Adhyaya 12

ഈ അധ്യായത്തിൽ ഫാൽഗുണമാസത്തിലെ വൈഷ്ണവാരാധനാവിധി പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ദിനംപ്രതി ശ്രീകൃഷ്ണനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കുക, നെയ്യഭിഷേകം നടത്തുക, മധുരപദാർത്ഥങ്ങൾ, പഞ്ചസാര, ഫലങ്ങൾ മുതലായവ നൈവേദ്യമായി അർപ്പിക്കുക എന്നിവയ്ക്ക് വിഷ്ണുലോകപ്രാപ്തി, ദീർഘ സ്വർഗ്ഗസുഖാനുഭവം, ഒടുവിൽ മോക്ഷം എന്ന ഫലശ്രുതി പറയുന്നു. തുടർന്ന് ചൈത്ര-വൈശാഖ മാസങ്ങളിലെ ആചാരങ്ങൾ—തേനഭിഷേകം, പുഷ്പാർച്ചന, ആഹാരനിയമം, സ്നാനവിധി, ദാനം, ജലദാനം—അക്ഷയപുണ്യം നൽകുന്നതായി ഉപദേശിക്കുന്നു. അധ്യായത്തിന്റെ കേന്ദ്രതത്ത്വം: അശ്വത്ഥ (അരയാൽ/പിപ്പലം) വൃക്ഷം സ്വയം വിഷ്ണുവിന്റെ സാക്ഷാത് സാന്നിധ്യരൂപം. അതിനെ പൂജിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പരമപുണ്യം; അതിനെ വെട്ടുകയോ വെട്ടാൻ അനുവദിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നത് അതിഘോര പാപമെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ത്രേതായുഗകഥയിൽ ബ്രാഹ്മണഭക്തൻ ധനഞ്ജയൻ അശ്വത്ഥത്തെ അടിച്ചപ്പോൾ അതേ വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് ഭഗവാൻ പ്രത്യക്ഷനായി അജ്ഞാനം ക്ഷമിച്ച് വരങ്ങൾ നൽകുന്നു; അശ്വത്ഥപൂജയെ ക്രിയായോഗമാർഗമായി സ്ഥാപിച്ച് ശുഭഫലവും മോക്ഷവും നൽകുന്നതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.