Dashati 5
Pavamāna-style purification and auspicious vitalizing power expressed through Agni’s cleansing and Sūrya’s manifest radiance
Agni (as purifier protector of the rite)
Bright expansive protective; moving from cleansing intensity to open radiance
R̥ṣi not identifiable from the provided excerpt alone; a full RV–SV concordance is needed to assign the seer(s) and family (gotra) for each mantra in this dashati.
ഈ ദശതിയിൽ പവമാന-ശൈലിയിലുള്ള ശുദ്ധീകരണവും മംഗളകരമായ ജീവശക്തിയുടെ വർധനയും ആവിഷ്കരിക്കുന്നു. യാഗത്തെ കാത്തുരക്ഷിക്കുകയും ശോധനം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന അഗ്നിയെ ആഹ്വാനിച്ച്, ആയുസ്സിനെയും അന്തർജീവശക്തിയെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് വളർത്താനും, യാഗഫലമായി ഊർജ് (വീര്യം)യും ഇഷ് (പോഷണം)യും നൽകാനും പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. യാഗവിഘ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നവർ, ദുഷ്ടസങ്കൽപ്പം, ഹാനികരമായ ശക്തികൾ എന്നിവയെ അകറ്റുന്ന സംരക്ഷകത്വവും പ്രധാനമാണ്. തുടർന്ന് സൂര്യന്റെ പ്രത്യക്ഷവും സർവദർശിയുമായ പ്രകാശം മനുഷ്യരിടയിൽ കിരണങ്ങളായി വ്യാപിച്ച് ഋതത്തിന്റെ മംഗളക്രമം ഉറപ്പിക്കുന്നതായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു; ഏഴ് ഹരിതർ (സൂര്യരഥത്തിന്റെ അശ്വങ്ങൾ/കിരണങ്ങൾ) എന്ന വിജയോന്മുഖമായ സൗരദർശനത്തിൽ ഗാനം വിശാലമായ പ്രകാശാന്ത്യത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്നു. അഗ്നി–സൂര്യ സമത്വം വഴി യാഗാഗ്നിയുടെ തേജസ്സുതന്നെ സൗരപ്രഭയായി പ്രതിഫലിച്ച്, ശുദ്ധീകരണം ഒരു കോസ്മിക പ്രക്രിയയായി സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अग्न आयूंषि पवस आसुवोर्जमिषं च नः आरे बाधस्व दुच्छुनाम्
ഹേ അഗ്നി, ഞങ്ങളുടെ ആയൂംഷി ശുദ്ധീകരിക്ക; ഞങ്ങൾക്ക് ഊർജവും ഇഷ (ആഹാരവും) പ്രേരിപ്പിക്ക; ദുച്ചുനാം—ദുഷ്ടമനസ്സുള്ളവരുടെ ദുർഭാവം ദൂരത്താക്കുക.
Mantra 2
विभ्राङ्बृहत्पिबतु सोम्यं मध्वायुर्दधद्यज्ञपतावविह्रुतम् वातजूतो यो अभिरक्षति त्मना प्रजाः पिपर्ति बहुधा वि राजति
വിഭ്രാങ്—വിശാലമായി ദീപ്തനായ, ബൃഹത്—മഹത്തായ ദേവൻ, സോമ്യം മധു പിബതു—മധുര സോമരസം പാനം ചെയ്യട്ടെ; യജ്ഞപതിക്ക് അവിഹൃതം—അക്ഷുണ്ണമായി, ആയുർദധത്—ആയുസ്സ് നല്കട്ടെ. വാതജൂതഃ—കാറ്റാൽ പ്രേരിതനായവൻ, യഃ ത്മനാ അഭിരക്ഷതി—സ്വയം സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ; പ്രജാഃ പിപർത്തി—പ്രജയെ പോഷിക്കുന്നവൻ; ബഹുധാ വി രാജതി—അനേകരൂപത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Mantra 3
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च
ദേവന്മാരുടെ ചിത്രമയമായ, ദീപ്തമായ മുഖമണ്ഡലം ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു—മിത്രന്റെയും വരുണന്റെയും അഗ്നിയുടെയും കണ്ണായി. ഹേ സൂര്യാ! നീ ദ്യൗവും പൃഥ്വിയും അന്തരിക്ഷവും വ്യാപിച്ചു നിറച്ചിരിക്കുന്നു; ചലിക്കുന്നതും നിശ്ചലമായതുമായ സർവ്വജഗത്തിന്റെ ആത്മാവ് നീ തന്നേ.
Mantra 4
आयं गौः पृश्निरक्रमीदसदन्मातरं पुरः पितरं च प्रयन्त्स्वः
ഈ പുള്ളിപ്പുള്ളിയായ ഗൗ (പശു) മുന്നോട്ട് കടന്നുവന്നു; അവൾ മുന്നിൽ തന്റെ മാതാവിനരികെ ചേർന്നു, പിന്നെ പോകുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിലുള്ള തന്റെ പിതാവിനരികെയും ചേർന്നു.
