शिवस्य सैन्यप्रयाणम् तथा गणपतिनामावलिः (Śiva’s Mobilization for War and the Catalogue of Gaṇa Commanders)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह गिरिशो वीरभद्रादिकान्गणान्

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ദേവാധിപനായ ഗിരീശൻ (ശിവൻ) ക്രോധം ഉയർന്ന് വീരഭദ്രാദി ഗണങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു.

Verse 2

रुद्र उवाच । हे वीरभद्र हे नंदिन्क्षेत्रपालष्टभैरवाः । सर्वे गणाश्च सन्नद्धास्सायुधा बलशालिनः

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വീരഭദ്രാ! ഹേ നന്ദീ! ഹേ ക്ഷേത്രപാലാ, അഷ്ടഭൈരവന്മാരേ! എല്ലാ ഗണങ്ങളും ആയുധധാരികളായി, സന്നദ്ധരായി, ബലശാലികളായി ഒരുക്കമായി നിൽക്കട്ടെ.

Verse 3

कुमाराभ्यां सहैवाद्य निर्गच्छंतु ममाज्ञया । स्वसेनया भद्रकाली निर्गच्छतु रणाय च । शंखचूडवधार्थाय निर्गच्छाम्यद्य सत्वरम्

എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ ഇന്ന് തന്നെ രണ്ടു കുമാരന്മാരോടൊപ്പം പുറപ്പെടട്ടെ. ഭദ്രകാളിയും തന്റെ സൈന്യത്തോടുകൂടെ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെടട്ടെ. ശംഖചൂഡനെ വധിക്കാനായി ഞാനും ഇന്ന് തന്നെ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെടുന്നു.

Verse 4

सनत्कुमार उवाच । इत्याज्ञाप्य महेशानो निर्ययौ सैन्यसंयुतः । सर्वे वीरगणास्तस्यानु ययुस्संप्रहर्षिताः

സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആജ്ഞാപിച്ച് മഹേശ്വരൻ സൈന്യസഹിതം പുറപ്പെട്ടു. അവനെ അനുഗമിച്ച് എല്ലാ വീരഗണങ്ങളും പരമഹർഷത്തോടെ നടന്നു.

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे स्कंदगणेशौ सर्वसैन्यपौ । यततुर्मुदितौ नद्धौ सायुधौ च शिवांतिके

അതിനിടെ, സർവ്വസേനയുടെ സേനാധിപന്മാരായ സ്കന്ദനും ഗണേശനും സന്തോഷത്തോടെ കവചം ധരിച്ചു, ആയുധങ്ങളുമായി, ശിവന്റെ സന്നിധിയിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 6

वीरभद्रश्च नन्दी च महाकालस्सुभद्रकः । विशालाक्षश्च बाणश्च पिंगलाक्षो विकंपनः

വീരഭദ്രനും നന്ദിയും, മഹാകാലനും സുഭദ്രകനും; വിശാലാക്ഷനും ബാണനും; പിംഗലാക്ഷനും വികമ്പനനും—ഇവർ ശിവഗണത്തിലെ മഹാവീര സഹചാരികൾ ആയിരുന്നു.

Verse 7

विरूपो विकृतिश्चैव मणिभद्रश्च बाष्कलः । कपिलाख्यो दीर्घदंष्द्रो विकरस्ताम्रलोचनः

വിരൂപൻ, വികൃതി, മണിഭദ്രൻ, ബാഷ്കലൻ; കൂടാതെ കപിലൻ, ദീർഘദംഷ്ട്രൻ, വികരൻ, താമ്രലോചനൻ—ഇവയും ശിവഗണരുടെ നാമങ്ങളാണ്.

Verse 8

कालंकरो बलीभद्रः कालजिह्वः कुटीचरः । बलोन्मत्तो रणश्लाघ्यो दुर्जयो दुर्गमस्तथा

കാലങ്കരൻ, ബലീഭദ്രൻ, കാലജിഹ്വൻ, കുടീചരൻ; ബലോന്മത്തൻ, രണശ്ലാഘ്യൻ; ദുര്ജയൻ, ദുര്ഗമൻ—ഇവരും ശിവഗണങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ആയിരുന്നു.

