कामप्रहारः — The Subduing of Kāma (Desire) / Kāma’s Assault and Its Futility

Verse 1

नारद उवाच । ब्रह्मन्विधे महाभाग किं जातं तदनंतरम् । कथय त्वं प्रसादेन तां कथां पापनाशिनीम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഹേ വിധാതാവേ, ഹേ മഹാഭാഗ്യവാനേ! അതിന് ശേഷം എന്തു സംഭവിച്ചു? കൃപയോടെ പാപനാശിനിയായ ആ കഥ എനിക്ക് പറയണമേ.

Verse 2

ब्रह्मोवाच । श्रूयतां सा कथा तात यज्जातं तदनंतरम् । तव स्नेहात्प्रवक्ष्यामि शिवलीलां मुदावहाम्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—മകനേ, അതിന് ശേഷം സംഭവിച്ചതിന്റെ കഥ കേൾക്കുക. നിനക്കുള്ള സ്നേഹത്താൽ ഞാൻ ആനന്ദം പകരുന്ന ശിവലീലയെ വിവരിക്കാം.

Verse 3

धैर्यस्य व्यसनं दृष्ट्वा महायोगी महेश्वरः । विचिंतितं मनस्येवं विस्मितोऽतिततः परम्

ധൈര്യം തന്നേ ദുരിതത്തിലായതു കണ്ട മഹായോഗിയായ മഹേശ്വരൻ അന്തർമനസ്സിൽ ആലോചനയിൽ മുങ്ങി; ഹൃദയത്തിൽ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് അത്യന്തം വിസ്മയപ്പെട്ടു.

Verse 4

शिव उवाच । किमु विघ्नाः समुत्पन्नाः कुर्वतस्तप उत्तमम् । केन मे विकृतं चित्तं कृतमत्र कुकर्मिणा

ശിവൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ ഈ ഉത്തമ തപസ്സു ചെയ്യുമ്പോൾ എന്തുകൊണ്ട് വിഘ്നങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു? ഇവിടെ ഏത് ദുഷ്കർമ്മിയാണ് എന്റെ ചിത്തത്തെ വികൃതമാക്കി അശാന്തമാക്കിയത്?

Verse 5

कुवर्णनं मया प्रीत्या परस्त्र्युपरि वै कृतम् । जातो धर्मविरोधोऽत्र श्रुतिसीमा विलंघिता

സ്നേഹവശാൽ ഞാൻ പരസ്ത്രീയെക്കുറിച്ച് അനുചിതമായ വിവരണം പറഞ്ഞു; അതിനാൽ ഇവിടെ ധർമ്മവിരോധം ഉദിച്ചു, ശ്രുതിയുടെ പരിധിയും ലംഘിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 6

ब्रह्मोवाच । विचिंत्येत्थं महायोगी परमेशस्सतां गतिः । दिशो विलोकयामास परितश्शंकितस्तदा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച മഹായോഗിയായ പരമേശ്വരൻ, സജ്ജനങ്ങളുടെ പരമഗതി, അപ്പോൾ ആശങ്കാഭരിതമായ മനസ്സോടെ ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും നോക്കി।

Verse 7

वामभागे स्थितं कामं ददर्शाकृष्टबाणकम् । स्वशरं क्षेप्तुकामं हि गर्वितं मूढचेतसम्

അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഇടത്തുഭാഗത്ത് നിന്ന കാമനെ കണ്ടു—അമ്പ് വലിച്ചൊരുക്കി; തന്റെ ശരം വിടാൻ ഉത്സുകൻ, ഗർവഭരിതൻ, മൂഢചിത്തൻ।

Verse 8

तं दृष्ट्वा तादृशं कामं गिरीशस्य परात्मनः । संजातः क्रोधसंमर्दस्तत्क्षणादपि नारद

ഓ നാരദാ! ഗിരീശനായ പരമാത്മ ശിവനിൽ അത്തരമൊരു കാമത്തെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ, അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ക്രോധത്തിന്റെ പ്രചണ്ഡമായ പൊട്ടിത്തെറി ഉദിച്ചു।

Verse 9

कामः स्थितोऽन्तरिक्षे स धृत्वा तत्सशरं धनुः । चिक्षेपास्त्रं दुर्निवारममोघं शंकरे मुने

ഹേ മുനേ! ആകാശത്തിൽ നിലകൊണ്ട കാമൻ ശരസഹിതം ധനുസ്സെടുത്തു, തടയാൻ ദുഷ്കരവും അമോഘവുമായ അസ്ത്രം ശങ്കരനിലേക്കെറിഞ്ഞു।

Verse 10

बभूवामोघमस्त्रं तु मोघं तत्परमात्मनि । समशाम्यत्ततस्तस्मिन्संकुद्धे परमेश्वरे

അമോഘമായ ആ അസ്ത്രം പോലും പരമാത്മാവിന്റെ മുമ്പിൽ മോഘമായി. പിന്നെ അവിടെ ക്രുദ്ധനായ പരമേശ്വരന്റെ സന്നിധിയിൽ അത് ശമിച്ച് ശാന്തമായി.

Verse 11

मोघीभूते शिवे स्वेस्त्रे भयमापाशु मन्मथः । चकंपे च पुरः स्थित्वा दृष्ट्वा मृत्युंजयं प्रभुम्

ശിവനോടുള്ള തന്റെ തന്നെ അസ്ത്രം മോഘമായപ്പോൾ മന്മഥൻ ഉടൻ ഭയാകുലനായി. മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട് മൃത്യുഞ്ജയപ്രഭുവിനെ കണ്ടു അവൻ വിറച്ചു.

Verse 12

सस्मार त्रिदशान्सर्वान्शक्रादीन्भयविह्वलः । स स्मरो मुनिशार्दूल स्वप्रयासे निरर्थके

ഭയവിഹ്വലനായ ആ സ്മരൻ ശക്രാദി എല്ലാ ദേവന്മാരെയും സ്മരിച്ചു. ഹേ മുനിശാർദൂലാ, അവന്റെ സ്വന്തം ശ്രമം നിർഥകമായി തീർന്നു.

Verse 13

कामेन सुस्मृता देवाश्शक्राद्यास्ते मुनीश्वर । आययुः सकलास्ते हि शंभुं नत्वा च तुष्टुवुः

ഹേ മുനീശ്വരാ, കാമൻ യഥാവിധി സ്മരിച്ചതോടെ ശക്രാദി എല്ലാ ദേവന്മാരും എത്തി. അവർ ശംഭുവിനെ നമസ്കരിച്ചു പിന്നെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 14

स्तुतिं कुर्वत्सु देवेषु कुद्धस्याति हरस्य हि । तृतीयात्तस्य नेत्राद्वै निस्ससार ततो महान्

ദേവന്മാർ സ്തുതി ചെയ്യുമ്പോൾ ഹരി (വിഷ്ണു) അത്യന്തം ക്രോധിച്ചു. അപ്പോൾ അവന്റെ തൃതീയനേത്രത്തിൽ നിന്നു മഹാബലവാനായ ഒരു മഹാസത്ത്വം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു.

Verse 15

ललाट मध्यगात्तस्मात्सवह्निर्द्रुतसम्भवः । जज्वालोर्द्ध्वशिखो दीप्तः प्रलयाग्निसमप्रभः

അവന്റെ ലലാടമദ്ധ്യത്തിൽ നിന്ന് സഹസാ അഗ്നി ഉദ്ഭവിച്ചു. മേലോട്ടുയരുന്ന ശിഖകളോടെ ജ്വലിച്ച് അത് പ്രളയാഗ്നിപോലെ ദീപ്തമായി.

Verse 16

उत्पत्य गगने तूर्णं निष्पत्य धरणी तले । भ्रामंभ्रामं स्वपरितः पपात मेदनीं परि

അത് വേഗത്തിൽ ആകാശത്തിലേക്ക് ചാടി, പിന്നെ ഭൂമിതലത്തിലേക്ക് പതിച്ചു. സ്വന്തം ചുറ്റും ചുറ്റി ചുറ്റി നിലത്തെ ചുറ്റി വീണു.

Verse 17

भस्मसात्कृतवान्साधो मदनं तावदेव हि । यावच्च मरुतां वाचः क्षम्यतां क्षम्यतामिति

ഹേ সাধുവേ! മരുതുകളുടെ വാക്ക് ‘ക്ഷമിക്കണമേ, ക്ഷമിക്കണമേ’ എന്നു കേൾക്കപ്പെട്ടത്ര നേരം മാത്രം നിങ്ങൾ മദനനെ ഭസ്മമാക്കി.

