयावहम्

ഇവിടെ ശുഭകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന, സൗമ്യചിത്തരും ദയാസമ്പന്നരുമായവർ, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഭയങ്കരമായ യമമാർഗ്ഗത്തിലൂടെയും സുഖമായി മുന്നേറുന്നു.

Verse 4

यः प्रदद्याद् द्विजेन्द्राणामुपानत्काष्ठपादुके । स नरोऽश्वेन महता सुखं याति यमालयम्

ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് (ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്) പാദരക്ഷ—ചെരിപ്പോ കാഷ്ഠപാദുകയോ—ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹത്തായ അശ്വത്തിൽ ആരൂഢനായി സുഖത്തോടെ യമാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 5

छत्रदानेन गच्छंति यथा छत्रेण देहिनः । शिबिकायाः प्रदानेन तद्रथेन सुखं व्रजेत्

ഛത്രദാനത്താൽ ദേഹികൾ ഛത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ നടക്കുന്നതുപോലെ, ദാതാവിനും അതേ ആശ്രയം ലഭിക്കുന്നു. ശിബിക (പല്ലക്ക്) ദാനം ചെയ്താൽ രഥസുഖംപോലെ സുഖത്തോടെ മുന്നേറുന്നു।

Verse 6

शय्यासनप्रदानेन सुखं याति सुविश्रमम् । आरामच्छायाकर्तारो मार्गे वा वृक्षरोपकाः । व्रजन्ति यमलोकं च आतपेऽति गतक्लमाः

ശയ്യയും ആസനവും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ സുഖവും ഗാഢവിശ്രമവും പ്രാപിക്കുന്നു. വിശ്രമസ്ഥലവും നിഴലും ഒരുക്കുന്നവർ, അല്ലെങ്കിൽ വഴിയരികിൽ വൃക്ഷം നട്ടവർ, ചൂടിലെ ക്ഷീണം നീങ്ങി പുണ്യഫലത്തോടെ യമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു।

Verse 7

यांति पुष्पगयानेन पुष्पारामकरा नराः । देवायतनकर्तारः क्रीडंति च गृहोदरे

പുഷ്പോദ്യാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നവർ പുഷ്പവിമാനത്തിൽ ഗമനം പ്രാപിക്കുന്നു; ദേവാലയങ്ങൾ പണിയുന്നവർ ദിവ്യപ്രാസാദങ്ങളുടെ ഉള്ളിൽ ക്രീഡാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 8

कर्तारश्च तथा ये च यतीनामाश्रमस्य च । अनाथमण्डपानां तु क्रीडंति च गृहोदरे

യതികളുടെ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നവരും, അനാഥർക്കുള്ള മണ്ഡപ-ആശ്രയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരും—അവരും ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിന്റെ പരിധിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ക്രീഡാനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 9

देवाग्निगुरुविप्राणां मातापित्रोश्च पूजकाः । पूज्यमाना नरा यांति कामुकेन यथासुखम्

ദേവന്മാരെയും അഗ്നിയെയും ഗുരുവിനെയും വിപ്രന്മാരെയും സ്വന്തം മാതാപിതാക്കളെയും പൂജിക്കുന്നവർ—സ്വയം ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത്—ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ പ്രാപിച്ച്, യഥോചിതസുഖപ്രകാരം ഇഷ്ടംപോലെ ജീവിക്കുന്നു.

Verse 10

द्योतयंतो दिशस्सर्वा यांति दीपप्रदायिनः । प्रतिश्रयप्रदानेन सुखं यांति निरामयाः

ദീപദാനം ചെയ്യുന്നവർ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേ പോകുന്നു. മറ്റുള്ളവർക്ക് ആശ്രയം നൽകുന്ന പുണ്യത്താൽ, ധർമ്മത്തെ പിന്തുണച്ച് ശിവനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, അവർ സുഖം പ്രാപിച്ച് രോഗരഹിതരായിരിക്കും.

