Shloka 10
दूषणवधः
The Slaying of Dūṣaṇa and the Rout of Khara’s Host
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः।।3.26.9।।जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्।वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्यप्रमर्दनम्।।3.26.10।।आयसैश्शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्।वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम्।।3.26.11।।
sa cchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ |
jagrāha giriśṛṅgābhaṃ parighaṃ romaharṣaṇam |
veṣṭitaṃ kāñcanaiḥ paṭṭair devasainyapramardanam ||
āyasaiḥ śaṅkubhis tīkṣṇaiḥ kīrṇaṃ paravasokṣitam |
vajrāśanisamasparśaṃ paragopuradāraṇam ||
ധനുസ്സ് മുറിഞ്ഞ്, രഥരഹിതനായി, കുതിരകളും സാരഥിയും വധിക്കപ്പെട്ട അവൻ ഗിരിശിഖരസദൃശമായ ഭയങ്കര പരിഘം പിടിച്ചു—സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളാൽ ബന്ധിതം, തീക്ഷ്ണമായ ഇരുമ്പുമുളകൾ പതിപ്പിച്ചത്, ശത്രുവിന്റെ രക്തം പുരണ്ടത്; വജ്രസ്പർശംപോലെ കഠിനവും ശത്രുഗോപുരം തകർക്കുന്നതുമായ, ദേവസൈന്യത്തെയും മർദ്ദിക്കുന്ന ആയുധം.
Mighty-armed Dusana saw the army getting killed in war. He led the forces of five thousand demons, dreadfuly quick at fighting, dangeous to face and who will not beat a retreat.
FAQs
The verse underscores how adharma relies on terror and brute force; Dharma stands not on frightening instruments but on rightful cause and self-mastery.
After suffering losses (bow, chariot, horses, charioteer), Dūṣaṇa arms himself with a massive spiked parigha to continue the fight.
Perseverance is shown (though in an unrighteous cause); by contrast, the episode sets up Rāma’s righteous courage to meet escalating violence without losing moral clarity.