Shloka 21
सीतावियोगे रामविलापः
Rāma’s Lament in Separation from Sītā
इति विलपति राघवे सुदीने वनमुपगम्य तया विना सुकेश्या।भयविकलमुखस्तु लक्ष्मणोऽपि व्यथितमना भृशमातुरो बभूव।।3.62.21।।
iti vilapati rāghave sudīne vanam upagamya tayā vinā sukeśyā | bhaya-vikala-mukhas tu lakṣmaṇo 'pi vyathita-manā bhṛśam āturo babhūva || 3.62.21 ||
ഇങ്ങനെ രാഘവൻ ആ ദുർഭാഗ്യ നിമിഷത്തിൽ വിലപിച്ചു, സുകേശിനിയായ സീതയില്ലാതെ വനത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, ഭയത്തിൽ വിറച്ച മുഖമുള്ള ലക്ഷ്മണനും മനസ്സിൽ അത്യന്തം വ്യാകുലനായി, ഏറെ ആകുലനായി മാറി.
O Lakshmana, these herds of deer with their eyes filled with tears are as if telling me that she is eaten away by the demons.
FAQs
Dharma as solidarity: Lakṣmaṇa shares Rāma’s burden; righteous companionship means standing with the afflicted, not abandoning them in crisis.
The sarga closes with Rāma grieving in the forest without Sītā, and Lakṣmaṇa likewise overwhelmed by fear and sorrow.
Fraternal loyalty—Lakṣmaṇa’s empathy and readiness to endure distress alongside Rāma.