Dashati 3
Agni as the sacrificial forerunner who opens the rite, framed by cosmic illumination and Indra’s paradigm of releasing prosperity
Agni
Invocatory and energizing—opening solemnity moving into heroic expansive praise
Madhucchandas Vaiśvāmitra (secure for the Agnim īḍe verse; others require SV↔RV concordance)
ഈ ദശതിയിൽ യാഗത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പുരോഹിതൻ/ഹോതൃയായ അഗ്നിയെ ആദ്യം ആഹ്വാനിച്ച്, അവൻ ഹവിസ്സിനെ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നവനും രത്നദാതാവുമായെന്നു സ്തുതിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഗോ/കിരണങ്ങളുടെ പ്രകാശ-ചിത്രണം വഴി സർവ്വവ്യാപകമായ ദീപ്തി, സമൃദ്ധി, വ്യക്തത എന്നിവ പ്രത്യക്ഷമാകണമെന്നു പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു; ‘ത്രിഃ-സപ്ത’ പോലുള്ള സമ്പൂർണതയുടെ എണ്ണപ്പറച്ചിലുകളും ആദി-നാമ/ജ്ഞാന സൂചനകളും യാഗക്രമത്തിന്റെ സമഗ്രതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യം പുകഴ്ത്തി, അവൻ തടസ്സങ്ങൾ പിളർത്തി ജലം/ധനം ഒഴുകിവരാൻ വിടുതൽ നൽകുകയും വരങ്ങളുടെ വിജയകരമായ പ്രവാഹം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി വര്ണിക്കുന്നു—സ്തുതി (അഭ്യനൂഷത) തന്നെ ശക്തികളെ ‘പ്രത്യക്ഷമാക്കുന്ന’ ഫലപ്രദമായ കര്മ്മമായി കാണപ്പെടുന്നു.
Mantras
Mantra 1
मयि वर्चो अथो यशो ऽथो यज्ञस्य यत्पयः परमेष्ठी प्रजापतिर्दिवि द्यामिव दृंहतु
എന്നിൽ വർചസ് (തേജസ്) ഉണ്ടാകട്ടെ; യശസ്സും ഉണ്ടാകട്ടെ; യജ്ഞത്തിന്റെ യത് പയഃ—പോഷകസാരം—ഉണ്ടാകട്ടെ. പരമേഷ്ഠീ പ്രജാപതി, ദിവിയിൽ ദ്യാമിവ, ഇവയെ ദൃഢമാക്കട്ടെ.
Mantra 2
सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व
നിന്റെ പയാംസികൾ—പോഷക രസങ്ങൾ—വും വാജാഃ—ബലങ്ങൾ—വും ഒന്നിച്ചുചേരട്ടെ; അഭിമാതിഷാഹ, നിന്റെ വൃഷ്ണ്യാനി—പുരുഷവീര്യങ്ങൾ—ഏകീഭവിക്കട്ടെ. അമൃതത്വത്തിനായി വർദ്ധിക്കുന്ന ഹേ സോമ, ദിവിയിൽ ഞങ്ങൾക്കായി ഉത്തമ ശ്രവാംസി—പരമകീർത്തികൾ—സ്ഥാപിക്ക.
Mantra 3
त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः त्वमातनोरुर्वा3न्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ
ഹേ സോമ, നീയേ ഈ എല്ലാ ഔഷധികളെയും ജനിപ്പിച്ചു; നീയേ അപഃ—ജലങ്ങളെ—ഉണ്ടാക്കി; നീയേ ഗാഃ—പശുക്കളെ—(ഉണ്ടാക്കി); നീയേ ഉരു അന്തരിക്ഷം—വിശാലമായ ആകാശമണ്ഡലം—വ്യാപിപ്പിച്ചു; നീയേ നിന്റെ ജ്യോതിഷാൽ തമസ്—ഇരുട്ടിനെ—അകറ്റി.
Mantra 4
अग्निमीडे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् होतारं रत्नधातमम्
ഞാൻ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—യജ്ഞത്തിന്റെ പുരോഹിതനെ, ദിവ്യ ഋത്വിജനെ, ഹോതാവിനെ, രത്നങ്ങൾ ഏറ്റവും ഉത്തമമായി ദാനം ചെയ്യുന്നവനെ.
Mantra 5
ते मन्वत प्रथमं नाम गोनां त्रिः सप्त परमं नाम जनान् ता जानतीरभ्यनूषत क्षा आविर्भुवन्नरुणीर्यशसा गावः
അവർ ജ്ഞാനികൾ ഗാവുകളുടെ ആദ്യ നാമം ഗ്രഹിച്ചു; മനുഷ്യരിൽ പരമമായ ‘ത്രിഃസപ്ത’ എന്ന നാമവും. ആ അറിഞ്ഞ ശക്തികളെ അവർ സ്തുതിഗാനമായി പാടി; ഭൂമിയിൽ യശസ്സോടെ അരുṇീ (ചുവപ്പുനിറമുള്ള) ഗാവുകൾ പ്രത്യക്ഷമായി.
Mantra 6
समन्या यन्त्युपयन्त्यन्याः समानमूर्वं नद्यस्पृणन्ति तमू शुचिं शुचयो दीदिवांसमपान्नपातमुप यन्त्यापः
ചില ജലങ്ങൾ ഒന്നായി ഒഴുകുന്നു, മറ്റുചില സമീപിക്കുന്നു; നദികൾ ഒരേ പൊതുവായ പാതയെ നിറയ്ക്കുന്നു. ആ ശുദ്ധജലങ്ങൾ, ശുചിയും ദീപ്തവുമായ അപാം-നപാത്—‘ജലങ്ങളുടെ പുത്രൻ’—അവന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുന്നു.