Verse 11

विश्राम्यमाणा गच्छंति गुरुशुश्रूषका नराः । आतोद्यविप्रदातारस्सुखं यांति स्वके गृहे

ഗുരുശുശ്രൂഷയിൽ നിഷ്ഠരായ പുരുഷന്മാർ വിശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ ശാന്തിയായി യാത്രചെയ്യുന്നു; ബ്രാഹ്മണർക്കു വാദ്യോപകരണങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലെത്തുന്നു.

Verse 12

सर्वकामसमृद्धेन यथा गच्छंति गोप्रदाः । अत्र दत्तान्नपानानि तान्याप्नोति नरः पथि

ഗോദാനം ചെയ്യുന്നവർ സർവകാമസമൃദ്ധിയോടെ യാത്രചെയ്യുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യൻ പരലോകപഥത്തിൽ ഇവിടെ ദാനം ചെയ്ത അന്നപാനങ്ങളെയേ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 13

पादशौचप्रदानेन सजलेन पथा व्रजेत् । पादाभ्यंगं च यः कुर्यादश्वपृष्ठेन गच्छति

പാദശൗചത്തിനായി ജലം ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ജലസ്നിഗ്ധമായ (ശീതളമായ) പാതയിലൂടെ പോകുന്നു. പാദാഭ്യംഗം—പാദമർദ്ദനം ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വപൃഷ്ഠത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 14

पादशौचं तथाभ्यंगं दीपमन्नं प्रतिश्रयम् । यो ददाति सदा व्यास नोपसर्पति तं यमः

ഹേ വ്യാസാ! പാദശൗചത്തിനുള്ള ഉപകരണം, അഭ്യംഗത്തിനുള്ള തൈലം, ദീപം, അന്നം, ആശ്രയം എന്നിവ നിത്യമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ അടുത്തേക്ക് യമൻ സമീപിക്കുകയില്ല।

Verse 15

हेमरत्नप्रदानेन याति दुर्गाणि निस्तरन् । रौप्यानडुत्स्रग्दानेन यमलोकं सुखेन सः

സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും ദാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ ദുര്‍ഗമമായ കഷ്ടങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു; വെള്ളി അലങ്കരിച്ച കാളയെ വിട്ടുകൊടുത്ത് ദാനം ചെയ്താൽ അവൻ സുഖത്തോടെ യമലോകത്തെത്തുന്നു।

Verse 16

इत्येवमादिभिर्दानैस्सुखं यांति यमालयम् । स्वर्गे तु विविधान्भोगान्प्राप्नुवंति सदा नराः

ഇത്തരവും ഇത്തരത്തിലുള്ള ദാനങ്ങളാൽ ജനങ്ങൾ സുഖത്തോടെ യമാലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; തുടർന്ന് സ്വർഗത്തിൽ നാനാവിധ ഭോഗങ്ങൾ നിരന്തരം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 17

सर्वेषामेव दानानामन्नदानं परं स्मृतम् । सद्यः प्रीतिकरं हृद्यं बलबुद्धिविवर्धनम्

എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും അന്നദാനം പരമമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ഉടൻ പ്രീതി നൽകുന്നു, ഹൃദയഹാരിയാണ്, ബലവും ബുദ്ധിയും വർധിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 18

नान्नदानसमं दानं विद्यते मुनिसत्तम । अन्नाद्भवंति भूतानि तदभावे म्रियंति च

മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അന്നദാനത്തിന് തുല്യമായ ദാനം ഇല്ല. അന്നത്തിൽ നിന്നാണ് ജീവികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; അതില്ലെങ്കിൽ അവർ നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 19

रक्तं मांसं वसा शुक्रं क्रमादन्नात्प्रवर्धते । शुक्राद्भवंति भूतानि तस्मादन्नमयं जगत्

അന്നത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി രക്തം, മാംസം, മേദസ്, ശുക്രം എന്നിവ ഉദ്ഭവിച്ച് പോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ശുക്രത്തിൽ നിന്നാണ് ദേഹധാരികൾ ജനിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഈ ജഗത് അന്നമയമാണ്.

