Sarga 46

Verse 1

हतेषु तेषु पुत्रेषु दिति: परमदु:खिता। मारीचं काश्यपं राम भर्तारमिदमब्रवीत्।।1.46.1।।

ആ പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ദിതി, ഹേ രാമ, മരീചിപുത്രനായ കശ്യപൻ എന്ന തന്റെ ഭർത്താവിനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 2

हतपुत्राऽस्मि भगवंस्तव पुत्रैर्महाबलै:।शक्रहन्तारमिच्छामि पुत्रं दीर्घतपोऽर्जितम्।।1.46.2।।

“ഭഗവൻ, നിങ്ങളുടെ മഹാബലികളായ പുത്രന്മാർ എന്റെ പുത്രന്മാരെ വധിച്ചു. ദീർഘതപസ്സാൽ ലഭിച്ച, ശക്രനായ ഇന്ദ്രനെ വധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.”

Verse 3

साऽहं तपश्चरिष्यामि गर्भं मे दातुमर्हसि।ईश्वरं शक्रहन्तारं त्वमनुज्ञातुमर्हसि।।1.46.3।।

ദിതി പറഞ്ഞു: “ഞാൻ തപശ്ചര്യം അനുഷ്ഠിക്കും; എനിക്ക് ഗർഭദാനം ചെയ്യണമേ. ഇന്ദ്രനെ വധിക്കുവാൻ ശേഷിയുള്ള, ഐശ്വര്യസമ്പന്നനായ പുത്രനുവേണ്ടി നിങ്ങൾ സമ്മതം നൽകണമേ.”

Verse 4

तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीच: काश्यपस्तदा।प्रत्युवाच महातेजा दितिं परमदु:खिताम्।।1.46.4।।

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മരീചിയുടെ പുത്രനായ മഹാതേജസ്വിയായ കശ്യപൻ, അത്യന്തം ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ദിതിയോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.

Verse 5

एवं भवतु, भद्रं ते शुचिर्भव तपोधने।जनयिष्यसि पुत्रं त्वं शक्रहन्तारमाहवे।।1.46.5।।

കാശ്യപൻ പറഞ്ഞു: “അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ; നിനക്കു മംഗളം, തപസ്സാണ് ധനം ആയവളേ. നീ ശുദ്ധയായി ഇരിക്ക; യുദ്ധത്തിൽ ശക്രനെ (ഇന്ദ്രനെ) വധിക്കുന്ന പുത്രനെ നീ പ്രസവിക്കും.”

Verse 6

पूर्णे वर्षसहस्रे तु शुचिर्यदि भविष्यसि।पुत्रं त्रैलोक्यभर्तारं मत्तस्त्वं जनयिष्यसि।।1.46.6।।

“പൂർണ്ണമായ ആയിരം വർഷം നീ ശുദ്ധയായി നിലകൊള്ളുകയാണെങ്കിൽ, എന്റെ വഴി നീ മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും ഭർത്താവും അധാരവുമായ പുത്രനെ പ്രസവിക്കും.”

Verse 7

एवमुक्त्वा महातेजा: पाणिना स ममार्ज ताम्।समालभ्य ततस्स्वस्तीत्युक्त्वा स तपसे ययौ।।1.46.7।।

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാതേജസ്വിയായ ഋഷി തന്റെ കൈകൊണ്ട് അവളെ സ്നേഹപൂർവ്വം തഴുകി; പിന്നെ ആശീർവാദമായി സ്പർശിച്ച് “സ്വസ്തി ഉണ്ടാകട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 8

गते तस्मिन्नरश्श्रेष्ठ दिति: परमहर्षिता।कुशप्लवनमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्।।1.46.8।।

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവൻ പുറപ്പെട്ടശേഷം പരമാനന്ദിതയായ ദിതി കുശപ്ലവനത്തിലെത്തി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ചു.

Verse 9

तपस्तस्यां हि कुर्वन्त्यां परिचर्यां चकार ह।सहस्राक्षो नरश्श्रेष्ठ परया गुणसम्पदा।।1.46.9।।

ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവൾ തപസ്സു അനുഷ്ഠിക്കുമ്പോൾ സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ പരമ ഗുണസമ്പത്തോടും ഉത്തമാചാരത്തോടും കൂടി അവളെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.

Verse 10

अग्निं कुशान् काष्ठमप: फलं मूलं तथैव च।न्यवेदयत्सहस्राक्षो यच्चान्यदपि काङ्क्षितम्।।1.46.10।।

സഹസ്രനേത്രനായ ഇന്ദ്രൻ അഗ്നി, കുശപ്പുല്ല്, ഇന്ധനമരം, ജലം, ഫലങ്ങൾ, മൂലങ്ങൾ—അവൾ ആഗ്രഹിച്ചതെല്ലാം കൂടി അവൾക്കു സമർപ്പിച്ചു.

Verse 11

गात्रसंवहनश्चैव श्रमापनयनैस्तथा।शक्रस्सर्वेषु कालेषु दितिं परिचचार ह ।।1.46.11।।

അവളുടെ അവയവങ്ങൾ സംവഹിച്ച്, ക്ഷീണം അകറ്റിയും, ശക്രനായ ഇന്ദ്രൻ എല്ലാകാലത്തും ദിതിയെ ശുശ്രൂഷിച്ചു.

Verse 12

अथ वर्षसहस्रे तु दशोने रघुनन्दन ।दिति: परमसम्प्रीता सहस्राक्षमथाब्रवीत्।।1.46.12।।

പിന്നെ, ഹേ രഘുനന്ദന, ആയിരം വർഷത്തെ വ്രതത്തിൽ പത്ത് വർഷം മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അത്യന്തം പ്രസന്നയായ ദിതി സഹസ്രനേത്രനായ ഇന്ദ്രനോടു പറഞ്ഞു.

