Sarga 63

Verse 1

एतैरन्यैश्च बहुभिर्वाक्यैर्वाक्यविशारदः।मां प्रशस्याभ्यनुज्ञाप्य प्रविष्टस्स स्वमालयम्।।।।

ഇവയും മറ്റു പല ഉചിതവചനങ്ങളും കൊണ്ട് വാക്പാടവമുള്ള ആ മുനി എന്നെ പ്രശംസിച്ചു, വിട നൽകി, തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

Verse 2

कन्दरात्तु विसर्पित्वा पर्वतस्य शनैश्शनैः।अहं विन्ध्यं समारुह्य भवतः प्रतिपालये।।।।

പർവതഗുഹയിൽ നിന്ന് പതുക്കെ ഇഴഞ്ഞ് പുറത്തുവന്ന്, ഞാൻ വിന്ധ്യപർവതം കയറി, നിങ്ങളെ കാത്ത് അവിടെ കാത്തുനിൽക്കുന്നു.

Verse 3

अद्य त्वेतस्य कालस्य साग्रं वर्षशतं गतम्।देशकालप्रतीक्षोऽस्मि हृदि कृत्वा मुनेर्वचः।।।।

ഇന്ന് ഈ കാലം നൂറുവർഷത്തിലധികം കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു. മുനിയുടെ വചനം ഹൃദയത്തിൽ ധരിച്ചു, യോജ്യമായ ദേശവും യോജ്യമായ കാലവും കാത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു ഞാൻ.

Verse 4

महाप्रस्थानमासाद्य स्वर्गते तु निशाकरे।मां निर्दहति सन्तापो वितर्कैर्बहुभिर्वृतम्।।।।

നിശാകരൻ മഹാപ്രസ്ഥാനം ചെയ്ത് സ്വർഗ്ഗഗതനായതുമുതൽ, അനവധി വിചാരവിതർക്കങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ എന്റെ മനസ്സിനെ ദുഃഖസന്താപം തുടർച്ചയായി ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 5

उत्थितां मरणे बुद्धिं मुनिवाक्यैर्निवर्तये।बुद्धिर्या तेन मे दत्ता प्राणानां रक्षणाय तु।।।।सा मेऽपनयते दुःखं दीप्तेवाग्निशिखा तमः।

മരണത്തിലേക്കു എന്റെ ബുദ്ധി ഉയരുമ്പോഴൊക്കെയും, മുനിവചനങ്ങൾ സ്മരിച്ച് ഞാൻ അതിനെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു. പ്രാണരക്ഷയ്ക്കായി അദ്ദേഹം നൽകിയ ആ ഉപദേശം, ദീപ്തമായ അഗ്നിശിഖ ഇരുട്ടിനെ അകറ്റുന്നതുപോലെ എന്റെ ദുഃഖം നീക്കുന്നു.

Verse 6

बुद्ध्यता च मया वीर्यं रावणस्य दुरात्मनः।।।।पुत्रस्सन्तर्जितो वाग्भिर्न त्राता मैथिली कथम्।

ദുരാത്മനായ രാവണന്റെ ശക്തി അറിഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഞാൻ വാക്കുകളാൽ എന്റെ പുത്രനെ കടുപ്പമായി ശാസിച്ചു: “മൈഥിലിയെ നീ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കാതിരന്നു?”

Verse 7

तस्या विलपितं श्रुत्वा तौ च सीताविनाकृतौ।।।।न मे दशरथस्नेहात्पुत्रेणोत्पादितं प्रियम्।

അവളുടെ വിലാപം കേട്ടിട്ടും, സീതയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടിരിക്കുന്ന രാമലക്ഷ്മണരെ അറിഞ്ഞിട്ടും, ദശരഥനോടുള്ള എന്റെ സ്നേഹബന്ധം കണക്കിലെടുത്താലും എന്റെ പുത്രന്റെ പെരുമാറ്റം എനിക്ക് പ്രീതികരമായില്ല.

