Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

षट्पञ्चाशः सर्गः — वैदेही-आश्वासनम् तथा अरिष्टारोहणम्

Consoling Sita and Ascending Mount Arishta

काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते बलोदयः।।।।

kāmam asya tvam ēvaikaḥ kāryasya parisādhanē | paryāptaḥ paravīraghna yaśasyas tē balōdayaḥ ||

ഹേ പരവീരഘ്നാ! ഈ കാര്യം സഫലമാക്കാൻ നീ ഒരുത്തൻ മാത്രം മതി; നിന്റെ വിജയകരമായ പരിശ്രമം നിനക്കു യശസ്സും ബലത്തിന്റെ പുതുഉദയവും നൽകും.

कामम्indeed
कामम्:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootकामम् (अव्यय)
Formअव्यय; अनुमत्यर्थ/निश्चयार्थ निपात (indeed, certainly)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक/पुं (context), षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (addressed), प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
एवalone/indeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
एकःsingle, alone
एकः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying त्वम्)
कार्यस्यof the task
कार्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
परिसाधनेin the accomplishment
परिसाधने:
अधिकरण (Adhikarana/Domain)
TypeNoun
Rootपरि + साधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; भाववाचक (in accomplishing)
पर्याप्तःcapable, sufficient
पर्याप्तः:
विधेय (Predicate)
TypeAdjective
Rootपर्याप्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
परवीरघ्नslayer of enemy heroes
परवीरघ्न:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक) + वीर (प्रातिपदिक) + घ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘परस्य वीरस्य घ्नः’
यशस्यःglorious, fame-bringing
यशस्यः:
विधेय (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootयशस्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (qualifying बलोदयः)
तेyour / of you
ते:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी, एकवचन; here षष्ठी (Genitive) ‘of you/your’
बलोदयःrise of strength
बलोदयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ‘बलस्य उदयः’

"O destroyer of foes, you are capable of rescuing me singlehanded. Your success will raise your strength and bring glory.

H
Hanuman (implied by address)

FAQs

Dharma is upheld through empowering the capable to serve the righteous cause; encouragement strengthens truthful, duty-bound action rather than ego.

A senior ally (speaker not explicit in the snippet) reassures Hanuman that he can accomplish the mission alone, promising honor through success.

Competence joined with righteous purpose—strength becomes praiseworthy when used to complete a dharmic task.