Verse 13

याचितेन सुरश्रेष्ठ तव पित्रा महात्मना।वरो वर्षसहस्रान्ते दत्तो मम सुतं प्रति।।1.46.13।।

ഹേ ദേവശ്രേഷ്ഠാ, അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ നിന്റെ മഹാത്മാവായ പിതാവ് ആയിരം വർഷം പൂർത്തിയായ അവസാനം, എന്റെ പുത്രനെ സംബന്ധിച്ച വരം എനിക്കു നൽകിയിരുന്നു.

Verse 14

तपश्चरन्त्या वर्षाणि दश वीर्यवतां वर।अवशिष्टानि भद्रं ते भ्रातरं द्रक्ष्यसे तत:।।1.46.14।।

ഹേ വീര്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ തപസ്സിന് ഇനിയും പത്ത് വർഷം ശേഷിക്കുന്നു; അതിനുശേഷം നീ ഒരു സഹോദരനെ കാണും—നിനക്കു മംഗളം വരട്ടെ.

Verse 15

तमहं त्वत्कृते पुत्र समाधास्ये जयोत्सुकम्।त्रैलोक्यविजयं पुत्र सह भोक्ष्यसि विज्वर:।।1.46.15।।

മകനേ, നിന്റെ നിമിത്തം ജയോത്സുകനായ അവനെ ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചൊരുക്കും; മകനേ, നീ ദുഃഖരഹിതനായി അവനോടൊപ്പം ത്രൈലോക്യവിജയം അനുഭവിക്കും.

Verse 16

एवमुक्त्वा दितिश्शक्रं प्राप्ते मध्यं दिवाकरे।निद्रयाऽपहृता देवी पादौ कृत्वाऽथ शीर्षत:।।1.46.16।।

ഇങ്ങനെ ശക്രനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, സൂര്യൻ മധ്യാഹ്നത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, ദേവി ദിതി നിദ്രാവശയായി, പാദങ്ങൾ തലവശത്താക്കി കിടന്നു ഉറങ്ങി.

Verse 17

दृष्ट्वा तामशुचिं शक्र: पादत: कृतमूर्धजाम्।शिरस्स्थाने कृतौ पादौ जहास च मुमोद च।।1.46.17।।

പാദങ്ങളിലേക്കു മുടി വീണതുപോലെയും തലവശത്ത് പാദങ്ങൾ വെച്ച അശുചിയായ നിലയിലും അവളെ കണ്ട ശക്രൻ ചിരിച്ചു, സന്തോഷിച്ചു.

Verse 18

तस्याश्शरीरविवरं विवेश च पुरन्दर:।गर्भं च सप्तधा राम बिभेद परमात्मवान्।।1.46.18।।

ഹേ രാമാ, പുരന്ദരനായ ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ശരീരത്തിലെ ഒരു വിടവിലൂടെ പ്രവേശിച്ചു; മഹാദൃഢനായി ഗർഭത്തെ ഏഴായി വിഭജിച്ചു.

Verse 19

भिद्यमानस्ततो गर्भो वज्रेण शतपर्वणा।रुरोद सुस्वरं राम ततो दितिरबुध्यत।।1.46.19।।

ഹേ രാമാ, ശതപർവ്വമായ വജ്രം കൊണ്ട് ഗർഭം പിളരുമ്പോൾ അത് ഉച്ചസ്വരത്തിൽ കരഞ്ഞു; അപ്പോൾ ദിതി ഉണർന്നു.

Verse 20

मा रुदो मा रुदश्चेति गर्भं शक्रोऽभ्यभाषत।बिभेद च महातेजा रुदन्तमपि वासव:।।1.46.20।।

ശക്രനായ ഇന്ദ്രൻ ഗർഭത്തോടു പറഞ്ഞു—“കരയരുത്, കരയരുത്”; എങ്കിലും മഹാതേജസ്സനായ വാസവൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്ന ഗർഭത്തെയും പിളർത്തി.

Verse 21

न हन्तव्यो न हन्तव्य इत्येवं दितिरब्रवीत्।निष्पपात ततश्शक्रो मातुर्वचनगौरवात्।।1.46.21।।

ദിതി പറഞ്ഞു—“ഇവനെ കൊല്ലരുത്, കൊല്ലരുത്”; മാതാവിന്റെ വചനഗൗരവം മാനിച്ച് ശക്രൻ പിന്മാറി.

Verse 22

प्राञ्जलिर्वज्रसहितो दितिं शक्रोऽभ्यभाषत।अशुचिर्देवि सुप्ताऽसि पादयो: कृतमूर्धजा।।1.46.22।।

വജ്രം കൈയിൽ തന്നെയാക്കി, കയ്യുകൂപ്പി ശക്രൻ ദിതിയോടു പറഞ്ഞു—“ദേവി, നീ അശുചിയായി ഉറങ്ങിയിരുന്നു; നിന്റെ മുടി പാദങ്ങളിലേക്കു വീണിരുന്നു.”

Verse 23

तदन्तरमहं लब्ध्वा शक्रहन्तारमाहवे।अभिदं सप्तधा देवि तन्मे त्वं क्षन्तुमर्हसि।।1.46.23।।

“ദേവി, ആ അവസരം ലഭിച്ചതിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ ശക്രഹന്താവാകേണ്ടവനെ ഞാൻ ഏഴായി പിളർത്തി; അതുകൊണ്ട് നീ എന്നെ ക്ഷമിക്കണം.”