Verse 18

हते तस्मिन्स्मरे वीरे देव दुःखमुपागताः । रुरुदुर्विह्वलाश्चातिक्रोशतः किमभूदिति

ആ വീരൻ സ്മരൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാർ ദുഃഖത്തിലായി. വിഹ്വലരായി അവർ കരഞ്ഞും വീണ്ടും വീണ്ടും ‘എന്തു സംഭവിച്ചു?’ എന്നു നിലവിളിച്ചും ചെയ്തു.

Verse 19

श्वेतांगा विकृतात्मा च गिरिराजसुता तदा । जगाम मंदिरं स्वं च समादाय सखीजनम्

അപ്പോൾ ഗിരിരാജസുത—ശരീരം വെളുത്തും മനസ്സ് കലങ്ങിയുമിരുന്നവൾ—സഖീജനത്തെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് സ്വന്തം മന്ദിരത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 20

क्षणमात्रं रतिस्तत्र विसंज्ञा साभवत्तदा । भर्तृमृत्युजदुःखेन पतिता सा मृता इव

അവിടെ രതി ക്ഷണമാത്രം ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഭർത്താവിന്റെ മരണത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ദുഃഖാഘാതത്തിൽ അവൾ വീണു; മരിച്ചവളെപ്പോലെ തോന്നി.

Verse 21

जातायां चैव संज्ञायां रतिरत्यंतविह्वला । विललाप तदा तत्रोच्चरंती विविधं वचः

ചേതന തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ രതി അത്യന്തം വ്യാകുലയായി. അവൾ അവിടെയേ വിലപിച്ചു, പലവിധ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 22

रतिरुवाच । किं करोमि क्व गच्छामि किं कृतं दैवतैरिह । मत्स्वामिनं समाहूय नाशयामासुरुद्धतम्

രതി പറഞ്ഞു—ഞാൻ എന്തു ചെയ്യണം, എവിടെ പോകണം? ദേവന്മാർ ഇവിടെ എന്തു ചെയ്തു! എന്റെ സ്വാമിയെ വിളിപ്പിച്ച്, ഗർവിതനും ഭീകരനും ആയ അവനെ അവർ നശിപ്പിച്ചു.

Verse 23

हा हा नाथ स्मर स्वामिन्प्राणप्रिय सुखप्रद । इदं तु किमभूदत्र हा हा प्रिय प्रियेति च

“ഹാ ഹാ, നാഥാ! എന്നെ സ്മരിക്കണമേ. ഓ സ്വാമീ, പ്രാണപ്രിയനേ, സുഖപ്രദനേ—ഇവിടെ എന്തു സംഭവിച്ചു? ഹാ ഹാ, പ്രിയനേ!” എന്ന് അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കരഞ്ഞു.

Verse 24

ब्रह्मोवाच । इत्थं विलपती सा तु वदंती बहुधा वचः । हस्तौ पादौ तदास्फाल्य केशानत्रोटयत्तदा

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഇപ്രകാരം വിലപിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ പലവിധത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ആ ദുഃഖത്തിൽ അവൾ തന്റെ കൈകാലുകൾ അടിക്കുകയും തലമുടി പറിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 25

तद्विलापं तदा श्रुत्वा तत्र सर्वे वनेचराः । अभवन्दुःखितास्सर्वे स्थावरा अपि नारद

ഹേ നാരദ! ആ സമയത്ത് ആ വിലാപം കേട്ട് അവിടെയുള്ള എല്ലാ വനചരന്മാരും ദുഃഖിതരായി, ചലിക്കാത്ത സസ്യലതാദികൾ പോലും വ്യസനിച്ചു.

Verse 26

एतस्मिन्नंतरे तत्र देवाश्शक्रादयोऽखिलाः । रतिमूचुस्समाश्वास्य संस्मरंतो महेश्वरम्

ഇതിനിടയിൽ, അവിടെ ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹേശ്വരനെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് രതിയെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും അവളോട് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.