Verse 9

इत्यादयो गणेशानास्सैन्यानां पतयो वराः । तेषां च गणनां वच्मि सावधानतया शृणु

ഇങ്ങനെ കൂടാതെ മറ്റു രീതികളിലും ഇവരാണ് ശ്രേഷ്ഠ ഗണേശന്മാർ—സൈന്യങ്ങളുടെ അധിപതികളും നായകരും. ഇനി ഞാൻ അവരുടെ ഗണന പറയാം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.

Verse 10

शंखकर्णः कोटिगणैर्युतः परविमर्दकः । दशभिः केकराक्षश्च विकृतोऽष्टाभिरेव च

ശംഖകർണൻ കോടിക്കണക്കിന് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ, ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്നവൻ; കൂടാതെ കേകരാക്ഷൻ പത്ത് ദളങ്ങളോടെ, വികൃതൻ എട്ട് ദളങ്ങളോടെ—ഇങ്ങനെ ആ സേനാധിപന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നേറി।

Verse 11

चतुष्षष्ट्या विशाखश्च नवभिः पारियात्रिकः । षड्भिस्सर्वान्तकः श्रीमांस्त थैव विकृताननः

വിശാഖൻ അറുപത്തിനാലു അനുചരന്മാരോടുകൂടെ നിന്നു; പാരിയാത്രികൻ ഒമ്പതോടുകൂടെ. ശ്രീമാൻ സർവാന്തകൻ ആറോടുകൂടെ, അതുപോലെ വികൃതാനനൻ—ഇങ്ങനെ ശിവഗണങ്ങൾ യുദ്ധത്തിനായി നിരന്നു.

Verse 12

जालको हि द्वादशभिः कोटिभिर्गणपुंगवः । सप्तभिस्समदः श्रीमान्दुन्दुभोऽष्टाभिरेव च

ഗണപുംഗവനായ ജാലകൻ പന്ത്രണ്ടു കോടി അനുചരങ്ങളോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ശ്രീമാൻ സമദൻ ഏഴ് കോടിയോടുകൂടെ, ദുന്ദുഭൻ എട്ട് കോടിയോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 13

पंचभिश्च करालाक्षः षड्भिस्संदारको वरः । कोटिकोटिभिरेवेह कंदुकः कुंडकस्तथा

കരാലാക്ഷൻ ഇവിടെ അഞ്ചു ദളങ്ങളോടുകൂടെ മുന്നേറി. ശ്രേഷ്ഠനായ സംദാരകൻ ആറു ദളങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. കന്ദുകനും കുണ്ടകനും ഇവിടെ കോടി-കോടി ഗണങ്ങളോടുകൂടെ എത്തി.

Verse 14

विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपस्सर्वस त्तमः । पिप्पलश्च सहस्रेण संनादश्च तथाविधः

ഇവിടെ സർവ്വോത്തമനായ ഗണപൻ വിഷ്ടംഭൻ എട്ടു അനുചരന്മാരോടുകൂടെ നിലകൊണ്ടു. പിപ്പലൻ ആയിരത്തോടുകൂടെ, സംനാദനും അതുപോലെ—തത്തത്ത മഹാഗണങ്ങളോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 15

आवेशनस्तथाष्टाभिस्त्वष्टभिश्चन्द्रतापनः । महाकेशः सहस्रेण कोटीनां गणपो वृतः

അതുപോലെ ആവേശനൻ തന്റെ എട്ട് (ഗണ)ങ്ങളോടും, ചന്ദ്രതാപനനും മറ്റൊരു എട്ട് (ഗണ)ങ്ങളോടും കൂടി വന്നു; ശിവഗണാധിപനായ മഹാകേശൻ കോടി കോടി ഗണങ്ങളുടെ നടുവിൽ സഹസ്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു।

Verse 16

कुंडी द्वादशभिर्वीरस्तथा पर्वतकश्शुभः । कालश्च कालकश्चैव महाकालश्शतेन वै

കുണ്ഡീ പന്ത്രണ്ട് വീരന്മാരോടുകൂടെ വന്നു; അതുപോലെ ശുഭനായ പർവതകനും വന്നു. കാലനും കാലകനും കൂടി എത്തി; മഹാകാലൻ തീർച്ചയായും നൂറ് (യോദ്ധാക്കളോടുകൂടെ) വന്നു।

