Adhyaya 66

ഈ അധ്യായത്തിൽ, സീതയെ വനത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം വാൽമീകിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ വളർന്ന കുശനും ലവനും വേദം, ധനുർവിദ്യ, സംഗീതം എന്നിവയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി രാമായണഗാനത്തിലൂടെ പ്രശസ്തരാകുന്നതായി പറയുന്നു. അവരുടെ ഗാനം കേട്ട് വരുണനും ലോകപാലന്മാരും വരെ ആനന്ദിതരായി, സീതയുടെ ശുദ്ധിയെ ധാർമ്മികമായി സംരക്ഷിച്ച് അവളെ പുനഃസ്ഥാപിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. വാൽമീകിയുടെ നിർദേശപ്രകാരം ശ്രീരാമൻ ലക്ഷ്മണനെ സീതയെയും രണ്ടു പുത്രന്മാരെയും കൊണ്ടുവരാൻ അയക്കുന്നു. ലക്ഷ്മണൻ പശ്ചാത്താപത്തോടെ ആശ്രമത്തിലെത്തി സീതയെ വന്ദിക്കുന്നു; സീത ദുഃഖത്തിനിടയിലും സത്യനിഷ്ഠയും മര്യാദയും കാത്ത് പുത്രന്മാരെ പിതാവിനെ ആദരിക്കാൻ അയക്കുകയും, താൻ തപസ്സിൽ തന്നെ നിലകൊള്ളാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രാജസഭയിൽ ബാലകർ രാമായണം പാടുമ്പോൾ രാമൻ അവരെ തിരിച്ചറിയുന്നു. തുടർന്ന് വാത്സ്യായനൻ—വാൽമീകി എപ്പോൾ, എന്തുകൊണ്ട് രാമായണം രചിച്ചു എന്ന ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുമ്പോൾ—ക്രൗഞ്ചപക്ഷി സംഭവവും ബ്രഹ്മാ/സരസ്വതിയുടെ പ്രചോദനവും ആരംഭിക്കുന്നു.