Verse 27

देवा ऊचुः । किंचिद्भस्म गृहीत्वा तु रक्ष यत्नाद्भयं त्यज । जीवयिष्यति स स्वामी लप्स्यसे त्वं पुनः प्रियम्

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: "അല്പം ഭസ്മം എടുത്ത് അത് ശ്രദ്ധയോടെ സൂക്ഷിക്കുക; ഭയം ഉപേക്ഷിക്കുക. ആ സ്വാമി (ശിവൻ) അവനെ പുനർജീവിപ്പിക്കും, നിനക്ക് നിന്റെ പ്രിയനെ വീണ്ടും ലഭിക്കും."

Verse 28

सुखदाता न कोप्यस्ति दुःखदाता न कश्चन । सर्वोऽपि स्वकृतं भुंक्ते देवाञ्शोचसि वै वृथा

വാസ്തവത്തിൽ ആരും സുഖം നൽകുന്നവനല്ല, ആരും ദുഃഖം നൽകുന്നവനുമല്ല. ഓരോരുത്തരും അവരവരുടെ കർമ്മഫലം അനുഭവിക്കുന്നു—അതുകൊണ്ട് പ്രിയേ, നീ ദേവന്മാരെക്കുറിച്ച് വെറുതെ ദുഃഖിക്കുന്നു.

Verse 29

ब्रह्मोवाच । इत्याश्वास्य रतिं देवास्सर्वे शिवमुपागताः । सुप्रसाद्य शिवं भक्त्या वचनं चेदमब्रुवन्

ബ്രഹ്മാവ് അരുളിച്ചെയ്തു—ഇങ്ങനെ രതിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭഗവാൻ ശിവനടുത്തേക്ക് ചെന്നു. ഭക്തിയാൽ ശിവനെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് അവർ ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 30

देवा ऊचुः । भगवञ्छ्रूयतोमेतद्वचनं नश्शुभं प्रभो । कृपां कृत्वा महेशान शरणागतवत्सल

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭഗവൻ, ഹേ പ്രഭോ, ഞങ്ങളുടെ ഈ മംഗളമായ അപേക്ഷ കേൾക്കണമേ. ഹേ മഹേശാനേ, ശരണാഗതവത്സലനേ, കരുണചെയ്ത് ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 31

सुविचारय सुप्रीत्या कृति कामस्य शंकर । कामेनैतत्कृतं यत्र न स्वार्थं तन्महेश्वर

ഹേ ശങ്കരാ, പ്രസന്നഹൃദയത്തോടെ കാമന്റെ ഈ കൃത്യം സുവിചാരിക്കണമേ. ഹേ മഹേശ്വരാ, കാമൻ ചെയ്ത ഈ പ്രവൃത്തി സ്വാർത്ഥത്തിനായി അല്ല.

Verse 32

दुष्टेन पीडितैर्देवैस्तारकेणाऽखिलैर्विभो । कर्म तत्कारितं नाथ नान्यथा विद्धि शंकर

ഹേ വിഭോ, ദുഷ്ടനായ താരകനാൽ പീഡിതരായ എല്ലാ ദേവന്മാരും തന്നെയാണ് ഈ പ്രവൃത്തി നടത്തിപ്പിച്ചത്. ഹേ നാഥാ, ഹേ ശങ്കരാ, ഇതിനെ ഇങ്ങനെ തന്നെയെന്ന് അറിയണമേ; മറ്റെങ്ങനെ അല്ല.

Verse 33

रतिरेकाकिनी देव विलापं दुःखिता सती । करोति गिरिश त्वं च तामाश्वासय सर्वदा

ഹേ ദേവാ, രതി ഏകാകിനിയായി മഹാദുഃഖത്തോടെ വിലപിക്കുന്നു. ഹേ ഗിരീശാ, നീ എപ്പോഴും അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് സാന്ത്വനപ്പെടുത്തണമേ.

Verse 34

संहारं कर्तुकामोऽसि क्रोधेनानेन शंकर । दैवतैस्सह सर्वेषां हतवांस्तं यदि स्मरम्

ഹേ ശങ്കരാ! ഈ ക്രോധത്തിൽ നീ സംഹാരം ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നവനായി തോന്നുന്നു. നീ സ്മരൻ (കാമൻ)നെ സ്മരിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, അവനെയും ദേവന്മാരോടുകൂടെ എല്ലാവരെയും നീ തന്നെ വധിച്ചേനേ.

