Adhyaya 116

ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതൻ പറയുന്നു: ഗൗതമീതീരത്ത് ശ്രീരാമൻ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്ത് സഭ വിളിക്കുന്നു; അവിടെ ‘ഭിന്നമായി രചിക്കപ്പെട്ട രാമായണം’ എന്ന വിഷയത്തിൽ വാദം ഉയരുന്നു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മപരമ്പരയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച ‘പ്രാചീന രാമായണം’ പറയാൻ രാമന്റെ അനുമതി നേടിയ ജാംബവാൻ കഥാരംഭം ചെയ്യുന്നു. ദശരഥന്റെ യുദ്ധയാത്രകൾ, ഏകാദശി-ദ്വാദശി വ്രതപൂജയുടെ മഹിമ, പുത്രകാമേഷ്ടി യജ്ഞം, നാലു കുമാരന്മാരുടെ ജനന-നാമകരണങ്ങൾ എന്നിവ അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്റെ പ്രായശ്ചിത്തമായി ഗംഗാസ്നാനവും ബില്വപത്രങ്ങളാൽ ശിവപൂജയും പറയുന്നു; വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശവും ഉൾപ്പെടുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം, വിവാഹക്രമം, മുഹൂർത്തവിവാദം എന്നിവയിൽ നാരദ-ഗാർഗ്യ-വിദേഹരാജ സംവാദത്തിനു ശേഷം സൂര്യൻ പറഞ്ഞ ‘പ്രദേശാനുസൃത നിയമം’ പ്രകാരം തീരുമാനം ഉറപ്പിക്കുന്നു. ജനകൻ ശിവനോട് വരം അപേക്ഷിക്കുന്നു; അജഗവ ധനുസ്സിന്റെ പ്രതിജ്ഞ കാരണം രാമന്റെ ധനുർഭംഗത്തിലൂടെ സീതാവിവാഹം സിദ്ധമാകുന്നു. തുടർന്ന് വനവാസം, വാലിവധത്തെക്കുറിച്ച ധർമ്മചർച്ചയും താരയുമായുള്ള സംഭാഷണവും, സുഗ്രീവ-ഹനുമാൻ എന്നിവരോടൊപ്പം ലങ്കായാത്രയുടെ തന്ത്രം, ഹനുമാന്റെ ദൂത്യകർമ്മം, ലങ്കായുദ്ധം, ശിവസ്തോത്രം, സമുദ്രതരണത്തിന് അജഗവ ഉപായം, രാവണവധം, വിഭീഷണന്റെ നീതിബോധനം, രാജാഭിഷേകം എന്നിവ സംക്ഷിപ്തമായി വരുന്നു. ഈ കഥ ശ്രവണം-പാരായണം ചെയ്താൽ പാപനാശവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും എന്നു ഫലം പ്രസ്താവിക്കുന്നു.