Adhyaya 1

അധ്യായം മംഗളാചരണത്തോടെ ആരംഭിച്ച്, ശ്രീവിഷ്ണുവിനെ (വരാഹസഹിതം)യും ലക്ഷ്മീസഹിതനായ വേദവ്യാസനെയും സ്തുതിക്കുന്നു. തുടർന്ന് നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ ഋഷിസഭ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു; അവിടെ ഋഷിമാർ വ്യാസശിഷ്യനായ സൂതനെ ആദരിച്ച് ധർമ്മകഥ ശ്രവിക്കാൻ ഇരിക്കുന്നു. ശൗനകൻ ചോദിക്കുന്നു—കലിയുഗത്തിൽ നൈതികപതനം, അല്പായുസ്സ്, ദാരിദ്ര്യം, പുണ്യസാധനശക്തിയുടെ ക്ഷയം എന്നിവ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ ഭക്തിയും യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ്സും എങ്ങനെ ഉദിക്കും? ഉപദേശത്തിന്റെ നൈതിക ഭാരമാണ് ഇവിടെ ഊന്നുന്നത്—സത്പഥം കാണിക്കുന്നവൻ പുണ്യഭാഗി, കുപഥത്തിലേക്ക് തള്ളുന്നവൻ പാപഭാഗി. കരുണാമയ ഗുരുക്കന്മാർ കേശവസദൃശരെന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; വൈഷ്ണവ ഹരികഥ തടയുകയോ പരിഹസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർ നിന്ദിക്കപ്പെടുന്നു. അവസാനം സൂതൻ പ്രമാണപരമ്പര സ്ഥാപിച്ച്—വ്യാസൻ ജൈമിനിയോട് പറഞ്ഞത് താൻ വിവരിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു; കലിയുഗത്തിലും മോക്ഷം എങ്ങനെ സുലഭമാകുന്നു എന്ന അന്തർസംവാദത്തിന് ഇതാണ് പീഠിക. ഹരികഥയെ പാപനാശിനിയും ക്രിയയോഗസാരവും ആയി മഹത്വപ്പെടുത്തുന്നു.