Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

रावणस्यात्मप्रशंसा लङ्कावर्णनं च

Ravana’s Self-Praise and the Description of Lanka

अपहृत्य शचीं भार्यां शक्यमिन्द्रस्य जीवितुम्।न च रामस्य भार्यां मामपनीयास्ति जीवितम्।।।।

apahṛtya śacīṃ bhāryāṃ śakyam indrasya jīvitum |

na ca rāmasya bhāryāṃ mām apanīyāsti jīvitam ||

ഇന്ദ്രന്റെ ഭാര്യയായ ശചിയെ അപഹരിച്ചാലും ഒരുവൻ ജീവിച്ചിരിക്കാമെന്നു തോന്നാം; എന്നാൽ ശ്രീരാമന്റെ ഭാര്യയായ എന്നെ കൊണ്ടുപോയാൽ അപഹർത്താവിന് ജീവൻ നിലനിൽക്കുകയില്ല.

अपहृत्यhaving abducted
अपहृत्य:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√हृ (धातु) + अप (उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund); ‘having abducted’
शचीम्Shachi
शचीम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; proper noun
भार्याम्wife
भार्याम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; apposition to शचीम्
शक्यम्possible
शक्यम्:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootशक्य (कृदन्त-प्रातिपदिक, √शक्)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त भावे; नपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘possible’
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्
जीवितुम्to live
जीवितुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√जीव् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
not
:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
and/but
:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रामस्यof Rama
रामस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्
भार्याम्wife
भार्याम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
माम्me
माम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया एकवचनम्
अपनीयhaving taken away
अपनीय:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√नी (धातु) + अप (उपसर्ग)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund); ‘having carried off’
अस्तिis/exists
अस्ति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
जीवितम्life
जीवितम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजीवित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; subject of अस्ति

O noble lady with my valour I gained over from Kubera the aerial chariot 'Pushpaka',which can go wherever one desires and in which I move about in the sky.

S
Sītā
R
Rāma
R
Rāvaṇa
I
Indra
Ś
Śacī

FAQs

Adharma—especially violating another’s marriage—inevitably brings destruction; Dharma protects marital integrity and condemns abduction.

Sītā warns Rāvaṇa of the fatal consequences of kidnapping her, invoking Rāma’s power and righteousness.

Fidelity and unwavering allegiance to Rāma, paired with fearless truth-speaking.