Verse 35

दुःखं तस्या रतेर्दृष्ट्वा नष्टप्रायाश्च देवताः । तस्मात्त्वया च कर्त्तव्यं रत्याशोकापनोदनम्

രതിയുടെ ദുഃഖം കണ്ടപ്പോൾ ദേവന്മാരും പ്രായം നശിച്ചുപോകുമെന്ന നിലയിലായി. അതിനാൽ രതിയുടെ ശോകം അകറ്റുന്ന വിധത്തിൽ നീയും പ്രവർത്തിക്കണം.

Verse 36

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तेषां प्रसन्नो भगवाञ्छिवः । देवानां सकलानां च वचनं चेदमब्रवीत्

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—അവരുടെ വാക്കുകൾ ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ ഭഗവാൻ ശിവൻ പ്രസന്നനായി, എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ഈ വചനങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 37

शिव उवाच । देवाश्च ऋषयस्सर्वे मद्वचश्शृणुतादरात् । मत्कोपेन च यज्जातं तत्तथा नान्यथा भवत्

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവന്മാരേ, സർവ്വ ഋഷിമാരേ! എന്റെ വചനങ്ങൾ ആദരത്തോടെ ശ്രവിക്കുവിൻ. എന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചതെല്ലാം അങ്ങനെ തന്നെയാകും; മറ്റെങ്ങനെ ആകുകയില്ല.

Verse 38

अनंगस्तावदेव स्यात्कामो रतिपतिः प्रभुः । यावच्चावतरेत्कृष्णो धरण्यां रुक्मिणीपतिः

അത്രകാലം അനംഗനായ കാമൻ—രതിയുടെ പതി—പ്രഭുവായി ശക്തിമാനായി നിലനിൽക്കും; റുക്മിണീപതി ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഭൂമിയിൽ അവതരിക്കുന്നതുവരെ.

Verse 39

द्वारकायां यदा स्थित्वा पुत्रानुत्पादयिष्यति । तदा कृष्णस्तु रुक्मिण्यां काममुत्पादयिष्यति

അവൻ ദ്വാരകയിൽ വസിച്ച് പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ശ്രീകൃഷ്ണൻ രുക്മിണിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ സന്താനകാമന ഉണർത്തും।

Verse 40

प्रद्युम्ननाम तस्यैव भविष्यति न संशयः । जातमात्रं तु तं पुत्रं शंबरस्संहरिष्यति

ആ പുത്രന്റെ പേര് സംശയമില്ലാതെ ‘പ്രദ്യുമ്നൻ’ ആയിരിക്കും; എന്നാൽ ജനിച്ച ഉടൻ ശംബരൻ ആ ശിശുവിനെ അപഹരിക്കും।

Verse 41

हृत्वा प्रास्य समुद्रं तं शंबरो दानवोत्तमः । मृतं ज्ञात्वा वृथा मूढो नगरं स्वं गमिष्यति

ദാനവശ്രേഷ്ഠനായ ശംബരൻ അവനെ അപഹരിച്ചു സമുദ്രത്തിൽ എറിഞ്ഞുകളയും; അവൻ മരിച്ചെന്നു കരുതി മൂഢനായി വ്യർത്ഥമായി തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങും।

Verse 42

तावच्च नगरं तस्य रते स्थेयं यथासुखम् । तत्रैव स्वपतेः प्राप्तिः प्रद्युम्नस्य भविष्यति

അതിനിടയിൽ നീ ആ നഗരത്തിൽ ഇഷ്ടമെന്നപോലെ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കൂ; അവിടെയേ നിന്റെ സ്വപതി പ്രദ്യുമ്നന്റെ വരവും പ്രാപ്തിയും നിശ്ചയമായി സംഭവിക്കും।

Verse 43

तत्र कामो मिलित्वा तं हत्वा शम्बरमाहवे । भविष्यति सुखी देवाः प्रद्युम्नाख्यस्स्वकामिनीम्

അവിടെ കാമദേവൻ അവനോടൊപ്പം ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ ശംബരനെ വധിക്കും; അപ്പോൾ ദേവന്മാർ സന്തോഷിക്കും, ‘പ്രദ്യുമ്നൻ’ എന്ന നാമധാരി തന്റെ പ്രിയയെ പ്രാപിക്കും।

Verse 44

तदीयं चैव यद्द्रव्यं नीत्वा स नगरं पुनः । गमिष्यति तया सार्द्धं देवास्सत्यं वचो मम

അവളുടെതായ ദ്രവ്യമെല്ലാം എടുത്തുകൊണ്ട് അവൻ വീണ്ടും നഗരത്തിലേക്കു പോകും; അവളോടുകൂടെ തന്നെ പുറപ്പെടും. ഹേ ദേവന്മാരേ, എന്റെ വചനം സത്യം.

