Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

रावणदर्शनम्

Hanuman Beholds Ravana in Court

दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा।मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा।।5.49.11।।सुखोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितैः।कृत्स्नं परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः।।5.49.12।।

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā | mantribhir mantratattvajñair nikumbhena ca mantriṇā ||5.49.11||

അവന്റെ സമീപത്ത് ദുര്ധരൻ, പ്രഹസ്തൻ, മഹാപാർശ്വൻ എന്നീ രാക്ഷസന്മാരും, മന്ത്രതത്ത്വം അറിയുന്ന മന്ത്രിമാരും, മന്ത്രിയായ നികുംഭനും കൂടി സേവനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.

दुर्धरेणby Durdhara
दुर्धरेण:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootदुर्धर (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; proper name
प्रहस्तेनby Prahasta
प्रहस्तेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootप्रहस्त (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; proper name
महापार्श्वेनby Mahāpārśva
महापार्श्वेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootमहापार्श्व (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; proper name (compound as name)
रक्षसाby the demon
रक्षसा:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
मन्त्रिभिःby ministers
मन्त्रिभिः:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
मन्त्रतत्त्वज्ञैःknowing the true principles of counsel
मन्त्रतत्त्वज्ञैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्त्र+तत्त्व+ज्ञ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; 'knowers of the essence of counsel' qualifying मन्त्रिभिः
निकुम्भेनby Nikumbha
निकुम्भेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; proper name
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मन्त्रिणाby a minister
मन्त्रिणा:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

He was attended by Durdhara, Prahasta, Mahaparsva and Nikumbha who were his learned ministers. Seated comfortably and attended by the four arrogant ministers, he was puffed with pride of their strength and appeared like the entire world surrounded by four oceans.

R
Rāvaṇa (implied as the one attended)
D
Durdhara
P
Prahasta
M
Mahāpārśva
N
Nikumbha

FAQs

Counsel (mantra) is ethically potent only when aligned with dharma; skill in policy without righteousness becomes an instrument of adharma.

The narration introduces Ravana’s key ministers surrounding him in court as Hanuman looks on.

Implicitly, the ideal of righteous counsel: the verse foregrounds advisory competence, inviting comparison with dharmic kingship.