Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

दुन्दुभिवधप्रसङ्गः

The Dundubhi Episode and the Proof of Rama’s Prowess

कामं राघव ते वाणी प्रमाणं धैर्यमाकृतिः।सूचयन्ति परं तेजो भस्मच्छन्नमिवानलम्4.11.81।।

kāmaṃ rāghava te vāṇī pramāṇaṃ dhairyam ākṛtiḥ |

sūcayanti paraṃ tejo bhasmacchannam ivānalam || 4.11.81 ||

ഹേ രാഘവ, നിന്റെ വാക്കുകൾ, നിന്റെ ധൈര്യം, നിന്റെ നിലപാട്, നിന്റെ രൂപം തന്നെയും പരമതേജസ്സിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു—ചാരത്തിനടിയിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ.

kāmamno doubt
kāmam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkāmam (अव्यय)
Formनिपातः; ‘indeed/no doubt’ (concessive/emphatic)
rāghavaO Raghava
rāghava:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्
teyour
te:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचनम्; ‘your’
vāṇīspeech/words
vāṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
pramāṇamevidence/measure
pramāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpramāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विधेय (predicate)
dhairyamcourage
dhairyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdhairya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
ākṛtiḥappearance
ākṛtiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootākṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
sūcayantiindicate
sūcayanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsūc (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
paramsupreme
param:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् तेजः-शब्दस्य
tejaḥsplendor/power
tejaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचनम्; अत्र द्वितीया (object)
bhasmacchannamcovered with ash
bhasmacchannam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhasman + channa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (bhasmanā channaḥ)
ivalike
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्ययम्
analamfire
analam:
Upameya (उपमेय)
TypeNoun
Rootanala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; उपमेय (thing compared)

'Rama ! your word and your courage indicate your supreme strength which is like fire covered with ashes.'

S
Sugriva
R
Rama (Raghava)

FAQs

True strength is disciplined and modest; dharmic power does not need display, and is recognized by steady conduct and truthful speech.

Sugriva, though still uncertain about battle proof, acknowledges signs of Rama’s greatness—comparing it to concealed fire.

Rama’s composed courage and restrained power (tejas with self-control).