Adhyaya 20

ഈ അധ്യായത്തിൽ കലിയുഗത്തിൽ ദാനമാണ് പരമധർമ്മമെന്നും തപസ്സിനേക്കാളും ദാനം ശ്രേഷ്ഠമെന്നും പ്രതിപാദിക്കുന്നു. തപസ്സിന് ചിലപ്പോൾ ദോഷമോ ഹിംസയോ സംഭവിക്കാം; എന്നാൽ ദാനം സ്വഭാവതഃ അഹിംസകവും പുണ്യപ്രദവുമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് അന്നദാനവും ജലദാനവും പ്രാണദായകമായ ഉത്തമദാനങ്ങളായി മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു. ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ രതിവിദഗ്ധാ എന്ന വേശ്യ, ക്ഷേമങ്കരീ എന്ന ബ്രാഹ്മണവിധവ, ധനികബ്രാഹ്മണൻ ഹരിശർമ്മ—ഇവർ മൂവരും മരണാനന്തരം യമദൂതന്മാർ ധർമ്മപുരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. അവിടെ ചിത്രഗുപ്തൻ കർമലേഖ പരിശോധിക്കുന്നു; ഗുരുപാപങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും വേശ്യയുടെ അന്നദാനവും ബ്രാഹ്മണിയുടെ ബാല്യത്തിൽ ചെയ്ത ജലദാനവും മഹാപാപഭാരം കഴുകിനീക്കി, യമൻ അവരെ വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് അയക്കുന്നു. ഹരിശർമ്മയ്ക്ക് ദിവ്യബഹുമാനം ലഭിച്ചാലും കഞ്ഞുസ്വഭാവം മൂലം അന്നം നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ്—ഭോഗിക്കാത്തതും ദാനം ചെയ്യാത്തതുമായ ധനം വ്യർത്ഥമായി നശിക്കുന്നു എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഭൂമിദാനം, ഗോദാനം, സ്വർണ്ണദാനം, ഗ്രന്ഥദാനം, വിദ്യാദാനം മുതലായ ദാനങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ വിവരിച്ച്, ലക്ഷ്മീപതിയെ പ്രസാദിപ്പിക്കാൻ ശ്രദ്ധയോടെ ദാനം ചെയ്യണമെന്ന് ഉപസംഹരിക്കുന്നു।