Verse 20

हेमरत्नाश्वनागेन्द्रैर्नारीस्रक्चंदनादिभिः । समस्तैरपि संप्राप्तैर्न रमंति बुभुक्षिताः

സ്വർണം, രത്നങ്ങൾ, ഉത്തമ കുതിരകൾ, ഗജേന്ദ്രങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, മാലകൾ, ചന്ദനം മുതലായവ എല്ലാം സമൃദ്ധമായി ലഭിച്ചാലും, വിശപ്പുള്ളവർ ആനന്ദിക്കുകയില്ല.

Verse 21

गर्भस्था जायमानाश्च बालवृद्धाश्च मध्यमाः । आहारमभिकांक्षंति देवदानवराक्षसाः

ഗർഭസ്ഥർ, ജന്മിക്കുന്നവർ, ബാലർ, വൃദ്ധർ, മധ്യവയസ്കർ—ദേവന്മാർ, ദാനവർ, രാക്ഷസർ എല്ലാവരും ആഹാരത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 22

क्षुधा निश्शेषरोगाणां व्याधिः श्रेष्ठतमः स्मृतः । स चान्नौषधिलेपेन नश्यतीह न संशयः

എല്ലാ രോഗങ്ങളിലും ക്ഷുധയെയാണ് ശ്രേഷ്ഠമായ വ്യാധിയായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്; അത് ഇവിടെ അന്നം, ഔഷധം, ലേപചികിത്സ എന്നിവകൊണ്ട് സംശയമില്ലാതെ നശിക്കുന്നു.

Verse 23

नास्ति क्षुधासमं दुःखं नास्ति रोगः क्षुधासमः । नास्त्यरोगसमं सौख्यं नास्ति क्रोधसमो रिपुः

ക്ഷുധയെപ്പോലെ ദുഃഖമില്ല, ക്ഷുധയെപ്പോലെ രോഗമില്ല। നിരോഗതയെപ്പോലെ സുഖമില്ല, ക്രോധത്തെപ്പോലെ ശത്രുവുമില്ല।

Verse 24

अतएव महत्पुण्यमन्नदाने प्रकीर्तितम् । तथा क्षुधाग्निना तप्ता म्रियंते सर्वदेहिनः

അതുകൊണ്ടുതന്നെ അന്നദാനം മഹാപുണ്യമെന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്; ക്ഷുധാഗ്നിയിൽ ദഹിച്ച് എല്ലാ ദേഹികളും നിശ്ചയമായും നശിക്കുന്നു।

Verse 25

अन्नदः प्राणदः प्रोक्तः प्राणदश्चापि सर्वदः । तस्मादन्नप्रदानेन सर्वदानफलं लभेत्

അന്നം നൽകുന്നവൻ പ്രാണം നൽകുന്നവനെന്നു പറയുന്നു; പ്രാണം നൽകുന്നവൻ എല്ലാം നൽകുന്നവനുമാണ്. അതിനാൽ അന്നപ്രദാനത്തിലൂടെ സർവദാനഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 26

यस्यान्नपानपुष्टाङ्गः कुरुते पुण्यसंचयम् । अन्नप्रदातुस्तस्यार्द्धं कर्तुश्चार्द्धं न संशयः

മറ്റൊരാളുടെ അന്നപാനങ്ങളാൽ പോഷിതമായ ശരീരത്തോടെ ഒരാൾ പുണ്യസഞ്ചയം ചെയ്താൽ, ആ പുണ്യത്തിന്റെ പകുതി അന്നദാതാവിനും പകുതി കർത്താവിനും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 27

त्रैलोक्ये यानि रत्नानि भोगस्त्रीवाहनानि च । अन्नदानप्रदस्सर्वमिहामुत्र च तल्लभेत्

ത്രൈലോക്യത്തിലെ രത്നങ്ങളും ഭോഗങ്ങളും സദ്ഗുണവതികളായ സ്ത്രീകളും വാഹനങ്ങളും—ഇവയെല്ലാം അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 28

धर्म्मार्थकाममोक्षाणां देहः परमसाधनम् । तस्मादन्नेन पानेन पालयेद्देहमात्मनः

ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ നേടാൻ ദേഹമാണ് പരമ ഉപകരണം; അതിനാൽ അന്നവും പാനവുംകൊണ്ട് സ്വന്തം ദേഹം പോഷിച്ചു സംരക്ഷിക്കണം.