Verse 17

अग्निकश्शत कोट्या च कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यो ह्यर्द्धकोट्या च तथा चैवं घनावहः

അഗ്നിഗണങ്ങൾ ശതകോടി ആയിരുന്നു; കൂടാതെ ഒരു കോടി അഗ്നിമുഖങ്ങളുള്ള ദളങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആദിത്യർ അർദ്ധകോടി; അതുപോലെ ഘനാവഹർ (മേഘവാഹകർ) അനന്തസംഖ്യയായി ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 18

सनाहश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्तथा । अमोघः कोकिलश्चैव शतकोट्या सुमंत्रकः

സനാഹൻ നൂറ് (സേന)കളോടുകൂടെ വന്നു; കുമുദൻ കോടികളോടുകൂടെ വന്നു. അമോഘനും കോകിലനും കൂടി എത്തി; സുമന്ത്രകൻ ശതകോടിയോടുകൂടെ വന്നു—ഇങ്ങനെ യുദ്ധത്തിനായി ഗണസമൂഹം ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു।

Verse 19

काकपादः कोटिषष्ट्या षष्ट्या संतानकस्तथा । महाबलश्च नवभिः पञ्चभिर्मधुपिंगल

സേനാധിപൻ കാകപാദൻ അറുപത് കോടി സൈന്യത്തെ നയിച്ചു; സന്താനകനും അതുപോലെ അറുപത് കോടി. മഹാബലൻ ഒൻപത് കോടി, മധുപിംഗലൻ അഞ്ച് കോടി വിഭാഗങ്ങളുടെ നേതാവായിരുന്നു.

Verse 20

नीलो नवत्या देवेशः पूर्णभद्रस्तथैव च । कोटीनां चैव सप्तानां चतुर्वक्त्रो महाबलः

നീലൻ—ദേവേശൻ—തൊണ്ണൂറ് കോടി സൈന്യത്തിന് അധിപതിയായി; പൂർണഭദ്രനും അതുപോലെ. മഹാബലനായ ചതുര്വക്ത്രൻ ഏഴ് കോടി സേനയുടെ അധിപനായിരുന്നു.

Verse 21

कोटिकोटिसहस्राणां शतैर्विंशतिभिस्तथा । तत्राजग्मुस्तथा वीरास्ते सर्वे संगरोत्सवे

കോടിക്കോടിയായി, ആയിരമായിരമായി—അതുപോലെ നൂറുകളായും ഇരുപതുകളായും—ആ എല്ലാ വീരന്മാരും യുദ്ധോത്സവത്തെ ആഗ്രഹിച്ച് അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 22

भूतकोटिसहस्रेण प्रमथैर्कोटिभि स्त्रिभिः । वीरभद्रश्चतुष्षष्ट्या लोमजानां त्रिकोटिभिः

വീരഭദ്രൻ ആയിരം കോടി ഭൂതങ്ങളോടും, മൂന്ന് കോടി പ്രമഥങ്ങളോടും, മൂന്ന് കോടി ഉഗ്ര ലോമജങ്ങളോടും കൂടി മുന്നേറി—അവരുടെ മുഖ്യനായകർ അറുപത്തിനാല് പേർ ആയിരുന്നു.

Verse 23

काष्ठारूढश्चतुःषष्ट्या सुकेशो वृषभस्तथा । विरूपाक्षश्च भगवांश्चतुष्षष्ट्या सनातनः

അറുപത്തിനാല് ഗണങ്ങളോടൊപ്പം കാഷ്ഠാരൂഢനും അവിടെ എത്തി; സുകേശനും വൃഷഭനും അതുപോലെ. പിന്നെയും മറ്റൊരു അറുപത്തിനാല് ഗണങ്ങളോടെ വിരൂപാക്ഷൻ—ഭഗവാൻ, സനാതനൻ—അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 24

तालकेतुः षडास्यश्च पंचास्यश्च प्रतापवान् । संवर्तकस्तथा चैत्रो लंकुलीशस्स्वयं प्रभुः

അവിടെ താലകേതു, ഷഡാസ്യൻ, പ്രതാപവാനായ പഞ്ചാസ്യൻ; കൂടാതെ സംവർത്തകനും ചൈത്രനും; സ്വയം പ്രഭുവായ ലങ്കുലീശനും ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 25

