Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

मारीचवधोत्तरं रामस्य शङ्का-निमित्त-दर्शनं लक्ष्मण-निग्रहश्च

After Maricha’s Slaying: Omens, Anxiety, and Rama’s Rebuke of Lakshmana

न मेऽस्ति संशयो वीर सर्वथा जनकात्मजा।।।।विनष्टा भक्षिता वापि राक्षसैर्वनचारिभिः।अशुभान्येव भूयिष्ठं यथा प्रादुर्भवन्ति मे।।।।

na me ’sti saṃśayo vīra sarvathā janakātmajā |

vinaṣṭā bhakṣitā vāpi rākṣasair vanacāribhiḥ |

aśubhāny eva bhūyiṣṭhaṃ yathā prādurbhavanti me ||

ഹേ വീരാ, എനിക്ക് സംശയമില്ല—ജനകനന്ദിനി തീർച്ചയായും വിനഷ്ടയായി; അല്ലെങ്കിൽ വനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രാക്ഷസന്മാർ അവളെ ഭക്ഷിച്ചിരിക്കാം. കാരണം അശുഭ നിമിത്തങ്ങൾ എനിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും ധാരാളമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
meto me
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive) एकवचन; ‘मम’ (to me/of me)
astiis
asti:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
saṃśayaḥdoubt
saṃśayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vīraO hero
vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
sarvathācertainly; in every way
sarvathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootsarvathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in every way)
janaka-ātmajāJanaka's daughter (Sita)
janaka-ātmajā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjanaka (प्रातिपदिक) + ātmajā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (जनकस्य आत्मजा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vinaṣṭālost
vinaṣṭā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvinaṣṭa (प्रातिपदिक; vi-√naś-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (lost/destroyed)
bhakṣitāeaten
bhakṣitā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootbhakṣita (प्रातिपदिक; √bhakṣ-क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (eaten)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
apieven
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि (also/even)
rākṣasaiḥby demons
rākṣasaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
vana-cāribhiḥby forest-roamers
vana-cāribhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक) + cārin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वने चरन्ति ये); पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
aśubhāniinauspicious signs
aśubhāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaśubha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘अशुभानि (nimitta/omens)’
evaonly
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (only/indeed)
bhūyiṣṭhammostly; in great measure
bhūyiṣṭham:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootbhūyiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः (mostly/very much)
yathāas
yathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकार (as/just as)
prādurbhavantiappear; manifest
prādurbhavanti:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootprādur-√bhū (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः—प्रकटं भवन्ति (manifest)
mefor me
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; ‘मम’ (for me/of me)

O heroic Lakshmana I see many inauspicious omens. I think Sita might have been lost or eaten away by the demons of the forest. There is no doubt about it.

R
Rama
L
Lakshmana
S
Sita (Janakatmaja)
J
Janaka
R
Rakshasas
F
forest (Aranya)

FAQs

Dharma under crisis: when danger is suspected, one must respond with urgency and truthful assessment, not denial—protective action follows clear recognition.

Seeing omens and Sītā’s absence, Rāma voices a grim suspicion that rākṣasas have harmed or taken her.

Rāma’s truth-orientation (satya-bhāva) even when painful—he confronts the worst possibility to drive decisive action.