Verse 45

ब्रह्मोवाच । इति श्रुत्वा वचश्शंभोर्देवा ऊचुः प्रणम्य तम् । किंचिदुच्छ्वसिताश्चित्ते करौ बद्ध्वा नतांगकाः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ശംഭുവിന്റെ വചനങ്ങൾ ഇങ്ങനെ കേട്ട ദേവന്മാർ അവനെ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു. ഹൃദയം അല്പം ആശ്വസിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്ത്, ശരീരം കുനിച്ച് നിന്നു.

Verse 46

देवा ऊचुः । देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो । शीघ्रं जीवय कामं त्वं रक्ष प्राणान् रतेर्हर

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ ദേവദേവ മഹാദേവ, കരുണാസാഗര പ്രഭോ! വേഗം കാമനെ ജീവിപ്പിക്കണമേ; ഹേ രതിയുടെ പ്രിയനെ ഹരിച്ചവനേ, രതിയുടെ പ്രാണങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

Verse 47

ब्रह्मोवाच । इत्याकर्ण्यामरवचः प्रसन्नः परमेश्वरः । पुनर्बभाषे करुणासागरस्सकलेश्वरः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ദേവന്മാരുടെ വചനങ്ങൾ കേട്ട് പരമേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി. പിന്നെ കരുണാസാഗരനും സകലേശ്വരനുമായ ശിവൻ വീണ്ടും അരുളിച്ചെയ്തു.

Verse 48

शिव उवाच । हे देवास्सुप्रसन्नोऽस्मि जीवयिष्यामि चांतरे । कामः स मद्गणो भूत्वा विहरिष्यति नित्यशः

ശിവൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ദേവന്മാരേ, ഞാൻ അത്യന്തം പ്രസന്നനാണ്; യഥാകാലം അവനെ ജീവിപ്പിക്കും. ആ കാമൻ എന്റെ ഗണമായി മാറി നിത്യവും എന്റെ സന്നിധിയിൽ വിഹരിക്കും.

Verse 49

नाख्येयमिदमाख्यानं कस्यचित्पुरतस्सुराः । गच्छत स्वस्थलं दुखं नाशयिष्यामि सर्वतः

ഹേ ദേവന്മാരേ, ഈ ആഖ്യാനം ഏവരുടെ മുമ്പിലും പറയേണ്ടതല്ല. നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സുരക്ഷിത ധാമത്തിലേക്ക് പോകുവിൻ; ഞാൻ എല്ലാതിക്കിലും നിന്നുമുള്ള ഈ ദുഃഖം പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കും।

Verse 50

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वांतर्दधे रुद्रो देवानां स्तुवतां तदा । सर्वे देवास्सुप्रस्सन्ना बभूवुर्गतविस्मयाः

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ രുദ്രൻ അന്തർധാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന് എല്ലാ ദേവന്മാരും അത്യന്തം പ്രസന്നരും ശാന്തരുമായി; അവരുടെ വിസ്മയവും ശമിച്ചു।

Verse 51

ततस्तां च समाश्वास्य रुद्रस्य वचने स्थिताः । उक्त्वा वचस्तदीयं च स्वं स्वं धाम ययुर्मुने

പിന്നീട് അവർ അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് രുദ്രന്റെ വചനത്തിൽ സ്ഥിരരായി. ഹേ മുനേ, അവന്റെ ആ വാക്കുകളും പറഞ്ഞ ശേഷം അവർ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ ധാമങ്ങളിലേക്കു പോയി।

Verse 52

कामपत्नी समादिष्टं नगरं सा गता तदा । प्रतीक्षमाणा तं कालं रुद्रादिष्टं मुनीश्वर

ഹേ മുനീശ്വരാ, അപ്പോൾ കാമന്റെ ഭാര്യ രുദ്രൻ നിർദേശിച്ച നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ രുദ്രാജ്ഞപ്രകാരം നിശ്ചയിച്ച ആ സമയത്തെ അവൾ കാത്തിരുന്നു।