लोकांतकश्च दीप्तात्मा तथा दैत्यांतकः प्रभुः । देवो भृङ्गीरिटिः श्रीमान्देवदेवप्रियस्तथा

അവിടെ ലോകാന്തകനും ഉണ്ടായിരുന്നു—ദീപ്താത്മാവായി പ്രകാശിക്കുന്നവൻ; കൂടാതെ പ്രഭു ദൈത്യാന്തകൻ, ദൈത്യനാശകൻ. അതുപോലെ ശ്രീമാൻ ദേവൻ ഭൃംഗീരിടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു, ദേവദേവനായ മഹാദേവന് അത്യന്തം പ്രിയൻ.

Verse 26

अशनिर्भानुकश्चैव चतुः षष्ट्या सहस्रशः । कंकालः कालकः कालो नन्दी सर्वान्तकस्तथा

അശനിർഭാനുകനും ഉണ്ടായിരുന്നു—അവൻ അറുപത്തിനാലായിരം രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവൻ. കങ്കാലൻ, കാലകൻ, കാലൻ; കൂടാതെ നന്ദിയും സർവാന്തകനും ഉണ്ടായിരുന്നു—സകലത്തെയും നിശ്ചിത അന്തത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന ശിവന്റെ ഭയങ്കര ശക്തികൾ.

Verse 27

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः । युद्धार्थं निर्ययुः प्रीत्या शंखचूडेन निर्भयाः

ഇവരും മറ്റു അനവധി അസംഖ്യ മഹാബല ഗണങ്ങളും യുദ്ധാർത്ഥം ആനന്ദത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു; ശംഖചൂഡന്റെ സന്നിധിയിലും അവർ നിർഭയരായിരുന്നു.

Verse 28

सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारिणः । चन्द्ररेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः

അവർ എല്ലാവരും സഹസ്രഹസ്തർ, ജടാമുകുടധാരികൾ; ചന്ദ്രരേഖയെ അലങ്കാരമായി ധരിച്ചു, നീലകണ്ഠരും ത്രിലോചനരുമായിരുന്നു.

Verse 29

रुद्राक्षाभरणास्सर्वे तथा सद्भस्मधारिणः । हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

അവർ എല്ലാവരും രുദ്രാക്ഷാഭരണങ്ങളാൽ വിഭൂഷിതരും പവിത്ര ഭസ്മധാരികളും ആയിരുന്നു; ഹാരം, കുണ്ഡലം, കേയൂരം, മുകുടം മുതലായ അലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായിരുന്നു.

Verse 30

ब्रह्मेन्द्रविष्णुसंकाशा अणिमादिगुणैर्वृताः । सूर्यकोटिप्रतीकाशाः प्रवीणा युद्धकर्मणि

അവർ ബ്രഹ്മാ, ഇന്ദ്രൻ, വിഷ്ണു എന്നിവരെപ്പോലെ തേജസ്സോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അണിമാദി യോഗസിദ്ധികളാൽ സമന്വിതരായി, കോടി സൂര്യന്മാരുടെ പ്രഭപോലെ ദീപ്തരായി, യുദ്ധകലയിൽ പരമ നിപുണരായിരുന്നു.

Verse 31

वायुश्च वरुणश्चैव बुधश्च मंगलश्च वै । ग्रहाश्चान्ये महेशेन कामदेवश्च वीर्यवान्

വായുവും വരുണനും, ബുധനും മംഗളനും, മറ്റ് ഗ്രഹശക്തികളുമെല്ലാം—ശക്തിമാനായ കാമദേവനോടുകൂടി—ഇവയെല്ലാം മഹേശനായ ശിവൻ തന്നെയാണ് (സജ്ജമാക്കി/ശക്തിപ്പെടുത്തി) നിരത്തിയത്.

Verse 32

किं बहूक्तेन देवर्षे सर्वलोकनिवासिनः । ययुश्शिवगणास्सर्वे युद्धार्थं दानवैस्सह

ദേവർഷേ, കൂടുതൽ പറയേണ്ടതെന്ത്? സർവ്വലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ശിവഗണങ്ങളും ദാനവരോടൊപ്പം യുദ്ധാർത്ഥം പുറപ്പെട്ടു.

