Adhyaya 13

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । वसिष्ठेन दिलीपाय कथितं तीर्थमुत्तमम् । नर्मदेति च विख्यातं पापपर्वतदारणम्

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—വസിഷ്ഠൻ ദിലീപനോട് പറഞ്ഞ അത്യുത്തമ തീർത്ഥം ‘നർമദാ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; അത് പാപമെന്ന പർവ്വതസമൂഹത്തെ പിളർത്തി നശിപ്പിക്കുന്നതാണ്.

Verse 2

भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय नारद । नर्मदायाश्च माहात्म्यं वसिष्ठोक्तं द्विजोत्तम

ഞാൻ വീണ്ടും കൂടുതൽ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഹേ നാരദാ, അത് എനിക്ക് പറയുക. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ നർമദയുടെ മഹാത്മ്യവും വിവരിക്കണം.

Verse 3

कथमेषा महापुण्या नदी सर्वत्र विश्रुता । नर्मदानाम विख्याता तन्मम ब्रूहिनारद

ഈ മഹാപുണ്യ നദി എങ്ങനെ സർവ്വത്ര പ്രസിദ്ധയായി, ‘നർമദാ’ എന്ന നാമത്തിൽ വിഖ്യാതയായി? ഹേ നാരദാ, അത് എനിക്ക് പറയുക।

Verse 4

नारद उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

നാരദൻ പറഞ്ഞു— നർമദാ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠ, സർവ്വപാപപ്രണാശിനി; അവൾ സ്ഥാവരവും ചരവും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവികളെയും തരിക്കുന്നു।

Verse 5

नर्मदायास्तु माहात्म्यं वसिष्ठोक्तं मया श्रुतम् । तदेतद्धि महाराज सर्वं हि कथयामि ते

വസിഷ്ഠൻ ഉപദേശിച്ച നർമദയുടെ മഹാത്മ്യം ഞാൻ ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്; അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാരാജാ, അതെല്ലാം ഇപ്പോൾ നിങ്ങളോട് പറയുന്നു।

Verse 6

पुण्या कनखले गङ्गा कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्म्मदा

കനഖലത്തിൽ ഗംഗ പുണ്യമാണ്, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സരസ്വതി പുണ്യമാണ്; എന്നാൽ ഗ്രാമത്തിലായാലും വനത്തിലായാലും നർമദാ സർവ്വത്ര പുണ്യമാണ്।

Verse 7

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गांगेयं दर्शनादेव नार्मदम्

സരസ്വതിയുടെ ജലം മൂന്നു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, യമുനയുടെ ജലം ഒരു ആഴ്ചയിൽ; ഗംഗയുടെ ജലം ഉടനെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു, നർമദയോ ദർശനമാത്രത്താൽ തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു।

Verse 8

कलिंग देशे पश्चार्द्धे पर्वतेऽमरकंटके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया मनोरमा

കലിംഗദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് അമരകണ്ടകമെന്ന പർവതത്തിൽ ഒരു പുണ്യതീർത്ഥമുണ്ട്; അത് ത്രിലോകങ്ങളിലും പുണ്യദായകവും രമണീയവും മനോഹരവും ആകുന്നു.

Verse 9

सदेवासुरगंधर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं च परमां गताः

മഹാരാജാ! ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ എന്നിവരോടൊപ്പം തപോധന ഋഷിമാർ തപസ്സു ചെയ്ത് പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

Verse 10

तत्र स्नात्वा महाराज नियमस्थो जितेंद्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

മഹാരാജാ! അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് നിയമസ്ഥനായി ഇന്ദ്രിയജയിയായി ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ തന്റെ കുലത്തിലെ നൂറു തലമുറകളെ തരിക്കും.

Verse 11

जनेश्वरे नरः स्नात्वा पिंडं दत्वा यथाविधि । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

ജനേശ്വര തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിധിപ്രകാരം പിണ്ഡദാനം ചെയ്യുന്നവന്റെ പിതൃകൾ മഹാപ്രളയം വരെ തൃപ്തരായിരിക്കും.

Verse 12

पर्वतस्य समंतात्तु रुद्रकोटिः प्रतिष्ठिता । स्नानं यः कुरुते तत्र गंधमाल्यानुलेपनम्

ആ പർവതത്തിന്റെ ചുറ്റുമെല്ലാം രുദ്രകോടി എന്ന പുണ്യതീർത്ഥം സ്ഥാപിതമാണ്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് സുഗന്ധം, മാലകൾ, അനുലേപനം അർപ്പിക്കുന്നവൻ മഹാപുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 13

प्रीता तस्य भवेत्सर्वा रुद्रकोटिर्न संशयः । पर्वते पश्चिमस्यांते स्वयं देवो महेश्वरः

സംശയമില്ല; അവനോടു രുദ്രന്മാരുടെ സമസ്ത കോടിയും പ്രസന്നമാകുന്നു. പർവതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്ത് സ്വയം ദേവൻ മഹേശ്വരൻ സന്നിഹിതനാണ്.