Mantra 5
अन्तश्चरति रोचनास्य प्राणादपानती व्यख्यन्महिषो दिवम्
അവൻ രോചനാസ്യ (പ്രകാശമയ പ്രദേശങ്ങൾ) ഉള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; പ്രാണ–അപാന—ശ്വാസം പുറത്തുവിട്ട് അകത്തേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ട്—മഹിഷൻ (മഹാബലവാൻ) ദ്യൗ (ആകാശം) വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
Mantra 6
त्रिंषद्धाम वि राजति वाक्पतङ्गाय धीयते प्रति वस्तोरह द्युभिः
അവൻ മുപ്പതു ധാമങ്ങളിൽ തേജസ്സോടെ വിരാജിക്കുന്നു; വാക് പതംഗ (സൂര്യൻ) നുവേണ്ടി ധ്യേയമായി സ്ഥാപിതമാകുന്നു; ഓരോ ഉഷഃ-പ്രത്യാവർത്തനത്തിലും, ദിനംപ്രതി, ദ്യുഭിഃ—ആകാശീയ പ്രകാശങ്ങളാൽ—(അവന്റെ) സ്തുതി നടക്കുന്നു.
Mantra 7
अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः सूराय विश्वचक्षसे
കള്ളർ എങ്ങനെ അകന്നു മാറിപ്പോകുന്നുവോ, നക്ഷത്രങ്ങൾ എങ്ങനെ രാത്രികളോടൊപ്പം അസ്തമിക്കുന്നുവോ, അങ്ങനെ സൂര്യൻ—വിശ്വചക്ഷു—ന്റെ മുമ്പിൽ (അവയെല്ലാം) അദൃശ്യമാകുന്നു.
Mantra 8
अदृश्रन्नस्य केतवो वि रश्मयो जनां अनु भ्राजन्तो अग्नयो यथा
അവന്റെ കേതവഃ ദൃശ്യമായി; അവന്റെ രശ്മികൾ മനുഷ്യരിടയിൽ എല്ലാടവും പരന്നു—അഗ്നികളുപോലെ ജ്വലിച്ച് പ്രകാശിച്ചു.
Mantra 9
तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य विश्वमाभासि रोचनम्
ഹേ സൂര്യാ! നീ വിജയിയായവൻ, സർവ്വർക്കും ദർശനീയൻ; നീ ജ്യോതിയുടെ കർത്താവാണ്; നീ ഈ സർവ്വ ‘രോചന’—ഈ പ്രകാശമയ ലോകത്തെ—പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു.
Mantra 10
प्रत्यङ् देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् प्रत्यङ् विश्वं स्वर्दृशे
ദേവഗണങ്ങളിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച്, മനുഷ്യരിലേക്കും മുഖം തിരിച്ച് നീ ഉദിക്കുന്നു; സർവ്വത്തേക്കും അഭിമുഖമായി നീ സ്വർദൃശേ—ദിവ്യപ്രകാശത്തിന്റെ ദർശനത്തിനായി—പ്രകടമാകുന്നു.
Mantra 11
येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनां अनु त्वं वरुण पश्यसि
ഏത് പാവക ചക്ഷുസ്സുകൊണ്ട് നീ, ഹേ വരുണ, ചലിക്കുന്ന മനുഷ്യജാതിയെ അനുഗമിച്ച് കാണുന്നുവോ—അതേ (ചക്ഷുസ്സുകൊണ്ട്) ഞങ്ങളിലേക്കും ദൃഷ്ടി ചെലുത്തുക.
Mantra 12
उद्द्यामेषि रजः पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः पश्यञ्जन्मानि सूर्य
ഹേ സൂര്യ, നീ ഉദിച്ച് വിശാല പ്രദേശങ്ങളിലുടനീളം സഞ്ചരിക്കുന്നു; രാത്രിദിനങ്ങളാൽ (അക്തുഭിഃ) നിന്റെ പഥം അളക്കുകയും, സകല ജീവികളുടെ ജന്മങ്ങളെയും അവസ്ഥകളെയും ദർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 13
अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्र्यः ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः
സൂര്യൻ തന്റെ രഥത്തിനായി ഏഴ് ദീപ്ത (അശ്വങ്ങളെ) യോജിപ്പിച്ചു—രഥത്തിന്റെ സന്തതിപോലെ; അവരോടൊപ്പം അവൻ സ്വയം-യുക്തികളാൽ മുന്നേറുന്നു.
Mantra 14
सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य शोचिष्केशं विचक्षण
ഹേ ദേവ സൂര്യ, ദീപ്ത-കേശനായ, സർവ്വദർശിയായ—ഏഴ് ഹരിതർ നിന്റെ രഥത്തിൽ നിന്നെ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നു.
Frequently Asked Questions
It asks for purification and protection through Agni, and for the wide, beneficent illumination of Sūrya—so life (āyus) is strengthened and harm is driven away.
Both represent cleansing, luminous power: Agni purifies in the sacrifice, while Sūrya’s rays visibly spread that same order and auspiciousness among people.
It is a prayer to remove hostile forces and practical obstructions to the yajña (yajña-vighna), ensuring the rite proceeds safely and yields nourishment and vigour.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.