Verse 8

तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य सम्पातेर्वानरैस्सह।।।।उत्पेततुस्तदा पक्षौ समक्षं वनचारिणाम्।

സമ്പാതി വാനരന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോൾ തന്നേ, വനവാസികളുടെ കണ്ണിനു മുന്നിൽ അവന്റെ രണ്ടു ചിറകുകളും അന്നേ നിമിഷം വീണ്ടും മുളച്ചു തെളിഞ്ഞു.

Verse 9

स दृष्ट्वा स्वां तनुं पक्षैरुद्गतैररुणच्छदैः।।।।प्रहर्षमतुलं लेभे वानरांश्चेदमब्रवीत्।

ചുവപ്പുനിറം കലർന്ന തൂവലുകളുള്ള ചിറകുകളാൽ വീണ്ടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട തന്റെ ശരീരം കണ്ടപ്പോൾ അവന് അതുല്യമായ ആനന്ദം ഉണ്ടായി; പിന്നെ വാനരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 10

ऋषेर्निशाकरस्यैव प्रभावादमितात्मन:।।।।आदित्यरश्मिनिर्दग्धौ पक्षौ मे पुनरुपस्थितौ।

അപരിമിതാത്മാവായ ഋഷി നിശാകരന്റെ പ്രഭാവവും അനുഗ്രഹവും കൊണ്ടു, സൂര്യകിരണങ്ങളാൽ ദഹിച്ചിരുന്ന എന്റെ രണ്ടു ചിറകുകളും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷമായിരിക്കുന്നു.

Verse 11

यौवने वर्तमानस्य ममासीद्यः पराक्रमः।।।।तमेवाद्यावगच्छामि बलं पौरुषमेव च।

യൗവനത്തിൽ എനിക്കുണ്ടായിരുന്ന പരാക്രമം—അതേ ബലവും പുരുഷാർത്ഥവും ഇന്നും എന്റെ ഉള്ളിൽ ഞാൻ തിരിച്ചറിയുന്നു.

Verse 12

सर्वथा क्रियतां यत्न स्सीतामधिगमिष्यथ।।4.63.12।।पक्षलाभो ममायं वस्सिद्धिप्रत्ययकारकः।

അതുകൊണ്ട് എല്ലാ വിധത്തിലും പരിശ്രമിക്കുവിൻ—നിങ്ങൾ തീർച്ചയായും സീതയെ കണ്ടെത്തും. എന്റെ ചിറകുകൾ വീണ്ടും ലഭിച്ചതെന്നത്, നിങ്ങൾക്കു വിജയം മുന്നിലാണെന്നുറപ്പിക്കുന്ന ശുഭലക്ഷണമാണ്.

Verse 13

इत्युक्त्वा स तान्हरीन् सर्वान्सम्पातिः पतगोत्तमः।।।।उत्पपात गिरेश्शृङ्गाज्जिज्ञासुः खगमो गतिम्।

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട്, പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സമ്പാതി ആ എല്ലാ വാനരന്മാരോടും സംസാരിച്ചു; പറക്കലിന്റെ ഗതി അറിയുവാൻ ആഗ്രഹിച്ച് പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്ന് ചാടി ഉയർന്നു.

Verse 14

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिसंहृष्टमानसाः।।।।बभूवुर्हरिशार्दूला विक्रमाभ्युदयोन्मुखाः।

അവന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രവിച്ചപ്പോൾ ഹരിശാർദൂലന്മാരായ വാനരന്മാർ അത്യന്തം ഹർഷിതചിത്തരായി, പരാക്രമത്തിലൂടെ വിജയാഭ്യുദയത്തിലേക്ക് മനസ്സു തിരിച്ചു ഉന്മുഖരായി.

Verse 15

अथ पवनसमानविक्रमाःप्लवगवराः प्रतिलब्धपौरुषाः।अभिजिदभिमुखा दिशं ययुर्जनकसुतापरिमार्गणोन्मुखाः।।।।

അപ്പോൾ കാറ്റുപോലെ പരാക്രമശാലികളായ ശ്രേഷ്ഠ പ്ലവഗന്മാർ—പൗരുഷം വീണ്ടും ലഭിച്ചവർ—അഭിജിത്തിനനുകൂലമായ ദിശയിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു; ജനകസുതയായ സീതയെ അന്വേഷിക്കുവാൻ ഉന്മുഖരായി.