Shloka 62

रावणभवनपरिक्रमणं हनूमतः शोकविचारश्च

Hanuman’s Circuit of Ravana’s Palace and the Crisis of Deliberation

Devanagari script

ध्रुवं तु रक्षोबहुला भविष्यति वनाकुला।अशोकवनिका पुण्या सर्वसंस्कारसंस्कृता।।।।

Transliteration

dhruvaṃ tu rakṣobahulā bhaviṣyati vanākulā |

aśokavanikā puṇyā sarvasaṃskārasaṃskṛtā ||

Translation

വൃക്ഷസമൃദ്ധിയായി കാടിനാൽ നിറഞ്ഞ ഈ പുണ്യമായ അശോകവനിക, തീർച്ചയായും രാക്ഷസന്മാർ കനത്ത കാവലോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും എല്ലാതരത്തിലും ശുശ്രൂഷിച്ച് പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നതായിരിക്കും.

Word by Word

• ध्रुवम्: surely
• ध्रुवम्: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक-क्रियाविशेषण (adverb of certainty)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (निपात)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/indeed)

• रक्षः-बहुला: full of demons
• रक्षः-बहुला: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रक्षस् (प्रातिपदिक) + बहुल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (rakṣasāṃ bahulā = abounding in demons), विशेषण (qualifying अशोकवनिका)

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वन-आकुला: thick with trees
• वन-आकुला: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (vanena ākulā = crowded with trees), विशेषण (qualifying अशोकवनिका)

• अशोक-वनिका: the Aśoka-grove
• अशोक-वनिका: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अशोक (प्रातिपदिक) + वनिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (aśokasya vanikā)

• पुण्या: sacred
• पुण्या: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• सर्व-संस्कार-संस्कृता: well-tended with every refinement
• सर्व-संस्कार-संस्कृता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + संस्कार (प्रातिपदिक) + संस्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (sarvaiḥ saṃskāraiḥ saṃskṛtā = well-cultivated by all refinements), विशेषण

Context

'This Ashoka grove filled with many trees, guarded by many demons is carefully tended. It must be sacred.

Characters & Entities

• Aśoka-vānikā
• Rākṣasas

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma-driven action requires realism: recognizing danger and preparing carefully so that the righteous goal (finding Sītā) is achieved without reckless harm.

What is the narrative situation?

Hanuman anticipates that Aśoka-vāṭikā, being special and sacred, will be well-kept and therefore strongly guarded.

Which character virtue is emphasized?

Practical intelligence—he reads the environment and predicts security conditions.