Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

खरसेनासङ्ग्रामः

The Battle with Khara’s Host at the Hermitage

हयान्काञ्चनसन्नाहान्रथयुक्तान्ससारथीन्।।3.25.22।।गजांश्च सगजारोहान्सहयान्सादिनस्तथा।पदातीन्समरे हत्वा ह्यनयद्यमसादनम्।।3.25.23।।

hayān kāñcanasannāhān rathayuktān sasārathīn || (3.25.22)

gajāṃś ca sagajārōhān sahayān sādinās tathā |

padātīn samare hatvā hy anayad yamasādanam || (3.25.23)

ദക്ഷിണ പാഠപരമ്പരയിൽ ഈ ശ്ലോകം മുൻപത്തെ യുദ്ധവിവരണം ആവർത്തിക്കുന്നു: രാമൻ സാരഥികളോടുകൂടിയ രഥദളത്തെയും, ഗജാരോഹികളോടുകൂടിയ ആനകളെയും, അശ്വാരോഹികളെയും അവരുടെ കുതിരകളെയും, പാദാതികളെയും യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ച് യമധാമത്തിലേക്ക് അയച്ചു.

हयान्horses
हयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
काञ्चनसन्नाहान्with golden trappings
काञ्चनसन्नाहान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन + सन्नाह (प्रातिपदिक); काञ्चनसन्नाह (समस्तपद)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्मधारयः; हयान् इति विशेष्यस्य
रथयुक्तान्yoked to chariots
रथयुक्तान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरथ + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (PPP) √युज्; ‘रथे युक्ताः’
ससारथीन्with charioteers
ससारथीन्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘सारथिभिः सह’
गजान्elephants
गजान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः
सगजारोहान्with elephant riders
सगजारोहान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + गजारोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘गजारोहैः सह’
सहयान्with horses
सहयान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + हय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘हयैः सह’
सादिनःhorsemen
सादिनः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (likewise)
पदातीन्infantry
पदातीन्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपदाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphasis)
अनयत्sent
अनयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नी (धातु)
Formलङ्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्
यमसादनम्to Yama’s abode
यमसादनम्:
Gati/Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootयम + सादन (प्रातिपदिक); यमसादन (समस्तपद)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः

He killed horses with golden armours yoked to the chariots along with charioteers, elephants along with riders, the cavalry along with their horses and infantry and sent them all to the abode of death.

R
Rāma
Y
Yama (as yamasādana)
H
horses
E
elephants

FAQs

Even in repeated transmission, the ethical point remains: righteous protection may require decisive action that ends the aggressor’s capacity to harm.

A duplicated pāṭha reiterates Rama’s destruction of the enemy’s combined arms in battle.

Consistency in duty—Rama’s unwavering commitment to end the threat is emphasized through repetition.