Verse 33

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे शङ्खचूडवधे महादेवयुद्धयात्रावर्णनं नाम त्रय स्त्रिंशत्तमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ ദ്വിതീയ ഗ്രന്ഥമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ പഞ്ചമ യുദ്ധഖണ്ഡത്തിൽ ശംഖചൂഡവധപ്രസംഗാന്തർഗതമായി “മഹാദേവന്റെ യുദ്ധയാത്രാവർണ്ണനം” എന്ന മുപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു।

Verse 34

हुताशनश्च चन्द्रश्च विश्वकर्माश्विनौ च तौ । कुबेरश्च यमश्चैव निरृतिर्नलकूबरः

അഗ്നിദേവനും ചന്ദ്രദേവനും, വിശ്വകർമ്മനും ആ രണ്ടു അശ്വിനീകുമാരന്മാരും; കുബേരനും യമനും, കൂടാതെ നിരൃതി എന്നും നലകൂബരനും—ഇവരും ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ സന്നദ്ധരായി ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 36

उग्रदंष्ट्रश्चोग्रदण्डः कोरटः कोटभस्तथा । स्वयं शतभुजा देवी भद्रकाली महेश्वरी

അവൾ ഉഗ്രദംഷ്ട്രാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഉഗ്രദണ്ഡം (ഭീകര ദണ്ഡം) ധരിച്ചവൾ; കോരടാ, കോടഭാ എന്നും അവൾ തന്നേ. സ്വയം ശതഭുജയായ ദേവി—ഭദ്രകാളി, മഹേശ്വരി—പ്രത്യക്ഷയായി।

Verse 37

रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानोपरि संस्थिता । रक्तवस्त्रपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना

രത്നാധിപതിയുടെ സാരത്തിൽ നിന്നു നിർമ്മിതമായ ദിവ്യവിമാനത്തിന്മേൽ അവൾ ആസീനയായി; ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചു, ചുവന്ന മാലകളാൽ ഭൂഷിതയായി, ചുവന്ന അനുലേപനത്തോടെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളായി തിളങ്ങി।

Verse 38

नृत्यंती च हसंती च गायंती सुस्वरं मुदा । अभयं ददती स्वेभ्यो भयं चारिभ्य एव सा

അവൾ ആനന്ദത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്തു, ഹസിച്ചു, മധുരസ്വരത്തിൽ പാടി; തന്റെ ഭക്തർക്കു അഭയം നൽകി, ശത്രുക്കൾക്കോ ഭയം മാത്രമേ നൽകിയുള്ളൂ।

Verse 39

बिभ्रती विकटां जिह्वां सुलोलां योजनायताम् । शंखचक्रगदापद्मखङ्गचर्मधनुश्शरान्

അവൾ ഭീകരമായ നാവിനെ ധരിച്ചു—അത് ഇളകിമറിഞ്ഞ് ഒരു യോജനവരെ നീണ്ടിരുന്നു; കൂടാതെ അവളുടെ കൈകളിൽ ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം, ഖഡ്ഗം, പരിച, ധനുസ്സ്, ശരങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 40

खर्परं वर्तुलाकारं गंभीरं योजनायतम् । त्रिशूलं गगनस्पर्शिं शक्तिं च योजनायताम्

അവൻ ഒരു മഹത്തായ ഖർപരത്തെ കണ്ടു—വൃത്താകാരം, ഗംഭീരം, ഒരു യോജനവരെ വ്യാപിച്ചതു; കൂടാതെ ആകാശത്തെ തൊടുന്നതുപോലുള്ള ത്രിശൂലവും ഒരു യോജന നീളമുള്ള ശക്തിയും കണ്ടു.

Verse 41

मुद्गरं मुसलं वक्त्रं खङ्गं फलकमुल्बणम् । वैष्णवास्त्रं वारुणास्त्रं वायव्यं नागपाशकम्

അവൻ മുദ്ഗരം, മുസലം, പ്രഹാരത്തിനുള്ള ഭീകരായുധം, ഖഡ്ഗം, ഉഗ്രമായ പരിച എന്നിവ എടുത്തു; കൂടാതെ വൈഷ്ണവാസ്ത്രം, വാരുണാസ്ത്രം, വായവ്യാസ്ത്രം, നാഗപാശവും.