Verse 14

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेंद्रियः । पितृकार्यं तु कुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി, ബ്രഹ്മചര്യവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പാലിച്ച്, വിധിയിൽ നിർദ്ദേശിച്ച കർമപ്രകാരം പിതൃകാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം.

Verse 15

तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आसप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे तिष्ठति पांडव

അവിടെയേ തന്നെ എള്ളുകലർന്ന ജലത്തോടെ പിതൃദേവതകൾക്ക് തർപ്പണം അർപ്പിക്കണം. ഹേ പാണ്ഡവ, അവന്റെ കുലം ഏഴാം തലമുറവരെ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കും.

Verse 16

षष्टिवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते । अप्सरोगणसंकीर्णो दिव्यस्त्रीपरिवारितः

അവൻ അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹിമയോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്സരാഗണങ്ങൾ ചുറ്റിനിൽക്കുകയും ദിവ്യസ്ത്രീകൾ സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 17

दिव्यगंधानुलिप्तश्च दिव्यालंकारभूषितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विपुले कुले

അവൻ ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടപ്പെട്ടവനും ദിവ്യാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനും ആകുന്നു. തുടർന്ന് സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് ച്യുതനായി, മഹത്തും സമൃദ്ധവുമായ കുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നു.

Verse 18

धनवान्दानशीलश्च धार्मिकश्चैव जायते । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं तत्र कुर्वते

അവൻ ധനവാനായി, ദാനശീലനായി, സത്യധാർമ്മികനായി ജനിക്കുന്നു; പിന്നെ ആ തീർത്ഥം വീണ്ടും സ്മരിച്ചു വീണ്ടും അവിടേക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നു.

Verse 19

तारयित्वा कुलशतं रुद्रलोकं स गच्छति । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा

തന്റെ വംശത്തിലെ നൂറു തലമുറകളെ തരിച്ച ശേഷം അവൻ രുദ്രലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ആ ശ്രേഷ്ഠ നദി നൂറു യോജനത്തേക്കാൾ അല്പം അധികം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നു കേൾക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 20

विस्तारेण तु राजेन्द्र योजनद्वयमंतरम् । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

ഹേ രാജേന്ദ്രാ! വ്യാപ്തിയിൽ ഇത് രണ്ടു യോജനയുടെ അകലം വ്യാപിക്കുന്നു; ഇവിടെ അറുപതിനായിരം തീർത്ഥങ്ങളും, അതുപോലെ അറുപതു കോടിയും ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 21

पर्वतस्य समंतात्तु तिष्ठंत्यमरकंटके । ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा जितक्रोधो जितेंद्रियः

അമരകണ്ടകത്തിൽ പർവതത്തിന്റെ ചുറ്റുമെല്ലാം താമസിക്കണം; ബ്രഹ്മചാരിയായി, ശുചിയായി, ക്രോധം ജയിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് ഇരിക്കണം.

Verse 22

सर्वहिंसानिवृत्तश्च सर्वभूतहिते रतः । एवं सर्वसमाचारः क्षेत्रपालान्परिव्रजेत्

എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ഹിംസയും വിട്ട്, സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ നിരതനായി—ഇങ്ങനെ സമ്യക് ആചാരത്തോടെ യുക്തനായി—ക്ഷേത്രപാലന്മാരെ സന്ദർശിച്ച് പരിവ്രജിക്കണം.

Verse 23

तस्य पुण्यफलं राजन्शृणुष्वावहितो हि मे । शतं वर्षसहस्राणां स्वर्गे मोदेत पांडव

ഹേ രാജാവേ, ആ പുണ്യകർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. ഹേ പാണ്ഡവാ, അവൻ ഒരു ലക്ഷം വർഷം സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 24

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यस्त्रीपरिचारिते । दिव्यगंधानुलिप्तश्च दिव्यालंकारभूषितः

അവൻ അപ്സരാഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ സ്വർഗത്തിൽ, ദിവ്യസ്ത്രീകളുടെ പരിചരണത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു; ദിവ്യസുഗന്ധങ്ങൾ പുരട്ടപ്പെട്ടും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചും തിളങ്ങുന്നു.

Verse 25

क्रीडते देवलोके तु दैवतैः सह मोदते । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्

അവൻ ദേവലോകത്തിൽ ക്രീഡിക്കുകയും ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നെ പുണ്യം ക്ഷയിക്കുമ്പോൾ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച്, വീര്യവാനായ രാജാവായി ജനിക്കുന്നു.