Adhyaya 23

വ്യാസൻ രാജാവ് കോചരാശനും റാണി സുപ്രാജ്ഞയും ഏകാദശീ വ്രതത്തിൽ അചഞ്ചലമായ ആദർശ വൈഷ്ണവരായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു. അവർ ദശമിയുടെ നിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് ഏകാദശിയുടെ അർദ്ധരാത്രിയിൽ ജാഗരണം നടത്തുന്നു—ഗാനം, നൃത്തം, ധൂപം-ദീപം, തുളസി സേവനം, സമുഹ കീർത്തനം എന്നിവയാൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണൻ ശൗരി അവരുടെ അപൂർവാചാരം പ്രശംസിച്ച് ശുദ്ധിയുടെ കാരണം ചോദിക്കുന്നു. സുപ്രാജ്ഞ മുൻജന്മത്തിലെ പാപകഥ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—വേശ്യാജീവിതവും നിത്യോദയൻ എന്ന ദുഷ്ടനുമായുള്ള ബന്ധവും. ആ ജീവിതത്തിൽ ദുഃഖവശാൽ/അനിച്ഛയായി സംഭവിച്ച ഉപവാസം, ദീപപ്രജ്വലനം, രാത്രി ജാഗരണം, നാമസ്മരണം എന്നിവ ഏകാദശിദിനത്തിൽ പാപനാശകരമായി മാറി. യമലോകത്തിൽ ചിത്രഗുപ്തൻ ഏകാദശിയുടെ മഹിമയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം പറയുന്നു; ധർമ്മരാജ യമൻ അവരെ ആദരിച്ച് മോചിപ്പിച്ച് വിഷ്ണുധാമത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് പരലോകത്തിലെ രണ്ടു പാതകളുടെ ഉപദേശം വരുന്നു—ധർമ്മികൾക്ക് അലങ്കൃതവും ആനന്ദകരവും ആയ പാത, പാപികൾക്ക് വിശാലവും യാതനാഭരിതവും ആയ പാത; നരകങ്ങളും ശിക്ഷകളും പട്ടികപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു. അവസാനം ഏകാദശിയെ പരമവ്രതമെന്ന് വീണ്ടും ഉറപ്പാക്കി, രാജദമ്പതികളുടെ ഹരി-പ്രാപ്തിയോടെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു।