Adhyaya 21

വ്യാസൻ ജൈമിനിയോട് പറയുന്നു—ഈ അധ്യായത്തിൽ ഹരിശർമ ബ്രഹ്മാവിനോട് ദാനത്തിന് യോജ്യരായ പാത്രങ്ങൾ ആരെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ബ്രാഹ്മണരെ ‘പ്രത്യക്ഷ ദേവന്മാർ’ എന്നപോലെ ഉയർത്തി, ശ്രദ്ദയും ഭക്തിയും ചേർത്ത് ആദരപൂർവം ദാനം ചെയ്യണമെന്ന് സ്ഥാപിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണ-സത്കാരത്തിന്റെ ആത്മീയവും സാമൂഹികവും ആയ പ്രാധാന്യം വിശദമാക്കി, ഏത് സന്ദർഭങ്ങളിൽ നമസ്കാരം അനുചിതമാകുമെന്ന ശിഷ്ടാചാരവും പറയുന്നു. തുടർന്ന് അന്നവും ജലവും ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ അതുല്യ മഹിമ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ഉൾകഥയിൽ ബ്രാഹ്മണന്റെ പാദോദകസ്പർശം മഹാപാപം പോലും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; പതിതനായ മുൻരാജാവ് ശംഖൻ നരകഭോഗത്തിന് ശേഷം ആ പുണ്യഫലത്താൽ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു. മറ്റൊരു ഉപദേശത്തിൽ പരലോകത്തിലെ വിശപ്പ് കഞ്ഞുഷതയും പിതൃതർപ്പണ-അർപ്പണങ്ങളുടെ അവഗണനയും മൂലമാണെന്ന് പറഞ്ഞു, പുത്രന്മാർ പിതൃസഹായത്തിനായി അന്ന-ജലദാനം ചെയ്യണമെന്ന് സ്വപ്നോപദേശത്തിലൂടെയും ഉറപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം—അന്ന-ജലദാനത്തിന് തുല്യമായ ദാനം ഇല്ല; കാലനിയമങ്ങളോ കഠിന പാത്രപരിശോധനയോ ഇല്ലാതെയും അതിന്റെ ഫലം ലഭ്യമാകുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.