Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अष्टत्रिंशः सर्गः — मारीचोपदेशः

Maricha’s Warning and the Memory of Rama’s Power

कदाचिदप्यहं वीर्यात्पर्यटन्पृथिवीमिमाम्।बलं नागसहस्रस्य धारयन्पर्वतोपमः।।3.38.1।।नीलजीमूतसङ्काशस्तप्तकाञ्चनकुण्डलः।भयं लोकस्य जनयन्किरीटी परिघायुधः।।3.38.2।।व्यचरं दण्डकारण्ये ऋषिमांसानि भक्षयन्।

kadācid api ahaṁ vīryāt paryaṭan pṛthivīm imām |

balaṁ nāga-sahasrasya dhārayan parvatopamaḥ || 3.38.1 ||

nīla-jīmūta-saṅkāśas tapta-kāñcana-kuṇḍalaḥ |

bhayaṁ lokasya janayan kirīṭī parighāyudhaḥ || 3.38.2 ||

ഒരിക്കൽ, എന്റെ തന്നെ പരാക്രമത്തിന്റെ മദത്തിൽ ഞാൻ ഈ ഭൂമിയിലുടനീളം സഞ്ചരിച്ചു—പർവ്വതസദൃശനായി, ആയിരം ആനകളുടെ ബലം ധരിച്ചവനായി. മഴമേഘംപോലെ കറുത്തവണ്ണം, തപ്തകാഞ്ചനപോലെ ദീപ്തമായ സ്വർണ്ണകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച്, കിരീടധാരിയായി, കൈയിൽ പരിഘായുധം പിടിച്ച്, ലോകത്തിൽ ഭയം ജനിപ്പിച്ചു നടന്നു.

viśvāmitraḥViśvāmitra
viśvāmitraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (proper noun)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (conjunctive/then)
dharmātmārighteous-souled
dharmātmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdharma-ātman (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: 'धर्मः आत्मा यस्य' (righteous-souled); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
mat-vitrastaḥfrightened of me
mat-vitrastaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + vitrasta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'मतः (मत्तः) वित्रस्तः' (afraid of me); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
mahāmuniḥthe great sage
mahāmuniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + muni (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: 'महान् मुनिः'; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
svayamhimself
svayam:
Karta (कर्ता)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (emphatic: himself)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund/absolutive); पूर्वकाल (having gone)
daśarathamDaśaratha
daśaratham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaśaratha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
narendramthe king
narendram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnara-indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'नराणाम् इन्द्रः' (king of men); पुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
idamthis (speech)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; वाक्यवस्तु-निर्देश (this/these words)
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect/past); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Once I was roaming the earth, like a mountain possessing the strength of a thousand elephants, like a dark cloud, wearing bright gold ear-rings and crown,holding a spear in hand, terrorising the people. I was wandering in Dandaka forest feeding on the flesh of ascetics.

M
Mārīca
P
pṛthivī (earth)

FAQs

Power without restraint becomes adharma: the verse frames fear-making and prideful strength as a moral warning, preparing the contrast with righteous heroism later.

Mārīca describes his former life as a terrifying wanderer, emphasizing his might and the fear he inspired.

By contrast (through negative portrayal), the virtue highlighted is self-control: true strength in the Ramayana is strength governed by dharma, not intimidation.