Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 6, Shloka 42
राक्षसेन्द्रनिवेशनविचारः
Survey of Ravana’s Residence and Lanka’s Inner Quarters
मध्वासवकृतक्लेदं मणिभाजनसङ्कुलम्।।।।मनोरममसंबाधं कुबेरभवनं यथा।नूपुराणां च घोषेण काञ्चीनां निनदेन च।।।।मृदङ्तलघोषैश्च घोषवद्भिर्विनादितम्।प्रासादसङ्घातयुतं स्त्रीरत्नशतसङ्कुलम्।।।सुव्यूढकक्ष्यं हनुमान् प्रविवेश महागृहाम्।
madhvāsavakṛtakledaṃ maṇibhājanasaṅkulam |
manōramam asaṃbādhaṃ kubērabhavanaṃ yathā |
nūpurāṇāṃ ca ghoṣeṇa kāñcīnāṃ ninadena ca |
mṛdaṅgatalaghoṣaiś ca ghoṣavadbhir vināditam |
prāsādasaṅghātayutaṃ strīratnaśatasaṅkulam |
suvyūḍhakakṣyaṃ hanumān praviveśa mahāgṛham ||
മധുവും ആസവവും ചോർന്ന നനവുള്ള നിലത്തോടെയും, മണിമയ പാത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ, മനോഹരവും തിരക്കില്ലാത്തതുമായ—കുബേരഭവനംപോലെ—ആ മഹാഗൃഹം ഉണ്ടായിരുന്നു. നൂപുരങ്ങളുടെ ഘോഷവും കാഞ്ചികളുടെ നിനാദവും മൃദംഗ-താളങ്ങളുടെ മുഴക്കവും അതിനെ മുഴങ്ങിച്ചു. പ്രാസാദസമൂഹങ്ങളോട് ചേർന്നതും, നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീരത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, നന്നായി ക്രമപ്പെടുത്തിയ അന്തഃകക്ഷികളുള്ളതുമായ ആ വിശാലഗൃഹത്തിലേക്ക് ഹനുമാൻ പ്രവേശിച്ചു.
The place was full of beautful women, carefully protected by disciplined guards as well as demons.
FAQs
Dharma here is shown through contrast: overwhelming luxury, sensuality, and noise surround Hanumān, yet his righteous duty remains unchanged—steadfastness to mission and truth over indulgence.
During his covert search in Laṅkā, Hanumān enters a grand inner mansion and observes its opulence and revelry while continuing to look for Sītā.
Naiṣṭhikya (single-pointed commitment) and self-mastery—Hanumān remains disciplined amid distractions.