Mantra 7
आ प्रागाद्भद्रा युवतिरह्नः केतून्त्समीर्त्सति अभूद्भद्रा निवेशनी विश्वस्य जगतो रात्री
ഭദ്രയായ യുവതി രാത്രിയെത്തി മുന്നേറി; അവൾ പകലിന്റെ പ്രകാശങ്ങളെ സമാഹരിക്കുന്നു. ഭദ്രയായി രാത്രി മാറി—സകല ചലിക്കുന്ന ലോകത്തിനും വിശ്രമത്തിന്റെ നിവാസം നൽകുന്നവൾ.
Mantra 8
प्रक्षस्य वृष्णो अरुषस्य नू महः प्र नो वचो विदथा जातवेदसे वैश्वानराय मतिर्नव्यसे शुचिः सोम इव पवते चारुरग्नये
ഇപ്പോൾ മഹത്തായ, അരുണ (ചുവപ്പൊളിയുള്ള) ശക്തനായ അഗ്നിക്കായി—വിധികളിൽ ജാതവേദസിനേയ്ക്ക് നമ്മുടെ വാക്ക് മുന്നേറട്ടെ. വൈശ്വാനരനേയ്ക്ക് പുതുമയും ശുദ്ധിയും ഉള്ള ഭക്തി ഒഴുകട്ടെ—ശോധിതമായ സോമം പോലെ—അഗ്നിക്കു പ്രിയവും മനോഹരവുമായി.
Mantra 9
विश्वे देवा मम शृण्वन्तु यज्ञमुभे रोदसी अपां नपाच्च मन्म मा वो वचांसि परिचक्ष्याणि वोचं सुम्नेष्विद्वो अन्तमा मदेम
സകല ദേവന്മാരും എന്റെ യജ്ഞം കേൾക്കട്ടെ; ഉഭയ രോദസീ—ദ്യൗവും പൃഥിവിയും—അപാം നപാതും (കേൾക്കട്ടെ). നിങ്ങളിൽ ഞാൻ കുറ്റാരോപണയോഗ്യമായ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിക്കാതിരിക്കട്ടെ; ഹേ സമൃദ്ധ ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ സുമ്നങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ അത്യന്തം ആനന്ദിക്കട്ടെ.
Mantra 10
यशो मा द्यावापृथिवी यशो मेन्द्रबृहस्पती यशो भगस्य विन्दतु यशो मा प्रतिमुच्यताम् यशस्व्या3स्याः सं सदो ऽहं प्रवदिता स्याम्
ദ്യൗവും പൃഥിവിയും എനിക്ക് യശസ് നൽകട്ടെ; ഇന്ദ്രനും ബൃഹസ്പതിയും എനിക്ക് യശസ് നൽകട്ടെ; ഭഗന്റെ യശസ് ലഭിക്കട്ടെ; യശസ് എനിക്കു ചേർന്നിരിക്കട്ടെ. ഈ യശസ്വിയായ സഭയിൽ ഞാൻ സ്തുതിയുടെ വക്താവായിരിക്കട്ടെ.
Mantra 11
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्रवोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम्
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ വീര്യകർമ്മങ്ങളെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—വജ്രധാരി ഇന്ദ്രൻ ആദ്യം നിർവഹിച്ചവയെ: അവൻ അഹി (വൃത്ര)യെ വധിച്ചു; ജലങ്ങൾക്ക് വഴി പിളർത്തി; ജലചാനലുകൾ കീറി, പർവ്വതങ്ങളെ പിളർത്തി.
Mantra 12
अग्निरस्मि जन्मना जातवेदा घृतं मे चक्षुरमृतं म आसन् त्रिधातुरर्को रजसो विमानो ऽजस्रं ज्योतिर्हविरस्मि सर्वम्
ഞാൻ ജന്മത്താൽ അഗ്നി—ജാതവേദസ്; ഘൃതം എന്റെ കണ്ണാണ്; അമൃതത്വം എന്റെ ആസനം. ത്രിധാതു എന്റെ ഘടന; ഞാൻ ദീപ്തമായ അർക്കൻ, രജസ് (ആകാശം) അളക്കുന്നവൻ; അജസ്ര ജ്യോതി; ഞാൻ ഹവിഷ്—ഞാൻ സർവ്വം.
Mantra 13
पात्यग्निर्विपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः
അഗ്നി വിപ് (ഋഷി/ജ്ഞാനി) യുടെ അഗ്രപദത്തെ കാക്കുന്നു; യഹ്വ (മഹാൻ) അഗ്നി സൂര്യന്റെ ചരണം—അവന്റെ പഥത്തെ കാക്കുന്നു; അഗ്നി നാഭിയിൽ സപ്തശീർഷ (ഏഴുതല) ശക്തിയെ കാക്കുന്നു.
Frequently Asked Questions
In Sāmavedic stotra groupings, Agni often establishes the rite as the front priest, while Indra hymns supply the victory-pattern that removes obstacles—together ensuring the sacrifice yields prosperity and smooth ‘flow’ of offerings and results.
Both readings are traditional: ‘go’ can denote actual cattle (wealth) and also rays/light (illumination). The hymn’s ‘manifestation’ language supports a symbolic sense where light and abundance appear through praise and right ritual order.
Commentarially it often signals completeness or a ritual totality rather than a mere count—an all-encompassing enumeration that frames the hymn’s knowledge/praise as fully effective and ritually whole.
Read Sama Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.