Sarga 56

Verse 1

उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन्प्रायं गिरिस्थले।हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे।।।।सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरञ्जीवी विहङ्गमः।भ्राता जटायुषः श्रीमान्विख्यातबलपौरुषः।।।।

എല്ലാ വാനരന്മാരും പർവതത്തിലെ സമതലത്തിൽ പ്രായോപവേശനം—മരണംവരെ ഉപവാസം—എന്ന നിശ്ചയത്തോടെ ഇരുന്നപ്പോൾ, ഗൃധ്രരാജൻ ആ ദേശത്തേക്ക് വന്നു. അവന്റെ പേര് സമ്പാതി; ചിരഞ്ജീവിയായ പക്ഷി, ജടായുവിന്റെ ശ്രിമാനായ മൂത്ത സഹോദരൻ, ബലവും പൗരുഷവും കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 2

उपविष्टास्तु ते सर्वे यस्मिन्प्रायं गिरिस्थले।हरयो गृध्रराजश्च तं देशमुपचक्रमे।।4.56.1।।सम्पातिर्नाम नाम्ना तु चिरञ्जीवी विहङ्गमः।भ्राता जटायुषः श्रीमान्विख्यातबलपौरुषः।।4.56.2।।

എല്ലാ വാനരരും ഉപവാസം ചെയ്ത് പ്രാണത്യാഗം ചെയ്യാൻ നിശ്ചയിച്ച് പർവതതട്ടിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ, ഗൃധ്രരാജൻ അതേ ദേശത്തേക്ക് വന്നു—സമ്പാതി എന്ന പേരുള്ള ചിരഞ്ജീവി വിഹംഗം, ജടായുവിന്റെ ശ്രീമാനായ ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതാവ്, ബലവും പൗരുഷവും കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 3

कन्दरादभिनिष्क्रम्य स विन्ध्यस्य महागिरेः।उपविष्टान्हरीन्दृष्ट्वा हृष्टात्मा गिरमब्रवीत्।।।।

വിന്ധ്യ മഹാഗിരിയിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്ന്, അവിടെ ഇരുന്ന വാനരരെ കണ്ടു; ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ് അവൻ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 4

विधिः किल नरं लोके विधानेनानुवर्तते।यथाऽयं विहितो भक्ष्यश्चिरान्मह्यमुपागतः।।।।

“ലോകത്തിൽ മനുഷ്യർക്കു വിധി തന്റെ വിധാനപ്രകാരം തന്നെയാണു നടക്കുന്നതെന്ന് പറയുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ ഏറെക്കാലമായി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ട ഈ ആഹാരം ഇത്ര നാൾ കഴിഞ്ഞ് എനിക്ക് എങ്ങനെ ലഭിക്കുമായിരുന്നു?”

Verse 5

परम्पराणां भक्षिष्ये वानराणां मृतं मृतम्।उवाचेदं वचः पक्षी तान्निरीक्ष्य प्लवङ्गमान्।।।।

ചാടിപ്പായുന്ന വാനരന്മാരെ നോക്കി പക്ഷി പറഞ്ഞു: “വാനരന്മാരെ പരമ്പരയായി, ഒരുവനൊരുവൻ—മരിക്കുന്നതുമാത്രം ഞാൻ ഭക്ഷിച്ചുകളയും.”

Verse 6

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भक्ष्यलुब्धस्य पक्षिणः।अङ्गदः परमायस्तो हनूमन्तमथाब्रवीत्।।।।

ഭക്ഷണലോഭിയായ ആ പക്ഷിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അത്യന്തം വ്യാകുലനായ അങ്കദൻ പിന്നെ ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു.

Verse 7

पश्य सीतापदेशेन साक्षाद्वैवस्वतो यमः।इमं देशमनुप्राप्तो वानराणां विपत्तये।।।।

“നോക്കൂ—സീതയുടെ പേരുപറഞ്ഞ്, സാക്ഷാൽ വൈവസ്വത യമൻ തന്നെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; വാനരന്മാരുടെ നാശത്തിനായി.”

Verse 8

रामस्य न कृतं कार्यं राज्ञो न च वचः कृतम्।हरीणामियमज्ञाता विपत्तिस्सहसागता।।।।

“രാമന്റെ കാര്യം ഇതുവരെ സിദ്ധമായിട്ടില്ല; രാജാവിന്റെ കല്പനയും നടപ്പായിട്ടില്ല; എന്നാൽ വാനരന്മാരുടെ മേൽ അപ്രതീക്ഷിതമായ, അറിയാത്ത മഹാവിപത്ത് പെട്ടെന്നു വീണിരിക്കുന്നു.”

