Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

सीतया लक्ष्मणप्रेषणम् — Sita urges Lakshmana to seek Rama

The crisis of the ‘distressed voice’

देवि देवमनुष्येषु गन्धर्वेषु पतत्रिषु।।3.45.11।।राक्षसेषु पिशाचेषु किन्नरेषु मृगेषु च।दानवेषु च घोरेषु स न विद्येत शोभने।।3.45.12।।यो रामं प्रतियुध्येत समरे वासवोपमम्।

devi devamanuṣyeṣu gandharveṣu patatriṣu | rākṣaseṣu piśāceṣu kinnareṣu mṛgeṣu ca | dānaveṣu ca ghoreṣu sa na vidyeta śobhane | yo rāmaṁ pratiyudhyeta samare vāsavopamam ||3.45.11-12||

ഹേ ശോഭനേ ദേവി, ദേവന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും, ഗന്ധർവന്മാരിലും പക്ഷികളിലും, രാക്ഷസന്മാരിലും പിശാചുകളിലും കിന്നരന്മാരിലും മൃഗങ്ങളിലുമെല്ലാം, ഭീകര ദാനവന്മാരിലുപോലും—സമരത്തിൽ വാസവസമനായ രാമനെ നേരിട്ട് യുദ്ധിക്കുവാൻ കഴിയുന്നവൻ ഒരുവനുമില്ല.

deviO देवी
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
deva-manuṣyeṣuamong gods and men
deva-manuṣyeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva + manuṣya (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व (devas and humans), सप्तमी बहुवचन (Locative plural)
gandharveṣuamong gandharvas
gandharveṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgandharva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
patatriṣuamong birds
patatriṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpatatrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
rākṣaseṣuamong rākṣasas
rākṣaseṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
piśāceṣuamong piśācas
piśāceṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootpiśāca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
kinnareṣuamong kinnaras
kinnareṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkinnara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
mṛgeṣuamong animals
mṛgeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
dānaveṣuamong dānavas
dānaveṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
ghoreṣudreadful
ghoreṣu:
Adhikaraṇa-viśeṣaṇa (अधिकरणविशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (dānaveṣu)
saḥhe / such a one
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
vidyetawould be found
vidyeta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √विद्; 'would be found/exist'
śobhaneO beautiful one
śobhane:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (addressing Sītā)
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक
rāmamRāma
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pratiyudhyetawould fight against
pratiyudhyeta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati + yudh (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; √युध् with उपसर्ग प्रति; 'would fight against'
samarein battle
samare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
vāsava-upamamlike Vāsava (Indra)
vāsava-upamam:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootvāsava + upama (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: वासवस्य उपमः; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (rāmam)

O brilliant Devi ! none among gods or men, gandharvas, birds or goblins kinnaras, wild animals or dreadful demons can encounter Rama in war.

L
Lakṣmaṇa
S
Sītā
R
Rāma
V
Vāsava (Indra)
D
deva
M
mānuṣa (humans)
G
gandharva
R
rākṣasa
P
piśāca
K
kinnara
M
mṛga (beasts)
D
dānava

FAQs

Dharma here is the cultivation of courage and right judgment: Lakṣmaṇa discourages fear by affirming a truthful assessment of Rāma’s capacity to protect, thereby guiding Sītā away from despair.

Lakṣmaṇa continues consoling Sītā, declaring that no being across realms can confront Rāma in battle, likening him to Indra.

Lakṣmaṇa’s protective confidence and rhetorical clarity—he strengthens Sītā’s faith through expansive, categorical assurance.