Adhyaya 114

രാഘവൻ ആകാശത്തിൽ ദിവ്യവിമാനത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന പുരുഷനെ സ്ത്രീപരിവാരത്തോടുകൂടെ കണ്ടു, ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രാപ്തിക്ക് കാരണമായ പുണ്യം എന്തെന്ന് ശംഭുവിനോട് ചോദിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ശിവൻ ഗൗതമമഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിലെ അത്ഭുതവൈഭവവും തപസ്–യജ്ഞ–പൂജകളുടെ സമൃദ്ധിയും ശൈവമഹിമയും വിശദമായി പറയുന്നു. തുടർന്ന് അധ്യായം ശിവപൂജാവിധികളുടെ സാരസംഗ്രഹമായി മാറുന്നു—പൂജാസ്ഥലനിർമ്മാണം, ദ്രവ്യസമാഹാരം, അഭിഷേകം, ആവരണതത്ത്വം, അഷ്ടദളപത്രിക, രുദ്രാക്ഷധാരണം, ധൂപം–ദീപം–നൈവേദ്യം, നീരാജനം, താംബൂലം, സംഗീത–നൃത്തങ്ങളെ ഉപഹാരമായി അർപ്പിക്കുന്ന വിധി എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. നാരദൻ, ബാണൻ, ശുക്രൻ, പ്രഹ്ലാദൻ, ബലി മുതലായ ദാനവർ സഭയിൽ എത്തി പൂജ നടത്തുന്നു; തുടർന്ന് മരണം–പുനർജീവനം എന്ന നാടകീയ സംഭവക്രമം ഉണ്ടായി വരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു. ശിവ–വിഷ്ണുവിന്റെ പരസ്പരഭക്തി, ദിവ്യലീല, ഹനുമാന്റെ മാതൃകാഭക്തി എന്നിവ മുൻനിരയിൽ വരുന്നു; കൂടാതെ ഭസ്മസ്നാനം, മന്ത്രന്യാസം, വേദിരേഖാചിത്രങ്ങൾ, ആസനം–ധ്യാനം, ധാരാസ്നാനം എന്നിവയിലൂടെ ബാഹ്യകർമ്മത്തോടൊപ്പം അന്തർയോഗശുദ്ധിയും ഉപദേശിക്കുന്നു.