Verse 29

अन्नमेव प्रशंसंति सर्वमेव प्रतिष्ठितम् । अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति

അവർ അന്നത്തെയേ സ്തുതിക്കുന്നു; എല്ലാം അന്നത്തിൽ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിതം. അന്നദാനത്തോട് തുല്യമായ ദാനം ഭൂതകാലത്തും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല.

Verse 30

अन्नेन धार्य्यते सर्वं विश्वं जगदिदं मुने । अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणा ह्यन्ने प्रतिष्ठिताः

ഹേ മുനേ! ഈ സമസ്ത വിശ്വവും—ഈ ചരാചര ജഗത്തും—അന്നം കൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ലോകത്തിൽ അന്നമാണ് ബലവും ഊർജവും നൽകുന്നത്; പ്രാണൻ അന്നത്തിൽ തന്നെയാണ് സ്ഥാപിതം.

Verse 31

दातव्यं भिक्षवे चान्नं ब्राह्मणाय महात्मने । कुटुंबं पीडयित्वापि ह्यात्मनो भूतिमिच्छता

സ്വന്തം യഥാർത്ഥ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഭിക്ഷുവിനും മഹാത്മനായ ബ്രാഹ്മണനും അന്നദാനം ചെയ്യണം—അതിന് കുടുംബസമ്പത്ത് അല്പം ക്ഷീണിച്ചാലും പോലും.

Verse 32

विददाति निधिश्रेष्ठं यो दद्यादन्नमर्थिने । ब्राह्मणायार्तरूपाय पारलौकिकमात्मनः

ആവശ്യക്കാരന്—വിശേഷിച്ച് ദുരിതത്തിലായ ബ്രാഹ്മണന്—അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, തനിക്കായി പരലോകത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ നിധി സമ്പാദിക്കുന്നു.

Verse 33

अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन्काले द्विजमुपस्थितम् । श्रांतमध्वनि वृत्त्यर्थं गृहस्थो गृहमागतम्

ഐശ്വര്യവും മംഗളവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ, യോജ്യസമയത്ത്, യാത്രാശ്രമം കൊണ്ടു ക്ഷീണിച്ച് ഉപജീവനാർത്ഥം വീട്ടിലെത്തിയ ദ്വിജനെ (ബ്രാഹ്മണനെ) ആദരപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.

Verse 34

अन्नदः पूजयेद्व्यासः सुशीलस्तु विमत्सरः । क्रोधमुत्पतितं हित्वा दिवि चेह महत्सुखम्

അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ വ്യാസസമനായ ജ്ഞാനിയെ പൂജിച്ച് ആദരിക്കുന്നു; സദാചാരിയും അസൂയരഹിതനും ആയി, കോപം ഉദിക്കുന്ന നിമിഷം തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു—അവൻ ഇഹലോകത്തും ദിവ്യലോകത്തും മഹാസുഖം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 35

नाभिनिंदेदधिगतं न प्रणुद्यात्कथंचन । अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति

ശരിയായി ലഭിച്ച ജ്ഞാനത്തെ നിന്ദിക്കരുത്; ഒരിക്കലും അതിനെ തള്ളിക്കളയരുത്. നായയ്ക്കോ ശ്വപാകന്‍ (ചാണ്ഡാളന്‍)ക്കോ അന്നം നൽകിയാലും അന്നദാനത്തിന്റെ പുണ്യം നശിക്കുകയില്ല.

Verse 36

श्रांतायादृष्टपूर्वाय ह्यन्नमध्वनि वर्तते । यो दद्यादपरिक्लिष्टं स समृद्धिमवाप्नुयात

വഴിയിൽ ക്ഷീണിച്ചും പരിചയമില്ലാത്തതുമായ (അതിഥി) ഒരാൾക്ക് അന്നമാണ് യാത്രയിലെ യഥാർത്ഥ ആശ്രയം. ആരെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാതെ ശുദ്ധഭാവത്തോടെ അന്നദാനം ചെയ്താൽ അവൻ സമൃദ്ധി പ്രാപിക്കും.

