Adhyaya 16

ഈ അധ്യായത്തിൽ ഹരിഭക്തിയുടെ മഹത്വം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ജാതി-കുലം, കർമകാണ്ഡം എന്നിവയല്ല; ഭക്തിയാണു ആത്മീയ ശ്രേഷ്ഠതയുടെ മാനദണ്ഡം. അതിനാൽ ഭക്തിയില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനും ഹീനൻ, ഹരിഭക്തനായ അന്ത്യജനുമെങ്കിലും പൂജ്യൻ എന്നു ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദ്വാപരയുഗത്തിലെ ശബരഭക്തൻ ചക്രീകയുടെ കഥ വരുന്നു. അവൻ നിർമലസ്നേഹത്തോടെ വിഷ്ണുവിന് ഫലങ്ങൾ അർപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ശുചിത്വനിയമങ്ങൾ അറിയാതെ ആദ്യം രുചിച്ച ശേഷം അർപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ഫലം തൊണ്ടയിൽ കുടുങ്ങുമ്പോൾ, മുരാരിക്ക് അർപ്പിക്കണമെന്ന വ്യാകുലതയിൽ അവൻ സ്വന്തം ശരീരത്തെ പരിക്കേൽപ്പിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു പ്രത്യക്ഷനായി അവനെ അതുലഭക്തൻ എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച്, സ്പർശമാത്രത്തിൽ സുഖപ്പെടുത്തുകയും, അവന്റെ സ്തുതി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചക്രീകയ്ക്ക് ലോകിക വരങ്ങൾ വേണ്ട; പ്രഭുവിൽ അചഞ്ചലമായ മനസ്സും അവസാനം മോക്ഷവും മാത്രമാണ് അപേക്ഷ—അവൻ വിമുക്തി പ്രാപിക്കുന്നു. ഉപസംഹാരം: ധനം, സ്തോത്രം, തപസ്സ്, ജപം എന്നിവയാൽ അല്ല; ഭക്തിയാൽ മാത്രം വിഷ്ണു പ്രസന്നനാകുന്നു.