Adhyaya 15
Bhumi KhandaAdhyaya 1522 Verses

Adhyaya 15

Signs at the Death of Sinners and the Approach of Yama’s Messengers

സോമശർമാ സുമനയോടു ചോദിക്കുന്നു—പാപികളുടെ മരണസമയത്ത് ഏതു ലക്ഷണങ്ങളാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്? സുമന, ഒരു സിദ്ധനിൽ നിന്നു കേട്ടതു പറയാമെന്നു പറഞ്ഞ ശേഷം, പാപിയുടെ അധഃപതിച്ച പരിസരവും പെരുമാറ്റവും, ഭൈരവസദൃശമായ ഭയാനക ദണ്ഡധാരികളുടെ ഗർജ്ജനം, യമദൂതന്മാർ ബന്ധിച്ചു മർദിക്കുന്നതുമൊക്കെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. മോഷണം, പരസ്ത്രീഗമനം, പരധനം അന്യായമായി അപഹരിക്കൽ, നൽകിയ ദാനം പിൻവലിക്കൽ, അയോഗ്യമായി ദാനം സ്വീകരിക്കൽ തുടങ്ങിയ പാപങ്ങൾ പേരോടെ പറയുന്നു. മരണവേളയിൽ പാപങ്ങൾ ‘കണ്ഠത്തിലേക്ക്’ ഉയരുന്നതിനാൽ ശ്വാസതടസ്സം, കഴുത്തിൽ ഗർഗരശബ്ദം, വിറയൽ, ആർ‍ത്തനാദം, കുടുംബത്തെ വിളിക്കൽ, മൂർച്ചയും മോഹവും ഉണ്ടാകുന്നു; അവസാനം യമന്റെ ദൂതന്മാർ അവനെ അധോഗതിയുടെ പാതയിലൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.

Shlokas

Verse 1

सोमशर्मोवाच । पापिनां मरणं भद्रे कीदृशैर्लक्षणैर्युतम् । तन्मे त्वं विस्तराद्ब्रूहि यदि जानासि भामिनि

സോമശർമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭദ്രേ, പാപികളുടെ മരണം ഏതു ലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയതാണ്? നീ അറിയുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ സുന്ദരീ, എനിക്ക് വിശദമായി പറയുക.

Verse 2

सुमनोवाच । श्रूयतामभिधास्यामि तस्मात्सिद्धाच्छ्रुतं मया । पापिनां मरणे कांत यादृशं लिंगमेव च

സുമന പറഞ്ഞു—ഹേ പ്രിയേ, കേൾക്കുക; ആ സിദ്ധനിൽ നിന്ന് ഞാൻ ശ്രവിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറയും. പാപികളുടെ മരണസമയത്ത് പ്രത്യക്ഷമാകുന്ന ലക്ഷണവും ഞാൻ വിവരിക്കും.

Verse 3

महापातकिनां चैव स्थानं चेष्टां वदाम्यहम् । विण्मूत्रामेध्यसंयुक्तां भूमिं पापसमन्विताम्

ഇപ്പോൾ ഞാൻ മഹാപാതകികളുടെ വാസസ്ഥലവും അവരുടെ ചേഷ്ടയും പറയുന്നു—മലം, മൂത്രം മുതലായ അശുദ്ധികളാൽ കലർന്ന, പാപം നിറഞ്ഞ ഭൂമി.

Verse 4

सतां प्राप्य सुदुष्टात्मा प्राणान्दुःखेन मुंचति । चांडालभूमिं संप्राप्य मरणं याति दुःस्थितः

സത്സംഗം ലഭിച്ചിട്ടും അതിദുഷ്ടചിത്തൻ ദുഃഖത്തോടെ പ്രാണൻ വിടുന്നു; ചാണ്ഡാലഭൂമിയിൽ എത്തി ദുരവസ്ഥയിൽ മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 5

गर्दभाचरितां भूमिं वेश्यागेहं समाश्रितः । कल्पपालगृहं गत्वा निधनायोपगच्छति

കഴുതകൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഭൂമിയെ ആശ്രയിച്ച്, വേശ്യാഗൃഹത്തിൽ താമസിച്ച്, കല്പപാലൻ (വേശ്യാലയപാലകൻ) വീട്ടിൽ ചെന്നവൻ വിനാശം (മരണം) ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങുന്നു।

