Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

मायामृगप्रकरणम्

The Illusory Deer Episode: Ravana and Maricha at Rama’s Hermitage

मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः।।3.42.20।।प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्।विचरन्गच्छते तस्माच्छाद्वलानि समन्ततः।।3.42.21।।

manoharaṃ darśanīyaṃ rūpaṃ kṛtvā sa rākṣasaḥ || 3.42.20 ||

ആ രാക്ഷസൻ മനോഹരവും ദർശനീയവും ആയ രൂപം ധരിച്ചു.

मनोहरम्charming
मनोहरम्:
विशेषण (Qualifier of कर्म)
TypeAdjective
Rootमनोहर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (qualifying रूपम्)
दर्शनीयम्lovely to behold
दर्शनीयम्:
विशेषण (Qualifier of कर्म)
TypeAdjective
Rootदृश् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (worth seeing)
रूपम्form
रूपम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कृत्वाhaving made/assumed
कृत्वा:
पूर्वकालक्रिया (Prior action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल (having done/made)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
राक्षसःdemon
राक्षसः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रलोभनार्थम्for tempting
प्रलोभनार्थम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootप्रलोभन + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, द्वितीया (2nd), एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषवत् प्रयोजनवाचक (for the purpose of tempting)
वैदेह्याःof Vaidehī (Sītā)
वैदेह्याः:
सम्प्रदानार्थ-सम्बन्ध (Recipient-related genitive)
TypeNoun
Rootवैदेही (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; (genitive used for target: 'of/for Vaidehī')
नानाधातुविचित्रितम्variegated with many mineral-colors
नानाधातुविचित्रितम्:
विशेषण (Qualifier of रूपम्)
TypeAdjective
Rootनाना + धातु + विचित्रित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (variously colored with many minerals)
विचरन्roaming about
विचरन्:
कर्तृसम्बन्धी क्रियाविशेषण (Concomitant action)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (while roaming/grazing)
गच्छतेmoves/goes
गच्छते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
तस्मात्from there
तस्मात्:
अपादान (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादान (from that place)
शाद्वलानिgrassy patches / lawns
शाद्वलानि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootशाद्वल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
समन्ततःall around
समन्ततः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb: on all sides)

Transfigured into a beautiful, magnificent form painted with the colours of different minerals in order to tempt Sita, Maricha roamed all around the grassland.

R
rākṣasa
M
Mārīca (implied by context)

FAQs

The verse highlights how adharma often begins with deception—an attractive outer appearance masking harmful intent—warning that dharma requires discernment beyond mere appearance.

Mārīca begins the plan to lure Sītā and draw Rāma away by taking on a captivating form.

Discernment (viveka): the implied need to judge by truth and conduct rather than by alluring appearances.