पार्वत्याः पितृगृहगमनं तथा मङ्गलस्वागतम् | Pārvatī’s Return to Her Father’s House and the Auspicious Welcome

Verse 1

नारद उवाच । विधे तात महाभाग धन्यस्त्वं परमार्थदृक् । अद्भुतेयं कथाश्रावि त्वदनुग्रहतो मया

നാരദൻ പറഞ്ഞു— ഹേ വിധാതാവേ, ഹേ താതാ, ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ! നീ ധന്യൻ; കാരണം നീ പരമാർത്ഥദർശിയാണ്. നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഈ അത്ഭുതമായ പവിത്രകഥ ശ്രവിച്ചു.

Verse 2

गते हरे स्वशैले हि पार्वती सर्वमंगला । किं चकार गता कुत्र तन्मे वद महामते

ഹരി തന്റെ ശൈലധാമത്തിലേക്ക് പോയ ശേഷം, സർവ്വമംഗളമയിയായ പാർവതി എന്തു ചെയ്തു, എവിടേക്കു പോയി? ഹേ മഹാമതേ, അത് എനിക്കു പറയുക.

Verse 3

श्रुत्वा सुगीतं तद्दृष्ट्वा सुनृत्यं च मनोहरम् । सहसा मुमुहुस्सर्वे मेनापि च तदा मुने

ഹേ മുനേ, ആ സുമധുരഗാനം കേട്ടും ആ മനോഹരമായ സുലളിതനൃത്തം കണ്ടും, എല്ലാവരും പെട്ടെന്ന് വിഹ്വലരായി മൂർച്ചിച്ചു; അപ്പോൾ മേനയും അങ്ങനെ തന്നേ.

Verse 4

पार्वत्यपि सखीयुक्ता रूपं कृत्वा तु सार्थकम् । जगाम स्वपितुर्गेहं महादेवेति वादिनी

പാർവതിയും സഖികളോടൊപ്പം, യുക്തവും സാർത്ഥകവുമായ രൂപം ധരിച്ചു, ‘മഹാദേവ’ എന്നു ജപിച്ചുകൊണ്ട് പിതൃഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 5

पार्वत्यागमनं श्रुत्वा मेना च स हिमाचलः । दिव्यं यानं समारुह्य प्रययौ हर्षविह्वलः

പാർവതിയുടെ വരവ് കേട്ടപ്പോൾ, മേനയും ആ ഹിമാചലനും ആനന്ദത്തിൽ വിഹ്വലരായി; ദിവ്യവാഹനത്തിൽ കയറി ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു.

Verse 6

पुरोहितश्च पौराश्च सख्यश्चैवाप्यनेकशः । सम्वन्धिनस्तथान्ये च सर्वे ते च समाययुः

കുടിപുരോഹിതന്മാരും നഗരവാസികളും അനേകം സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും മറ്റു എല്ലാവരും—എല്ലാവരും അവിടെ ഒരുമിച്ചു കൂടി.

Verse 7

भ्रातरः सकला जग्मुर्मैनाकप्रमुखास्तदा । जयशब्दं प्रब्रुवन्तो महाहर्षसमन्विताः

അപ്പോൾ മൈനാകൻ മുൻപന്തിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് എല്ലാ സഹോദരന്മാരും ഒരുമിച്ചു പുറപ്പെട്ടു; ‘ജയ’ എന്നു ഘോഷിച്ച് മഹാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 8

संस्थाप्य मंगलघटं राजवर्त्मनि राजिते । चन्दनागरुकस्तूरीफलशाखासमन्विते

അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട രാജപഥത്തിൽ മംഗളഘടം സ്ഥാപിച്ച്, ചന്ദനം, അഗരു, കസ്തൂരി, ഫലശാഖകൾ എന്നിവയോടെ അതിനെ സമന്വയപ്പെടുത്തി.

Verse 9

सपुरोधोब्राह्मणैश्च मुनिभिर्ब्रह्मवादिभिः । नारीभिर्नर्तकीभिश्च गजेन्द्राद्रिसुशोभितैः

കുടിപുരോഹിതന്മാരോടൊപ്പം ബ്രാഹ്മണരും മുനികളും ബ്രഹ്മവാദികളും; കൂടാതെ സ്ത്രീകളും നർത്തകികളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ദൃശ്യം ഗജേന്ദ്ര-പർവതസമമായ വൈഭവത്തിൽ ശോഭിച്ചു.

Verse 10

परितः परितो रंभास्तम्भवृन्दसमन्विते । पतिपुत्रवतीयोषित्समूहैर्दीपहस्तकैः

ചുറ്റും ചുറ്റും വാഴസ്തംഭങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ സ്ഥലം അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടു; കൈകളിൽ ദീപം പിടിച്ച ഭർത്താവും പുത്രനും ഉള്ള സ്ത്രീകളുടെ സംഘങ്ങൾ അതിനെ ചുറ്റിനിന്നു.

Verse 11

द्विजवृन्दैश्च संयुक्ते कुर्वद्भिर्मङ्गलध्वनिम् । नानाप्रकारवाद्यैश्च शंखध्वनिभिरन्विते

ആ സ്ഥലം ദ്വിജ ബ്രാഹ്മണസംഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; അവർ മംഗളധ്വനി ഉയർത്തി. നാനാവിധ വാദ്യങ്ങളുടെ നിനാദവും ശംഖധ്വനിയുടെ പ്രതിധ്വനിയും എല്ലാടവും മുഴങ്ങി।

Verse 12

एतस्मिन्नन्तरे दुर्गा जगाम स्वपुरान्तिकम् । विशंती नगरं देवी ददर्श पितरौ पुनः

ഇതിനിടയിൽ ദുർഗ്ഗ തന്റെ സ്വന്തം നഗരത്തിന്റെ സമീപത്തേക്ക് എത്തി. നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന ദേവി വീണ്ടും തന്റെ മാതാപിതാക്കളെ ദർശിച്ചു।

Verse 13

सुप्रसन्नौ प्रधावन्तौ हर्षविह्वलमानसौ । दृष्ट्वा काली सुप्रहृष्टा स्वालिभिः प्रणनाम तौ

അത്യന്തം പ്രസന്നരായി അവർ ഇരുവരും ഓടിവന്നു; ആനന്ദത്തിൽ അവരുടെ മനസ്സുകൾ വിഹ്വലമായി. അവരെ കണ്ട കാളിയും പരമഹർഷത്തോടെ തന്റെ സഖികളോടൊപ്പം അവർക്കു പ്രണാമം ചെയ്തു।

Verse 14

तौ सम्पूर्णाशिषं दत्त्वा चक्रतुस्तौ स्ववक्षसि । हे वत्से त्वेवमुच्चार्य रुदन्तौ प्रेमविह्वलौ

അവർ സമ്പൂർണ്ണ ആശീർവാദം നൽകി അവളെ തങ്ങളുടെ വക്ഷസ്സിലേയ്ക്ക് ചേർത്തുപിടിച്ചു. “ഹേ വത്സേ!” എന്നു പറഞ്ഞു പ്രേമത്തിൽ വിഹ്വലരായി അവർ കരഞ്ഞു।

Verse 15

ततस्स्वकीया अप्यस्या अन्या नार्यापि संमुदा । भ्रातृस्त्रियोपि सुप्रीत्या दृढालिंगनमादधुः

പിന്നീട് അവളുടെ സ്വന്തം സ്ത്രീകളും മറ്റു സ്ത്രീകളും ആനന്ദത്തോടെ ഉല്ലസിച്ചു; അവളുടെ സഹോദരന്മാരുടെ ഭാര്യമാരും അത്യന്തം സ്നേഹത്തോടെ അവളെ ദൃഢമായി ആലിംഗനം ചെയ്തു।

Verse 16

साधितं हि त्वया सम्यक्सुकार्यं कुलतारणम् । त्वत्सदाचरणेनापि पाविताः स्माखिला वयम्

നിശ്ചയമായും നീ കുലതാരണമായ ഈ ശ്രേഷ്ഠകർമ്മം സമ്യകമായി സാധിച്ചു. നിന്റെ സദാചരണത്താൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും പവിത്രരായി.

Verse 17

इति सर्वे सुप्रशंस्य प्रणेमुस्तां प्रहर्षिताः । चन्दनैः सुप्रसूनैश्च समानर्चुश्शिवां मुदा

ഇങ്ങനെ എല്ലാവരും ആ മംഗളദേവി ശിവാ (പാർവതി)യെ അത്യന്തം പ്രശംസിച്ച് ഹർഷത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു. പിന്നെ ചന്ദനവും ഉത്തമപുഷ്പങ്ങളും കൊണ്ട് ഒരുമിച്ച് ആനന്ദത്തോടെ അവളെ പൂജിച്ചു.