Verse 6

अस्थिचर्मनखैः पूर्णमाश्रितं पापकिल्बिषैः । तां प्राप्य च स दुष्टात्मा मृत्युं याति सुनिश्चितम्

അസ്ഥി, ചർമ്മം, നഖം എന്നിവകൊണ്ട് നിറഞ്ഞതും പാപമലിനതകളാൽ അധിവസിതവുമായ ആ സ്ഥിതി/സ്ഥലം പ്രാപിച്ച് ദുഷ്ടാത്മാവ് ഉറപ്പായി മരണത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 7

अन्यां पापसमाचारां प्राप्य मृत्युं स गच्छति । अथ चेष्टां प्रवक्ष्यामि दूतानां तु तमिच्छताम्

മറ്റൊരു പാപാചാരം സ്വീകരിച്ച് അവൻ മരണത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ഇനി അവനെ തേടുന്ന ദൂതന്മാരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കും।

Verse 8

भैरवान्दारुणान्घोरानतिकृष्णान्महोदरान् । पिंगाक्षान्पीतनीलांश्च अतिश्वेतान्महोदरान्

അവൻ ഭൈരവന്മാരെ വിവരിച്ചു—അവർ ദാരുണരും ഘോരരുമായിരുന്നു; ചിലർ അതികൃഷ്ണവർണ്ണം, മഹോദരർ; ചിലർ പിംഗാക്ഷർ, പീതമോ നീലമോ വർണ്ണം; ചിലർ അതിശ്വേതർ, എങ്കിലും മഹോദരർ।

Verse 9

अत्युच्चान्विकरालांश्च शुष्कमांसवसोपमान् । रौद्रदंष्ट्रान्करालांश्च सिंहास्यान्सर्पहस्तकान्

അവൻ അത്യന്തം ഉയരമുള്ളതും വികരാളവുമായ ജീവികളെ കണ്ടു; അവ ഉണങ്ങിയ മാംസവും കൊഴുപ്പും പോലെയായിരുന്നു; ഭീകര ദംഷ്ട്രകളുള്ള, ഭയാനക രൂപമുള്ള, സിംഹമുഖവും സർപ്പസദൃശ കൈകളും ഉള്ളവർ।

Verse 10

सतान्दृष्ट्वा प्रकंपेत खिद्यते च मुहुर्मुहुः । शिवासंनादवद्घोरान्महारावान्महामते

അവരെ കണ്ടാൽ മനുഷ്യൻ വിറയ്ക്കുകയും വീണ്ടും വീണ്ടും വ്യാകുലപ്പെടുകയും ചെയ്യും, ഹേ മഹാമതേ; കാരണം അവരുടെ ഘോര മഹാരവങ്ങൾ ശിവാ (നരി)യുടെ ഉളളലുപോലെ ഭീതിജനകമാണ്।

Verse 11

मुंचंति दूतकाः सर्वे कर्णमूले तु तस्य हि । गले पाशैः प्रबद्ध्वा ते कटिं बद्ध्वा तथोदरे

ആ ദൂതന്മാർ എല്ലാവരും അവന്റെ ചെവിയുടെ മൂലത്തിൽ അടിക്കുന്നു; പിന്നെ പാശങ്ങളാൽ അവന്റെ കഴുത്ത് ബന്ധിച്ച്, അരയും ഉദരവും കൂടി കെട്ടിപ്പിടിക്കുന്നു।

Verse 12

समाधृष्य निपात्यंते हाहेति वदते मुहुः । म्रियमाणस्य या चेष्टा तामेवं प्रवदाम्यहम्

അവനെ പിടിച്ചു വലിച്ചിഴച്ച് നിലത്തടിക്കുന്നു; അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ‘ഹാ ഹാ!’ എന്നു വിലപിക്കുന്നു. മരണമുഖത്തുള്ളവന്റെ ചലനങ്ങളും പാടുപെടലും ഇങ്ങനെ തന്നെയെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു।

Verse 13

परद्रव्यापहरणं परभार्याविडंबनम् । ऋणं परस्य सर्वस्वं गृहीतं यत्तु पापिभिः

പരധനം അപഹരിക്കൽ, പരസ്ത്രീയെ അപമാനിച്ച് ദൂഷിക്കൽ, കൂടാതെ കടമെന്ന പേരിൽ മറ്റൊരാളുടെ സർവ്വസ്വവും കവർന്നെടുക്കൽ—ഇവ പാപികൾ ചെയ്യുന്ന കർമ്മങ്ങളാണ്।