Verse 42

नारायणास्त्रं गांधर्वं ब्रह्मास्त्रं गारुडं तथा । पार्जन्यं च पाशुपतं जृंभणास्त्रं च पार्वतम्

അപ്പോൾ നാരായണാസ്ത്രം, ഗാന്ധർവാസ്ത്രം, ബ്രഹ്മാസ്ത്രം, ഗാരുഡാസ്ത്രം എന്നിവ പ്രയോഗിക്കപ്പെട്ടു; കൂടാതെ പാർജന്യാസ്ത്രം, പാശുപതാസ്ത്രം, ജൃംഭണാസ്ത്രം, പാർവതാസ്ത്രവും.

Verse 43

महावीरं च सौरं च कालकालं महानलम् । महेश्वरास्त्रं याम्यं च दंडं संमोहनं तथा

അപ്പോൾ അവൻ മഹാവീരവും സൗര (സൂര്യ) അസ്ത്രവും, കാലകാലം (മൃത്യുവിന്നും മൃത്യു) എന്നും ജ്വലിക്കുന്ന മഹാനലവും; കൂടാതെ മഹേശ്വരാസ്ത്രം, യാമ്യം, ദണ്ഡം, സമ്മോഹന അസ്ത്രവും പ്രയോഗിച്ചു।

Verse 44

समर्थमस्त्रकं दिव्यं दिव्यास्त्रं शतकं परम् । बिभ्रती च करैस्सर्वैरन्यान्यपि च सा तदा

അപ്പോൾ അവൾ പൂർണ്ണസാമർത്ഥ്യത്തോടെ യുദ്ധസന്നദ്ധയായി, തന്റെ എല്ലാ കൈകളിലും ദിവ്യായുധങ്ങൾ വഹിച്ചു—പരമോന്നതമായ നൂറ് ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളും മറ്റു ആയുധങ്ങളും കൂടി।

Verse 45

आगत्य तस्थौ सा तत्र योगिनीनां त्रिकोटिभिः । सार्द्धं च डाकिनीनां वै विकटानां त्रिकोटिभिः

അവിടെ എത്തി അവൾ നിലകൊണ്ടു—മൂന്നു കോടി യോഗിനികളോടൊപ്പം, കൂടാതെ ഭീകരരായ വികട ഡാകിനികളുടെ മൂന്നു കോടിയോടും കൂടി।

Verse 46

भूतप्रेतपिशाचाश्च कूष्माण्डा ब्रह्मराक्षसाः । वेताला राक्षसाश्चैव यक्षाश्चैव सकिन्नराः

അവിടെ ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ; കൂഷ്മാണ്ഡങ്ങളും ബ്രഹ്മരാക്ഷസരും; കൂടാതെ വേതാളങ്ങൾ, രാക്ഷസർ, യക്ഷർ, കിന്നരരും ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 47

तश्चैवाभिवृतः स्कंदः प्रणम्य चन्द्रशेखरम् । पितुः पार्श्वे सहायो यः समुवास तदाज्ञया

അപ്പോൾ സ്കന്ദനും ദേവഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി, ചന്ദ്രശേഖരനായ ശിവനെ നമസ്കരിച്ചു; പിതാവിന്റെ പക്കൽ സഹായിയായി, ശിവാജ്ഞപ്രകാരം അവിടെ തന്നേ പാർത്തു।

Verse 48

अथ शम्भुस्समानीय स्वसैन्यं सकलं तदा । युद्धार्थमगमद्रुद्रश्शंङ्खचूडेन निर्भयः

അപ്പോൾ ശംഭു തന്റെ സമസ്ത സൈന്യവും സമാഹരിച്ചു യുദ്ധാർത്ഥം പുറപ്പെട്ടു. നിർഭയനായ രുദ്രൻ ശംഖചൂഡനെ നേരിടാൻ മുന്നേറി.

Verse 49

चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे । तत्र तस्थौ महादेवो देवनिस्ता रहेतवे

ചന്ദ്രഭാഗാ നദീതീരത്ത്, മനോഹരമായ ആൽമരത്തിന്റെ വേരിനരികെ, മഹാദേവൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു—ദേവന്മാരുടെ മോചനഹേതുവായി।