Verse 18

तस्मिन्नवसरे देवा विमानस्था मुदाम्बरे । पुष्पवृष्टिं शुभां चक्रुर्नत्वा तां तुष्टुवुः स्तवैः

അന്നേ സമയത്ത് ആനന്ദമയമായ ആകാശത്തിൽ വിമാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന ദേവന്മാർ മംഗളകരമായ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി. അവളെ നമസ്കരിച്ചു സ്തോത്രങ്ങളാൽ സ്തുതിച്ചു.

Verse 19

तदा तां च रथे स्थाप्य सर्वे शोभान्विते वरे । पुरं प्रवेशयामासुस्सर्वे विप्रादयो मुदा

അപ്പോൾ എല്ലാവരും ശോഭയാൽ അലങ്കരിച്ച ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ അവളെ ഇരുത്തി, ബ്രാഹ്മണന്മാർ മുതലായവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, ആനന്ദത്തോടെ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

Verse 20

अथ विप्राः पुरोधाश्च सख्योन्याश्च स्त्रियः शिवाम् । गृहं प्रवेशयामासुर्बहुमानपुरस्सरम्

പിന്നീട് ബ്രാഹ്മണന്മാരും കുടുംബപുരോഹിതന്മാരും സഖികളായ മറ്റ് സ്ത്രീകളും—മഹത്തായ ബഹുമാനം മുൻനിർത്തി—ശിവാ (പാർവതി)യെ ഗൃഹത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

Verse 21

स्त्रियो निर्मच्छनं चक्रुर्विप्रा युयुजुराशिषः । हिमवान्मेनका माता मुमोदाति मुनीश्वर

ഹേ മുനീശ്വരാ! സ്ത്രീകൾ മംഗളകരമായ ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ നടത്തി; വിപ്രർ ആശീർവാദങ്ങൾ ചൊല്ലി. ഹിമവാൻ, മേനകാ, മാതാവ് എന്നിവർ അത്യന്തം ആനന്ദിച്ചു.

Verse 22

ततस्स हिमवान् तात सुप्रहृष्टाः प्रसन्नधीः । सम्मान्य सकलान्प्रीत्या स्नातुं गंगां जगाम ह

അപ്പോൾ, ഹേ പ്രിയനേ! അത്യന്തം ഹർഷിതനും പ്രസന്നബുദ്ധിയുമായിരുന്നു ഹിമവാൻ; സ്നേഹത്തോടെ എല്ലാവരെയും ആദരിച്ചു, സ്നാനത്തിനായി ഗംഗയിലേക്കു പോയി.

Verse 23

ब्राह्मणेभ्यश्च बंदिभ्यः पर्वतेन्द्रो धनं ददौ । मङ्गलं पाठयामास स द्विजेभ्यो महोत्सवम्

പർവ്വതരാജൻ ഹിമാലയം ബ്രാഹ്മണർക്കും ബന്ദികൾക്കും (ഭാട്ടുകൾക്കും) ധനം ദാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ദ്വിജന്മാരാൽ മംഗളപാഠം ചൊല്ലിപ്പിച്ച് ആ അവസരം മഹോത്സവമായി ആഘോഷിച്ചു.

Verse 24

एवं स्वकन्यया हृष्टौ पितरौ भ्रातरस्तथा । जामयश्च महाप्रीत्या समूषुः प्रांगणे मुने

ഹേ മുനേ, സ്വന്തം പുത്രിയുടെ കാരണമായി ഹർഷിതരായ മാതാപിതാക്കളും സഹോദരന്മാരും ജാമയരും—എല്ലാവരും മഹാപ്രീതിയോടെ പ്രാങ്ഗണത്തിൽ ഒരുമിച്ച് ഇരുന്നു.

Verse 26

एतस्मिन्नंतरे शंभुस्सुलीलो भक्तवत्सलः । सुनर्तकनटो भूत्वा मेनकासंनिधिं ययौ

ഇതിനിടയിൽ ഭക്തവത്സലനും ദിവ്യലീലയിൽ കളിക്കുന്നവനുമായ ശംഭു, ഉത്തമ നർത്തക-നടന്റെ വേഷം ധരിച്ചു മേനകയുടെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി.

Verse 27

शृंगं वामे करे धृत्वा दक्षिणे डमरु तथा । पृष्ठे कंथां रक्तवासा नृत्यगानविशारदः

ഇടങ്കയ്യിൽ ശൃംഗവും വലങ്കയ്യിൽ ഡമരുവും ധരിച്ചു, പിന്നിൽ കന്തയും, ചുവന്ന വസ്ത്രം അണിഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം നൃത്ത-ഗാനങ്ങളിൽ അത്യന്തം നിപുണനായിരുന്നു.

Verse 28

ततस्सुनटरूपोसौ मेनकाया गणे मुदा । चक्रे सुनृत्यं विविधं गानं चातिमनोहरम्

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം നർത്തകസ്വരൂപം ധരിച്ചു മേനകയുടെ സഖീഗണത്തിനിടയിൽ ആനന്ദത്തോടെ നാനാവിധ മനോഹര നൃത്തങ്ങൾ ചെയ്തു, അത്യന്തം ഹൃദയഹാരിയായ ഗാനം കൂടി പാടി।

Verse 29

शृंगं च डमरुं तत्र वादयामास सुध्वनिम् । महतीं विविधां तत्र स चकार मनोहराम्

അവിടെ അദ്ദേഹം ശൃംഗവും ഡമരുവും മധുരധ്വനിയോടെ മുഴക്കിത്തുടങ്ങി; അതേ സ്ഥലത്ത് മഹത്തായും വൈവിധ്യമാർന്നതുമായ മനോഹര സംഗീതം അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു.

Verse 30

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां तृतीये पार्वतीखंडे पार्वतीप्रत्यागमनमहोत्सववर्णनं नाम त्रिंशोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീശിവമഹാപുരാണത്തിലെ രണ്ടാം വിഭാഗമായ രുദ്രസംഹിതയുടെ മൂന്നാം ഭാഗമായ പാർവതീഖണ്ഡത്തിൽ ‘പാർവതീ-പ്രത്യാഗമന-മഹോത്സവ-വർണ്ണനം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.

Verse 32

मूर्च्छां संप्राप्य सा दुर्गा सुदृष्ट्वा हृदि शंकरम् । त्रिशूलादिकचिह्नानि बिभ्रतं चातिसुन्दरम्

മൂർഛ പ്രാപിച്ച ദേവി ദുർഗ്ഗ തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ശങ്കരനെ ദർശിച്ചു—അതിസുന്ദരനായി, ത്രിശൂലാദി ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ചവനായി।

Verse 33

विभूतिविभूषितं रम्यमस्थिमालासमन्वितम् । त्रिलोचनोज्ज्वलद्वक्त्रं नागायज्ञोपवीतकम्

വിഭൂതിയാൽ അലങ്കരിതനായി, രമ്യനായി, അസ്ഥിമാലയോടുകൂടി; ത്രിനേത്രൻ, ദീപ്തമുഖൻ, നാഗത്തെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ച (ശിവ) രൂപം।

Verse 34

वरं वृण्वित्युक्तवन्तं गौरवर्णं महेश्वरम् । दीनबन्धु दयासिन्धुं सर्वथा सुमनोहरम्

അവർ മഹേശ്വരനെ ദർശിച്ചു—ഗൗരവർണ്ണനായി—“വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക” എന്നു അരുളിച്ചെയ്തവനെ. അവൻ ദീനബന്ധു, ദയാസിന്ധു, എല്ലായ്പ്പോഴും മനോഹരൻ।

Verse 35

हृदयस्थं हरं दृष्ट्वेदृशं सा प्रणनाम तम् । वरं वव्रे मानसं हि पतिर्मे त्वं भवेति च

ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഹരനെ അങ്ങനെ തന്നെ കണ്ട അവൾ അവനെ പ്രണാമം ചെയ്തു. പിന്നെ മനസ്സിൽ വരം തിരഞ്ഞെടുത്തു—“നീ തന്നെ എന്റെ പതി ആകണമേ.”