Verse 14

पुनर्नैव प्रदत्तं हि लोभास्वादविमोहतः । अन्यदेवं महापापं कुप्रतिग्रहमेव च

ലോഭവും വിഷയാസ്വാദമൂലമായ മോഹവും കൊണ്ടു ഒരിക്കൽ നൽകിയ ദാനം വീണ്ടും നൽകരുത്. കൂടാതെ കുപ്രതിഗ്രഹം—അയോഗ്യമായ ദാനം സ്വീകരിക്കൽ—ഇതും മഹാപാപമാണ്.

Verse 15

कंठमायांति ते सर्वे म्रियमाणस्य तस्य च । यानिकानि च पापानि पूर्वमेव कृतानि च

അവൻ മരിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ കണ്ഠത്തിൽ അവയെല്ലാം ഉയർന്നു വരുന്നു—അവൻ മുമ്പേ ചെയ്തിരുന്ന പാപങ്ങൾ എല്ലാം.

Verse 16

आयांति कंठमूलं ते महापापस्य नान्यथा । दुःखमुत्पादयंत्येते कफबंधेन दारुणम्

അവ കണ്ഠമൂലത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു—ഇത് മഹാപാപഫലത്താൽ മാത്രമേ സംഭവിക്കൂ, മറ്റെങ്ങനെമല്ല. കഫബന്ധനത്തിന്റെ ഭീകരബന്ധനത്താൽ അവ കടുത്ത ദുഃഖം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

Verse 17

पीडाभिर्दारुणाभिस्तु कंठो घुरघुरायते । रोदते कंपतेऽत्यर्थं मातरं पितरं पुनः

ഭീകര പീഡകളാൽ അവന്റെ കണ്ഠം ഘുരഘുര എന്നു ശബ്ദിക്കുന്നു. അവൻ കരയുന്നു, അത്യന്തം വിറയ്ക്കുന്നു, അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വീണ്ടും വീണ്ടും വിളിക്കുന്നു.

Verse 18

स्मरते भ्रातरं तत्र भार्यां पुत्रान्पुनःपुनः । पुनर्विस्मरणं याति महापापेन मोहितः

അവിടെ അവൻ സഹോദരനെയും ഭാര്യയെയും പുത്രന്മാരെയും വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുന്നു; എന്നാൽ മഹാപാപമോഹത്താൽ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും മറവിയിലേക്കു വീഴുന്നു.

Verse 19

तस्य प्राणान गच्छंति बहुपीडासमाकुलाः । पतते कंपते चैव मूर्च्छते च पुनःपुनः

അനവധി പീഡകളാൽ ആകുലനായ അവന്റെ പ്രാണവായു ക്ഷയിക്കുന്നു. അവൻ വീഴുന്നു, വിറയ്ക്കുന്നു, വീണ്ടും വീണ്ടും മൂർച്ച്ഛിക്കുന്നു.

Verse 20

एवं पीडासमायुक्तो दुःखं भुंक्तेति मोहितः । तस्य प्राणाः सुदुःखेन महाकष्टैः प्रचालिताः

ഇങ്ങനെ പീഡയാൽ ബന്ധിതനായി, മോഹിതനായി അവൻ ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു. അത്യന്തം ശോകവും മഹാകഷ്ടങ്ങളും അവന്റെ പ്രാണങ്ങളെയും കുലുക്കുന്നു.

Verse 21

अपानमार्गमाश्रित्य शृणु कांत प्रयांति ते । एवं प्राणी महामुग्धो लोभमोहसमन्वितः

അപാനത്തിന്റെ അധോമാർഗം ആശ്രയിച്ച്—കേൾ, ഹേ പ്രിയേ—അവർ ആ വഴിയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. ഇങ്ങനെ ജീവൻ മഹാമൂഢനായി ലോഭമോഹങ്ങളാൽ ബന്ധിതനാകുന്നു.

Verse 22

नीयते यमदूतैस्तु तस्य दुःखं वदाम्यहम्

അവൻ യമദൂതന്മാർ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; അവന്റെ ദുഃഖം ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു.