Previous Verse
Next Verse

Shloka 81

Rāma’s Meeting with Agastya: Gift-Ethics (Dāna) and the Tale of King Śveta

को भवान्वद संदेहमाहारश्च विगर्हितः । त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं क्व च वर्तसे

ko bhavānvada saṃdehamāhāraśca vigarhitaḥ | tvayedaṃ bhujyate saumya kimarthaṃ kva ca vartase

നീ ആരാണ്? എന്റെ സംശയം നീക്കി പറയുക. ഈ ആഹാരം നിന്ദ്യമാണ്—ഹേ സൗമ്യാ, നീ ഇതെന്തിന് ഭുജിക്കുന്നു? ഏതു ലക്ഷ്യത്തിനായി, നീ എവിടെയാണ് വസിക്കുന്നത്?

कःwho
कः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
भवान्your honor (you)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; आदरार्थ-प्रयोग
वदtell/say
वद:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), परस्मैपदी; मध्यम-पुरुष, एकवचन
संदेहम्doubt
संदेहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आहारःfood/diet
आहारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
विगर्हितःcondemned; censured
विगर्हितः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-गर्ह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘निन्दित’
त्वयाby you
त्वया:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; here: द्वितीया (object)
भुज्यतेis eaten
भुज्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), आत्मनेपदी; प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense): ‘is eaten/enjoyed’
सौम्यO gentle one
सौम्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
किमर्थम्why
किमर्थम्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; प्रश्न-अव्यय, ‘for what reason/why’
क्वwhere
क्व:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb of place)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वर्तसेyou remain/abide
वर्तसे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), आत्मनेपदी; मध्यम-पुरुष, एकवचन

Unspecified (a questioning interlocutor within the narrative)

Primary Rasa: bibhatsa

Secondary Rasa: adbhuta

Sandhi Resolution Notes: भवान्वद = भवान् वद. संदेहमाहारः = संदेहम् आहारः. आहारश्च = आहारः च. त्वयेदं = त्वया इदम्. किमर्थं = किमर्थम् (अव्ययीभाव).

FAQs

It questions the morality of consuming “vigarhita” (censured or blameworthy) food and demands the reason and intention behind such an act.

No. The verse asks “where do you dwell?” but does not name any tirtha or location in the line provided.

It uses direct interrogation—identity, doubt, conduct, purpose, and residence—typical of Purāṇic framing where moral and spiritual instruction unfolds through question-and-answer.