Next Verse

Shloka 1

हनूमद्वृत्तान्तः—वानरबलप्रशंसा च

Hanuman’s Report and Praise of the Vanara Host

एतदाख्याय तत्सर्वं हनुमान्मारुतात्मजः।भूयस्समुपचक्राम वचनं वक्तुमुत्तरम्।।।।

etad ākhyāya tat sarvaṃ hanumān mārutātmajaḥ | bhūyaḥ samupacakrāma vacanaṃ vaktum uttaram ||

ഇതെല്ലാം വിവരിച്ച ശേഷം, മാരുതാത്മജൻ ഹനുമാൻ വീണ്ടും മറുപടിയായി കൂടുതൽ വചനങ്ങൾ പറയാൻ തുടങ്ങി.

etatthis (account)
etat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Acc. sg)
ākhyāyahaving narrated
ākhyāya:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootā√khyā (धातु) + lyap
Formल्यबन्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having narrated)
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘सर्वम्’ इत्यस्य विशेषणम्
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Acc. sg)
hanumānHanuman
hanumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothanumat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (M, Nom. sg)
mārutātmajaḥson of the Wind-god
mārutātmajaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmāruta-ātmaja (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (māruta + ātmaja), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हनुमान्’ इत्यस्य विशेषणम्
bhūyaḥagain/further
bhūyaḥ:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyaḥ (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्ति/अधिक्यवाचक (again/further)
samupacakrāmabegan/undertook
samupacakrāma:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-upa√kram (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)
vacanamspeech/words
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (Acc. sg)
vaktumto speak
vaktum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Root√vac (धातु) + tumun (तुमुन्)
Formतुमुनन्त (infinitive), प्रयोजन (purpose)
uttaramfurther/next
uttaram:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Hanuman, son of the Wind-god having narrated in detail all that had happened again started disclosing further details৷৷

H
Hanumān
M
Māruta (Wind-god)
S
Sītā

FAQs

Responsible communication: dharma includes conveying messages completely and clearly, especially when lives and justice depend on them.

A transition into the next chapter where Hanumān continues elaborating his message to Sītā.

Hanumān’s diligence: he persists in careful, structured speech rather than stopping at partial reassurance.