Verse 36

वरं दत्त्वा शिवं चाथ तादृशं प्रीतितो हृदा । अन्तर्धाय पुनस्तत्र सुननर्त्त स भिक्षुकः

ഇങ്ങനെ ശിവനു അത്തരം വരം നൽകി ആ ഭിക്ഷുകൻ ഹൃദയം നിറഞ്ഞ ആനന്ദത്തോടെ, പിന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു; അവിടെയേ വീണ്ടും അതിസുന്ദരമായി നൃത്തം ചെയ്തു।

Verse 37

ततो मेना सुरत्नानि स्वर्णपात्रस्थितानि च । तस्मै दातुं ययौ प्रीत्या तद्भूति प्रीतमानसः

അതിനുശേഷം ആ ശുഭസൗഭാഗ്യത്തിൽ മനസ്സ് പ്രീതിയായ മേന, സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളിൽ വെച്ചിരുന്ന ഉത്തമ രത്നങ്ങൾ അവനു നൽകാൻ ആനന്ദത്തോടെ പോയി।

Verse 38

तानि न स्वीचकारासौ भिक्षां याचे शिवां च ताम् । पुनस्सुनृत्यं गानश्च कौतुकात्कर्तुमुद्यतः

അവൻ ആ സമർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചില്ല; പകരം ആ മംഗളമായ ശിവാ (പാർവതി) യോട് ഭിക്ഷ യാചിച്ചു. പിന്നെ കൗതുകത്താൽ വീണ്ടും നൃത്തവും ഗാനവും ചെയ്യാൻ ഒരുങ്ങി।

Verse 39

मेना तद्वचनं श्रुत्वा चुकोपाति सुविस्मिता । भिक्षुकं भर्त्सयामास बहिष्कर्तुमियेष सा

ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് മേന അത്യന്തം വിസ്മയിച്ച് കോപിച്ചു. അവൾ ആ ഭിക്ഷുവിനെ ശാസിച്ചു, പുറത്താക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു।

Verse 40

एतस्मिन्नन्तरे तत्र गंगातो गिरिराययौ । ददर्श पुरतो भिक्षुं प्रांगणस्थं नराकृतिम्

അന്നേരം അവിടെ ഗംഗാതീരത്തിൽ നിന്ന് പർവ്വതരാജൻ ഹിമാലയം വന്നു. അവൻ മുന്നിൽ പ്രാകാരത്തിൽ നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യരൂപ ഭിക്ഷുവിനെ കണ്ടു.

Verse 41

श्रुत्वा मेनामुखाद्वृत्तं तत्सर्वं सुचुकोप सः । आज्ञां चकारानुचरान्बहिष्कर्तुञ्च तं नटम्

മേനയുടെ വായിൽ നിന്ന് സംഭവിച്ച എല്ലാം കേട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായി. തുടർന്ന് അനുചരന്മാരോട് ആ നടനെ സഭയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു.

Verse 42

महाग्निमिव दुःस्पर्शं प्रज्वलन्तं सुतेजसम् । न शशाक बहिष्कर्तुं कोपि तं मुनिसत्तम

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ആരും അവനെ പുറത്താക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; മഹാഗ്നിപോലെ സ്പർശിക്കാനാകാത്തവൻ, സ്വതേജസ്സാൽ ജ്വലിച്ചുനിന്നു.

Verse 43

ततस्स भिक्षुकस्तात नानालीलाविशारदः । दर्शयामास शैलाय स्वप्रभावमनन्तकम्

അപ്പോൾ, പ്രിയമേ, നാനാലീലകളിൽ നിപുണനായ ആ ഭിക്ഷു പർവ്വതരാജനോട് തന്റെ അനന്തമായ സ്വാഭാവിക മഹിമ വെളിപ്പെടുത്തി കാണിച്ചു.

Verse 44

शैलो ददर्श तं तत्र विष्णुरूपधरं द्रुतम् । किरीटिनं कुण्डलिनं पीतवस्त्रं चतुर्भुजम्

അവിടെ ശൈലൻ (ഹിമാലയം) അവനെ വേഗത്തിൽ വിഷ്ണുരൂപധാരിയായി കണ്ടു—കിരീടധാരി, കുണ്ഡലധാരി, പീതവസ്ത്രധാരി, ചതുര്ഭുജൻ।

Verse 45

यद्यत्पुष्पादिकं दत्तं पूजाकाले गदाभृते । गात्रे शिरसि तत्सर्वं भिक्षुकस्य ददर्श ह

പൂജാകാലത്ത് ഗദാധാരിയായ പ്രഭുവിന് അർപ്പിച്ച പുഷ്പാദികളൊക്കെയും, ആ ഭിക്ഷുക്കന്റെ ദേഹത്തിലും ശിരസ്സിലും തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നതായി അവൻ കണ്ടു।

Verse 46

ततो ददर्श जगतां स्रष्टारं स चतुर्मुखम् । रक्तवर्णं पठन्तञ्च श्रुतिसूक्तं गिरीश्वरः

അപ്പോൾ ഗിരീശ്വരനായ ശിവൻ ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ചതുര്മുഖ ബ്രഹ്മാവിനെ ചുവന്ന വർണ്ണത്തോടെ, ശ്രുതിസൂക്തങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യുന്നതായി കണ്ടു।

Verse 47

ततस्सूर्य्यस्वरूपञ्च जगच्चक्षुस्स्वरूपकम् । ददर्श गिरिराजस्स क्षणं कौतुककारिणाम्

അതിനുശേഷം ഗിരിരാജനായ ഹിമാലയം ഒരു ക്ഷണം ആ അത്ഭുതപ്രകടനം കണ്ടു—സൂര്യസ്വരൂപമായ, ‘ജഗത്തിന്റെ കണ്ണ്’ എന്ന രൂപം; അത് കണ്ടവരിൽ എല്ലാവരിലും വിസ്മയം ഉണർത്തി।

Verse 48

ततो ददर्श तं तात रुद्ररूपं महाद्भुतम् । पार्वती सहितं रम्यं विहसन्तं सुतेजसम्

അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, അവൻ അവനെ മഹാദ്ഭുതമായ രുദ്രരൂപത്തിൽ കണ്ടു—പാർവതീസഹിതം, മനോഹരം, പരമതേജസ്സോടെ, മൃദുഹാസത്തോടെ പ്രകാശിക്കുന്നവനായി।

Verse 49

ततस्तेजस्स्वरूपञ्च निराकारं निरंजनम् । निरुपाधिं निरीहञ्च महाद्भुतमरूपकम्

അപ്പോൾ ശുദ്ധ തേജസ്സ്വഭാവമായ ആ പരതത്ത്വം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—നിരാകാരം, നിരഞ്ജനം, ഉപാധിരഹിതം, നിരീഹം, അതിമഹാദ്ഭുതം, എങ്കിലും ജഡരൂപമില്ലാത്തത്।

Verse 50

एवं बहूनि रूपाणि तस्य तत्र ददर्श सः । सुविस्मितो बभूवाशु परमानन्दसंयुतः

ഇങ്ങനെ അവിടെ തന്നേ അദ്ദേഹം ആ പ്രഭുവിന്റെ അനേകരൂപങ്ങൾ ദർശിച്ചു; ഉടൻ തന്നെ അദ്ദേഹം അത്യന്തം വിസ്മയിച്ചു പരമാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു।

Verse 51

अथासौ भिक्षुवर्य्यो हि तस्मात्तस्याश्च सूतिकृत् । भिक्षां ययाचे दुर्गान्तां नान्यज्जग्राह किञ्चन

അപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ ഭിക്ഷുക്കൻ—അവൾക്കായി സൂതികർമം നിർവഹിച്ചവൻ—ദുർഗയിൽ നിന്നുതന്നെ ഭിക്ഷ യാചിച്ചു; അതൊഴികെ മറ്റൊന്നും അവൻ സ്വീകരിച്ചില്ല।

Verse 52

न स्वीचकार शैलैन्द्रो मोहितश्शिवमायया । भिक्षुः किंचिन्न जग्राह तत्रैवान्तर्दधे ततः

ശിവമയായാൽ മോഹിതനായ ശൈലേന്ദ്രൻ സമ്മതിച്ചില്ല. ആ ഭിക്ഷു ഒന്നും സ്വീകരിക്കാതെ അവിടെയേ തന്നെ ഉടൻ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 53

तदा बभूव सुज्ञानं मेनाशैलेशयोरिति । आवां शिवो वञ्चयित्वा स्वस्थानं गतवान्प्रभुः

അപ്പോൾ മേനയ്ക്കും ശൈലേശനും വ്യക്തമായ ബോധം ഉദിച്ചു—“പ്രഭു ശിവൻ ലീലാപൂർവ്വം നമ്മെ വഞ്ചിച്ച് ഇപ്പോൾ തന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു.”

Verse 54

तयोर्विचिन्त्य तत्रैव शिवे भक्तिरभूत्परा । महामोक्षकरी दिव्या सर्वानन्दप्रदायिनी

ആ രണ്ടുപേരെയും അവിടെയേ ചിന്തിച്ചതോടെ ശിവനിൽ പരമഭക്തി ഉദിച്ചു—ദിവ്യമായത്, മഹാമോക്ഷകരി, സർവ്വാനന്ദപ്രദായിനി।