Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

शूर्पणखाया आगमनम्

Surpanakha Approaches Rama

जटी तापसरूपेण सभार्यश्शरचापधृत्।आगतस्त्वमिमं देशं कथं राक्षससेवितम्।।।।किमागमनकृत्यं ते तत्त्वमाख्यातुमर्हसि।

jaṭī tāpasarūpeṇa sabhāryaḥ śaracāpadhṛt | āgatas tvam imaṃ deśaṃ kathaṃ rākṣasasevitam || kim āgamanakṛtyaṃ te tattvam ākhyātum arhasi |

ജടാധാരിയായി തപസ്വിയുടെ വേഷം ധരിച്ചു, ഭാര്യയോടുകൂടി വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ച് നീ—രാക്ഷസർ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ ദേശത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ വന്നു? വരവിന്റെ ഉദ്ദേശം എന്ത്? സത്യമായ തത്ത്വം എനിക്കു പറയേണ്ടതാകുന്നു.

जटीhaving matted hair
जटी:
कर्तृ (subject-complement to त्वम्)
TypeAdjective
Rootजटिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., nominative, singular)
तापसरूपेणin the form/guise of an ascetic
तापसरूपेण:
करण (instrument/means: 'in the guise of')
TypeNoun
Rootतापस + रूप (प्रातिपदिकयोः समासः)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (neut., instrumental, singular); समासः: तापसस्य रूपम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
सभार्यःwith (your) wife
सभार्यः:
कर्तृ (attribute of त्वम्)
TypeAdjective
Rootस + भार्या (प्रातिपदिक; उपपद-समासभावः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., nominative, singular); समासार्थः: भार्यया सह (सह-समास/उपपद-तत्पुरुष)
शरचापधृत्holding arrows and bow
शरचापधृत्:
कर्तृ (attribute of त्वम्)
TypeAdjective
Rootशर + चाप + धृ (धातु) → धृत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., nominative, singular); कृदन्तः: धृ-धातोः कृत्-प्रत्ययः 'क्विप्' (धृत् = धारयन्/धारकः); समासः: शरौ च चापं च (द्वन्द्व) + धृत् (उपपद-समासभावः)
आगतःhaving come / have come
आगतः:
क्रिया (predicate of त्वम्)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-भूतकृत्)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः), पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (past participle used predicatively: 'has come')
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रयोगः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (pronoun, nominative, singular)
इमम्this
इमम्:
कर्म (object of implied motion 'to/into')
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., accusative, singular); देशम् इति विशेषणम्
देशम्place, region
देशम्:
कर्म (goal/place reached with आगतः)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., accusative, singular)
कथम्how
कथम्:
क्रियाविशेषण (modifies आगतः)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्ययम् (interrogative adverb)
राक्षससेवितम्frequented/haunted by demons
राक्षससेवितम्:
विशेषण (qualifies देशम्)
TypeAdjective
Rootराक्षस + सेवित (सेव् धातु → क्त)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (masc., accusative, singular); कृदन्तः: सेव्-धातोः क्त-प्रत्ययः (सेवित = सेवितः/आसेवितः); समासः: राक्षसैः सेवितम् (तृतीया-तत्पुरुष)
किम्what
किम्:
विशेषण (interrogative qualifier of आगमनकृत्यम्)
TypeAdjective
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (neut., nominative/accusative, singular); आगमनकृत्यम् इति विशेषणम्
आगमनकृत्यम्purpose/reason for coming
आगमनकृत्यम्:
कर्म/विषय (object/topic of आख्यातुम्)
TypeNoun
Rootआगमन + कृत्य (प्रातिपदिकयोः समासः)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (neut., nominative, singular); समासः: आगमनस्य कृत्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
तेyour (of you)
ते:
सम्बन्ध (possessor: 'your')
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (genitive, singular)
तत्त्वम्truth, reality
तत्त्वम्:
कर्म (object of आख्यातुम्)
TypeNoun
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (neut., accusative, singular)
आख्यातुम्to tell, to explain
आख्यातुम्:
प्रयोजन (complement to अर्हसि: 'ought to')
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु) → आख्यातुम्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive), क्रियार्थक-अव्ययभावः (to tell/declare)
अर्हसिyou should / you are fit to
अर्हसि:
क्रिया (main verb)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकारः (present), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम् (singular); परस्मैपदम्

Rama's face was lovely, Surpanakha's was hideous. Rama had a slender waist, she had a huge belly. His eyes were large, hers were deformed. His hair was black and beautiful, hers was coppercoloured. He was lovely in appearance, she was ugly. His voice was sweet, hers was shrill. He was young, she was dreadfully old. He was positive, she was perverted. Rama was wellbehaved, she was wicked. Rama was just and loving while she was overcome by lust. (This) demoness said to Rama :

Ś
Śūrpaṇakhā
R
Rāma
R
Rākṣasas
B
Bow
A
Arrows

FAQs

Even from an adharmic character, the demand is for truth (tattva): speech should align with reality, and one should give an honest account of one’s purpose.

Śūrpaṇakhā confronts the ascetic-looking Rāma—armed and with Sītā—and questions his presence in a demon-haunted forest, pressing him to explain.

Rāma’s commitment to truthful disclosure is foreshadowed by the explicit request for tattva (truth).