HomeRamayanaAranya KandaSarga 7Shloka 22
Previous Verse
Next Verse

Shloka 22

सुतीक्ष्णाश्रमप्रवेशः

Entry into Sutikshna’s Hermitage

तमेवमुक्त्वोपरमं रामस्सन्ध्यामुपागमत्।।3.7.22।।अन्वास्य पश्चिमां स्नध्यां तत्र वासमकल्पयत्।सुतीक्ष्णस्याऽश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मणेन च।।3.7.23।।

tam evam uktvoparamaṃ rāmaḥ sandhyām upāgamat || 3.7.22 ||

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാമൻ മൗനമായി; സായാഹ്നസന്ധ്യയുടെ സമയം അടുത്തുവന്നു.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√वच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): ‘having said’
उपरमम्cessation/stop
उपरमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउपरम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; (object: cessation/stop)
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
सन्ध्याम्evening twilight
सन्ध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
उपागमत्approached/reached
उपागमत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-√गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्वास्यhaving performed/observed
अन्वास्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootअनु-√आस् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्यय (gerund): ‘having sat near/attended’; here in ritual sense: ‘having performed (sandhyā)’
पश्चिमाम्western/at sunset
पश्चिमाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (of sandhyām)
सन्ध्याम्twilight (sandhyā)
सन्ध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसन्ध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय
वासम्dwelling/stay
वासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया; एकवचन
अकल्पयत्arranged
अकल्पयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√कॢप् (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative/denominative sense ‘arranged’
सुतीक्ष्णस्यof Sutīkṣṇa
सुतीक्ष्णस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसुतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; षष्ठी; एकवचन
आश्रमेin the hermitage
आश्रमे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
रम्येpleasant
रम्ये:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; विशेषण (of āśrame)
सीतयाwith Sītā
सीतया:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
लक्ष्मणेनwith Lakṣmaṇa
लक्ष्मणेन:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; तृतीया; एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

There at the hermitage was Sutikshna, an ascetic grown old with (long) penance, wearing soiled, matted locks and seated. Rama (first) addressed him as per custom.

R
Rāma

FAQs

Dharma includes rhythm and discipline: the approach of sandhyā signals time-bound duties (prayer/oblation) that order a righteous life.

The conversation pauses as evening arrives, transitioning the scene toward twilight rites and rest.

Composure and observance of proper timing—knowing when to conclude speech and attend to duty.