Next Verse

Shloka 1

The Greatness of Hari’s Janmāṣṭamī (Jayantī) Vow

शौनक उवाच । कृष्णजन्माष्टमी सूत तस्या माहात्म्यमुत्तमम् । कथयस्व महाप्राज्ञ चोद्धरस्व महार्णवात्

śaunaka uvāca | kṛṣṇajanmāṣṭamī sūta tasyā māhātmyamuttamam | kathayasva mahāprājña coddharasva mahārṇavāt

ശൗനകൻ പറഞ്ഞു—ഹേ സൂതാ! ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമിയുടെ പരമ മഹാത്മ്യം പറയുക. ഹേ മഹാപ്രാജ്ഞാ! അത് വിവരിച്ച് എന്നെ ഈ മഹാസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് കടത്തിവിടുക।

शौनकःShaunaka
शौनकः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशौनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया/Verb-predicate)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कृष्णजन्माष्टमीKrishna-janmāṣṭamī (the eighth day of Krishna's birth)
कृष्णजन्माष्टमी:
Karma (कर्म/Object) (topic of discourse)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक) + जन्म (प्रातिपदिक) + अष्टमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कृष्णस्य जन्मनः अष्टमी) (festival name)
सूतO Sūta
सूत:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), संबोधन विभक्ति (vocative/सम्बोधन), एकवचन
तस्याःof it/of that (festival)
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), षष्ठी विभक्ति (genitive/सम्बन्ध), एकवचन
माहात्म्यम्greatness; sacred glory
माहात्म्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमाहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्supreme/excellent
उत्तमम्:
Karma (कर्म) (as qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (माहात्म्यम्)
कथयस्वtell/relate
कथयस्व:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु; णिजन्त from √कथ्)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
महाप्राज्ञO greatly wise one
महाप्राज्ञ:
Sambodhana (सम्बोधन/Address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), संबोधन विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् प्राज्ञः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
उद्धरस्वlift (me) out; rescue
उद्धरस्व:
Kriyā (क्रिया/Command)
TypeVerb
Rootउद्-√हृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महार्णवात्from the great ocean
महार्णवात्:
Apādāna (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), पञ्चमी विभक्ति (ablative/अपादान), एकवचन; कर्मधारय (महान् अर्णवः)

Śaunaka (addressing Sūta)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: forest

Sandhi Resolution Notes: माहात्म्यमुत्तमम् = माहात्म्यम् + उत्तमम्; चोद्धरस्व = च + उद्धरस्व

Ś
Śaunaka
S
Sūta
K
Kṛṣṇa
J
Janmāṣṭamī

FAQs

Śaunaka asks Sūta to narrate the highest sacred significance (māhātmya) of Kṛṣṇa’s Janmāṣṭamī and to guide him across the “great ocean,” i.e., ignorance, doubt, or saṃsāra.

It is a conventional spiritual metaphor: the teacher’s narration of dharma and devotion is portrayed as a means to cross the ocean of worldly bondage, confusion, and suffering.

By foregrounding Janmāṣṭamī-māhātmya, it frames the chapter as a Vaiṣṇava devotional teaching focused on Kṛṣṇa’s birth observance (vrata/festival) and its salvific merit.