Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

अकम्पनवृत्तान्तः

Akampana Reports Janasthana; Ravana Plans Sita’s Abduction

भार्या तस्योत्तमा लोके सीता नाम सुमध्यमा।श्यामा समविभक्ताङ्गी स्त्रीरत्नं रत्नभूषिता।।3.31.29।।

bhāryā tasyottamā loke sītā nāma sumadhyamā |

śyāmā samavibhaktāṅgī strīratnaṃ ratnabhūṣitā ||3.31.29||

ലോകത്തിൽ അവന്റെ ഉത്തമഭാര്യ ‘സീത’ എന്ന നാമധേയമുള്ളവൾ—സുനിതംബ, ശ്യാമപ്രഭ, സമവിന്യാസമുള്ള അവയവങ്ങളുള്ളവൾ; രത്നാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായി, സ്ത്രീകളിൽ രത്നം തന്നേ.

bhāryāwife
bhāryā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāryā (भार्या-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
uttamāexcellent
uttamā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (उत्तम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; superlative sense ‘best’
lokein the world
loke:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (लोक-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
sītāSita
sītā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsītā (सीता-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nāmaby name
nāma:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
Formनाम-शब्दः, संज्ञासूचक-अव्यय (by name)
sumadhyamāslender-waisted
sumadhyamā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (सु-उपसर्ग/पूर्वपद) + madhyama (मध्यम-प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु + मध्यम); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
śyāmādark-complexioned/beautiful
śyāmā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśyāma (श्याम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
samavibhakta-aṅgīhaving well-proportioned limbs
samavibhakta-aṅgī:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsama (सम-प्रातिपदिक) + vibhakta (विभक्त-प्रातिपदिक; √bhaj (भज्) क्त) + aṅginī/aṅgī (अङ्गिन्/अङ्गी-प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (समविभक्तानि अङ्गानि यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
strī-ratnamjewel among women
strī-ratnam:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootstrī (स्त्री-प्रातिपदिक) + ratna (रत्न-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (स्त्रीणां रत्नम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ratna-bhūṣitāadorned with gems
ratna-bhūṣitā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootratna (रत्न-प्रातिपदिक) + bhūṣita (भूषित-प्रातिपदिक; √bhūṣ (भूष्) क्त)
Formतत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘adorned’

Rama has a wife in this world, by name, Sita, who is beautiful, has a slender waistand a well-formed body. Adorned with gems, she is a jewel among women,

S
Sita (Vaidehi)
R
Rama
R
Ravana
A
Akampana

FAQs

Implicitly, dharma requires protecting the sanctity of marriage and honoring a virtuous woman; the verse foreshadows the adharma of violating that boundary.

Akampana identifies Sita as Rama’s wife and describes her beauty, preparing Ravana’s mind for the abduction plot.

Sita’s exemplary stature (uttamā, strīratna) as an idealized figure—making the coming violation morally stark.