Verse 37

पितॄन्देवांस्तथा विप्रानतिथींश्च महामुने । यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्

മഹാമുനേ, പിതൃകൾ, ദേവന്മാർ, ബ്രാഹ്മണർ, അതിഥികൾ എന്നിവരെ അന്നംകൊണ്ട് തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന മനുഷ്യന് മഹത്തായ പുണ്യഫലം ലഭിക്കുന്നു. ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്ന ഈ അന്നദാനം പാശബന്ധം ശിഥിലമാക്കി, ശിവാനുഗ്രഹത്തിലേക്ക് ജീവന്റെ ഗതിക്ക് പിന്തുണയാകുന്നു.

Verse 38

अन्नं पानं च शूद्रेऽपि ब्राह्मणे च विशिष्यते । न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च

അന്നവും പാനവും ആദരത്തോടെ നൽകണം—ഗ്രഹീതാവ് ശൂദ്രനായാലും ബ്രാഹ്മണനായാലും. അതിഥിയോട് ഗോത്രം, വേദശാഖ, സ്വാധ്യായം, അല്ലെങ്കിൽ ദേശം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ചോദ്യം ചെയ്യരുത്.

Verse 39

भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्नं च यः पुमान् । स याति परमं स्वर्गं यावदाभूतसंप्लवम्

ഈ ലോകത്ത് ബ്രാഹ്മണൻ യാചിക്കുമ്പോൾ അന്നം നൽകുന്ന പുരുഷൻ പരമസ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ച്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ മഹാപ്രളയം വരെയും അവിടെ വസിക്കുന്നു.

Verse 40

अन्नदस्य च वृक्षाश्च सर्वकामफलान्विताः । भवंतीह यथा विप्रा हर्षयुक्तास्त्रिविष्टपे

അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവനുവേണ്ടി ഇവിടെ വൃക്ഷങ്ങളും എല്ലാ ആഗ്രഹഫലങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാകുന്നു; ഹർഷഭരിതരായ വിപ്രർ ത്രിവിഷ്ടപ സ്വർഗത്തിൽ പരലോകസൗഖ്യം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ।

Verse 41

अन्नदानेन ये लोकास्स्वर्गे विरचिता मुने । अन्नदातुर्महादिव्यास्ताञ्छृणुष्व महामुने

ഹേ മുനേ, അന്നദാനത്താൽ സ്വർഗത്തിൽ വിരചിതമാകുന്ന ലോകങ്ങൾ അന്നദാതാവിന്റെ മഹാദിവ്യ വാസസ്ഥലങ്ങളാണ്; ഹേ മഹാമുനേ, അവ കേൾക്കുക.

Verse 42

भवनानि प्रकाशंते दिवि तेषां महात्मनाम् । नानासंस्थानरूपाणि नाना कामान्वितानि च

സ്വർഗത്തിൽ ആ മഹാത്മാക്കളുടെ ദിവ്യഭവനങ്ങൾ ദീപ്തിയായി പ്രകാശിക്കുന്നു. അവ നാനാവിധ ഘടനയും രൂപവും ഉള്ളതും, പലവിധ ഇഷ്ടഭോഗങ്ങളാൽ സമന്വിതവുമാണ്.

Verse 43

सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः । हेमवाप्यः शुभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः

ഭവനത്തിന്റെ ചുറ്റും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഫലം നൽകുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. എല്ലായിടത്തും ശുഭകിണറുകളും ദീർഘികകളും സ്വർണമയമായ വാപികളും നിറഞ്ഞിരുന്നു.

Verse 44

घोषयंति च पानानि शुभान्यथ सहस्रशः । भक्ष्यभोज्यमयाश्शैला वासांस्याभरणानि च

ആയിരങ്ങളായി ശുഭപാനീയങ്ങൾ അവിടെ സ്വയം ഘോഷിക്കുന്നതുപോലെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഭക്ഷ്യ-ഭോജ്യങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ പർവതങ്ങളും, വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 45

क्षीरं स्रवंत्यस्सरितस्तथैवाज्यस्य पर्वताः । प्रासादाः पाण्डुराभासाश्शय्याश्च कनकोज्ज्वलाः

അവിടെ നദികൾ ക്ഷീരം ഒഴുകിച്ചു; അതുപോലെ നെയ്യിന്റെ പർവതങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രാസാദങ്ങൾ പാണ്ഡുര ദീപ്തിയിൽ തിളങ്ങി, ശയ്യകൾ സ്വർണ്ണംപോലെ ഉജ്ജ്വലമായി മിന്നി.

