Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

सीतावियोगे रामविलापः

Rāma’s Lament in Separation from Sītā

निर्वीर्य इति लोको मां निर्दयश्चेति वक्ष्यति।।3.62.12।।कातरत्वं प्रकाशं हि सीतापनयनेन मे।

nirvīrya iti loko māṃ nirdayaś ceti vakṣyati | kātaratvaṃ prakāśaṃ hi sītāpanayanena me || 3.62.12 ||

ലോകം എന്നെക്കുറിച്ച് ‘ഇവൻ വീര്യമില്ലാത്തവൻ’ എന്നും ‘ഇവൻ നിർദയൻ’ എന്നും പറയും; കാരണം സീതയുടെ അപഹരണത്താൽ എന്റെ ഭീരുത്വം വെളിച്ചത്തിൽ തെളിഞ്ഞു നിൽക്കും.

निर्वीर्यःwithout valor
निर्वीर्यः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्-वीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम् (quoted predicate)
इतिthus
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक
लोकःthe world/people
लोकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2), एकवचन
निर्दयःmerciless
निर्दयः:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्-दय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम् (quoted predicate)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (‘and’)
इतिthus
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
वक्ष्यतिwill say
वक्ष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
कातरत्वम्cowardice/timidity
कातरत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकातरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक
प्रकाशम्manifest/open
प्रकाशम्:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोगः (‘openly/manifest’)
हिindeed
हि:
Sambandha (वाक्य-निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/हेतुवाचक
सीतापनयनेनby Sītā’s abduction
सीतापनयनेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootसीता-अपनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुषः (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘सीतायाः अपनयनम्’ = abduction of Sītā; हेतौ
मेmy/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन

After completing the period of my exile when Janaka , king of Mithila, enquires of her welfare how can I face him?

R
Rāma
S
Sītā

FAQs

Kṣātra-dharma: a protector must not allow injustice to stand. Rāma fears that failing to protect Sītā violates his duty and truth before society.

Rāma reflects on the moral and social consequences of Sītā’s abduction—how it will be judged as his failure.

Moral accountability: Rāma measures himself by the standard of protection and compassion, not by excuses.