Verse 9

वैदेह्याः प्रियकामेन कृतं कर्म जटायुषा।गृध्राराजेन यत्तत्र श्रुतं वस्तदशेषतः।।।।

വൈദേഹിയെ (സീതയെ) പ്രസാദിപ്പിക്കണമെന്ന പ്രിയാഭിലാഷത്താൽ ഗൃധ്രരാജൻ ജടായു അവിടെ നിർവഹിച്ച ആ കര്‍മ്മം ഞങ്ങൾ സമഗ്രമായി കേട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 10

तथा सर्वाणि भूतानि तिर्यग्योनिगतान्यपि।प्रियं कुर्वन्ति रामस्य त्यक्त्वा प्राणान्यथा वयम्।।4.56.10।।

അതുപോലെ, തിര്യക്‌യോനിയിൽ ജനിച്ചവരെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളും രാമനു പ്രിയമായതുതന്നെ ചെയ്യുന്നു; പ്രാണംപോലും പണയപ്പെടുത്തി—ഞങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെ.

Verse 11

अन्योऽन्यमुपकुर्वन्ति स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः।तेन तस्योपकारार्थं त्यजताऽत्मानमात्मना।।।।

സ്നേഹവും കരുണയും കൊണ്ടു ബന്ധിതരായി ജീവികൾ പരസ്പരം സഹായിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ രാമന്റെ ഉപകാരാർത്ഥം ജടായു തന്റെ തന്നെ നിശ്ചയത്തോടെ സ്വന്തം ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.

Verse 12

प्रियं कृतं हि रामस्य धर्मज्ञेन जटायुषा।राघवार्थे परिश्रान्ता वयं सन्त्यक्तजीविताः।।।।कान्ताराणि प्रपन्नाः स्म न च पश्याम मैथिलीम्।

ധർമ്മജ്ഞനായ ജടായു രാമനു പ്രിയമായ കര്‍മ്മം ചെയ്തു. രാഘവന്റെ കാര്യത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ഞങ്ങൾ ജീവിക്കുമെന്ന പ്രത്യാശയും ഉപേക്ഷിച്ചവരായി. ഈ കാന്താരങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചിട്ടും മൈഥിലിയെ കാണുന്നില്ല.

Verse 13

स सुखी गृध्रराजस्तु रावणेन हतो रणे।।।।मुक्तश्च सुग्रीवभयाद्गतश्च परमां गतिम्।

രാവണൻ യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ച ഗൃധ്രരാജൻ സത്യത്തിൽ ധന്യൻ; സുഗ്രീവഭയത്തിൽ നിന്നു മോചിതനായി പരമഗതിയെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 14

जटायुषो विनाशेन राज्ञो दशरथस्य च।।।।हरणेन च वैदेह्या स्संशयं हरयो गताः।

ജടായുവിന്റെ നാശം, രാജാ ദശരഥന്റെ മരണം, വൈദേഹിയുടെ അപഹരണം—ഇവ മൂലം വാനരർ തങ്ങളുടെ ജീവൻ നിലനിൽക്കുമോ എന്നതിൽ ഗുരുതര സംശയത്തിലായി.

Verse 15

रामलक्ष्मणयोर्वासश्च अरण्ये सह सीतया।।।।राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः।रामकोपादशेषाणां रक्षसानां तथा वधः।।।।कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम्।

“സീതയോടുകൂടെ രാമലക്ഷ്മണന്മാരുടെ വനവാസം; രാഘവന്റെ അമ്പുകൊണ്ട് വാലിയുടെ വധം; രാമക്രോധത്തിന്റെ ഫലമായി ശേഷിച്ച രാക്ഷസന്മാരുടെ സംഹാരവും—ഈ മുഴുവൻ ദുരിതപരിണാമം കൈകേയിക്ക് ലഭിച്ച വരദാനത്താൽ തന്നെയാണ് ഉണ്ടായത്.”

Verse 16

रामलक्ष्मणयोर्वासश्च अरण्ये सह सीतया।।4.56.15।।राघवस्य च बाणेन वालिनश्च तथा वधः।रामकोपादशेषाणां रक्षसानां तथा वधः।।4.56.16।।कैकेय्या वरदानेन इदं च विकृतं कृतम्।

വിന്ധ്യ മഹാഗിരിയിലെ ഒരു ഗുഹയിൽ നിന്നു പുറത്തുവന്ന്, അവിടെ ഇരുന്ന വാനരരെ കണ്ടു; ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ് അവൻ വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ചു.

Verse 17

तदसुखमनुकीर्तितं वचोभुवि पतितांश्च समीक्ष्य वानरान्।भृशचलितमतिर्महामतिःकृपणमुदाहृतवान् स गृध्रराट्।।।।

ആ ദുഃഖഭരിതമായ വൃത്താന്തം കേട്ടും നിലത്തു വീണുകിടക്കുന്ന വാനരന്മാരെ കണ്ടും, മഹാമതിയായ ഗൃധ്രരാജൻ ജടായു മനസ്സിൽ അത്യന്തം വിറച്ചു; പിന്നെ അവൻ കരുണാഭരിതമായ ആർ‍ത്തവിളി മുഴക്കി.