Verse 46

तानन्नदाश्च गच्छंति तस्मादन्नप्रदो भवेत् । यदीच्छेदात्मनो भव्यमिह लोके परत्र च

അന്നം നൽകുന്നവർ ആ ശുഭസ്ഥിതികളെ പ്രാപിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അന്നപ്രദനായിരിക്കണം. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും സ്വന്തം ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, നിർബന്ധമായി അന്നദാനം അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 47

एते लोकाः पुण्यकृतामन्नदानां महाप्रभाः । तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं मानवैर्ध्रुवम्

ഈ ലോകങ്ങൾ അന്നദാനം ചെയ്യുന്ന പുണ്യവാന്മാരുടേതാണ്—മഹാപ്രഭയോടെ ദീപ്തമായവ. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യർ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധയോടെ, തീർച്ചയായും അന്നദാനം ചെയ്യണം।

Verse 48

अन्नं प्रजापतिस्साक्षादन्नं विष्णुस्स्वयं हरः । तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति

അന്നം സാക്ഷാൽ പ്രജാപതിയാണ്; അന്നം വിഷ്ണുവാണ്; അന്നം സ്വയം ഹരൻ (ശിവൻ) തന്നെയാണ്. അതുകൊണ്ട് അന്നദാനത്തിന് തുല്യമായ ദാനം മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകില്ല।

Verse 49

कृत्वापि सुमहत्पापं यः पश्चादन्नदो भवेत् । विमुक्तस्सर्वपापेभ्यस्स्वर्गलोकं स गच्छति

അത്യന്ത മഹാപാപം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പിന്നീടു അന്നദാനി ആകുന്നവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു വിമുക്തനായി സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 50

अन्नपानाश्वगोवस्त्रशय्याच्छत्रासनानि च । प्रेतलोके प्रशस्तानि दानान्यष्टौ विशेषतः

അന്നവും പാനവും, അശ്വം, ഗോവ്, വസ്ത്രം, ശയ്യ, ഛത്രം, ആസനം—ഈ എട്ട് ദാനങ്ങൾ പ്രേതലോകത്തിൽ പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നതും അത്യന്തം ഹിതകരവുമാണ്.

Verse 51

एवं दानविशेषेण धर्मराजपुरं नरः । यस्माद्याति विमानेन तस्माद्दानं समाचरेत्

ഇങ്ങനെ ഈ പ്രത്യേക ദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ ധർമ്മരാജന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് വിമാനംകൊണ്ട് പോകുന്നു; അതുകൊണ്ട് അത്തരം ദാനം ശ്രദ്ധയോടെ ആചരിക്കണം.

Verse 52

एतदाख्यानमनघमन्नदानप्रभावतः । यः पठेत्पाठयेदन्यान्स समृद्धः प्रजायते

അന്നദാനത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ ഈ നിർമലാഖ്യാനം ഫലപ്രദമാണ്; ഇത് പാരായണം ചെയ്യുന്നവനും മറ്റുള്ളവരെ പാരായണം ചെയ്യിക്കുന്നവനും സമൃദ്ധിയോടെ ജന്മിക്കുന്നു.

Verse 53

शृणुयाच्छ्रावयेच्छ्राद्धे ब्राह्मणान्यो महामुने । अक्षय्यमन्नदानं च पितॄणामुपतिष्ठति

ഹേ മഹാമുനേ! ശ്രാദ്ധസമയത്ത് ആരെങ്കിലും സ്വയം കേൾക്കുകയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും കേൾപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ, അവനു അന്നദാനം അക്ഷയമാകുന്നു; അത് പിതൃകൾക്ക് സ്ഥിരമായ തൃപ്തിയും ആശ്രയവുമായി നിലകൊള്ളുന്നു.