Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

रामेश्वरलिङ्गप्रादुर्भावः

The Manifestation/Origin of the Rāmeśvara Liṅga

सकपीशस्तदा रामो लक्ष्मणेन युतो द्विजाः । सुग्रीवप्रमुखैः पुण्यैर्वानरैर्बलवत्तरैः

sakapīśastadā rāmo lakṣmaṇena yuto dvijāḥ | sugrīvapramukhaiḥ puṇyairvānarairbalavattaraiḥ

ഹേ ദ്വിജമുനിമാരേ, അന്നേരം ലക്ഷ്മണനോടുകൂടിയ ശ്രീരാമൻ കപിരാജന്റെ ആശ്രയത്തോടെ, സുഗ്രീവപ്രമുഖരായ പുണ്യവാന്മാരും മഹാബലവാന്മാരുമായ വാനരന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി നിന്നു।

सकपीशःtogether with the lord of monkeys
सकपीशः:
Karta (कर्ता; subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootस + कपि + ईश (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष/सह-सम्बन्ध (with): ‘कपीशेन सह’; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (qualifying रामः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण; time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता; subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
लक्ष्मणेनwith Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Sahakari (सहकारी/सह; accompaniment)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण/सह), एकवचन
युतःaccompanied
युतः:
Karta (कर्ता; subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootयु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘joined/associated’ (with लक्ष्मणेन)
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (सम्बोधन; vocative sense though nominative form)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे प्रयोगः (addressing the audience)
सुग्रीवप्रमुखैःwith those headed by Sugriva
सुग्रीवप्रमुखैः:
Sahakari (सहकारी; accompaniment)
TypeAdjective
Rootसुग्रीव + प्रमुख (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: सुग्रीवः प्रमुखः येषां ते; पुल्लिङ्ग, तृतीया (सह/करण), बहुवचन
पुण्यैःvirtuous
पुण्यैः:
Sahakari (सहकारी; qualifier in instrumental group)
TypeAdjective
Rootपुण्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying वानरैः)
वानरैःmonkeys
वानरैः:
Sahakari (सहकारी; accompaniment)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (सह/करण), बहुवचन
बलवत्तरैःstronger/very strong
बलवत्तरैः:
Sahakari (सहकारी; qualifier in instrumental group)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formतुलनात्मक (comparative) -तर; पुल्लिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण (qualifying वानरैः)

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Vīrabhadra

Significance: Depicts ‘sthiti’ as dharmic consolidation—right alliances and disciplined forces gathered to sustain the mission until completion; mirrors how sādhana requires stable supports (saṅga, guru, śāstra).

Role: nurturing

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sugriva
V
Vanaras
H
Hanuman

FAQs

It highlights dharmic cooperation: the righteous (puṇya) and the strong (balavat) gather around a divine purpose, reflecting how grace and right action support the seeker on the path ultimately leading toward Shiva’s highest refuge.

In Kotirudra’s Jyotirlinga context, such episodes frame how avatāric dharma (Rāma’s mission) is fulfilled alongside devotion—preparing the ground for reverence to Saguna Shiva as Jyotirlinga, where divine aid meets disciplined effort.

Emulate the verse’s spirit through steady bhakti and discipline: daily japa of the Panchakshara (“Om Namaḥ Śivāya”) while maintaining sāttvika conduct and seeking the company of the virtuous (puṇya-saṅga).