Adhyaya 112
Gurutīrtha Māhātmya (within the Nahuṣa Episode): Celestial Song, Divine Splendor, and Reflective Doubt
ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ തീർത്ഥകഥാപ്രവാഹത്തിനകത്ത് സ്വർഗീയ ഗാനം-നൃത്തം ശംഭുവിന്റെ പുത്രിയുടെ അന്തസ്സിൽ ക്ഷോഭം ഉണർത്തുന്നു; അവൾ ദൃഢവൈരാഗ്യത്തോടെ തപസ്സിന്റെ നിശ്ചയത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കുന്നു. അപ്പോൾ രാജകുമാരനെപ്പോലെ ഒരു അത്ഭുതതേജസ്സുള്ള പുരുഷൻ ദർശനമാകുന്നു—സുഗന്ധം, പുഷ്പമാലകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ, ശുഭലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ദീപ്തൻ—അവനെ കണ്ടവർ എല്ലാവരും വിസ്മയിക്കുന്നു. അവന്റെ തിരിച്ചറിയലിനെക്കുറിച്ച് സംശയങ്ങൾ വർധിക്കുന്നു—ഇവൻ ദേവനോ, ഗന്ധർവനോ, നാഗപുത്രനോ, വിദ്യാധരനോ, അല്ലെങ്കിൽ ക്രീഡാശക്തിയാൽ ഇന്ദ്രനോ? പിന്നെ—ശിവനോ, മനോഭവനായ കാമനോ, പുലസ്ത്യനോ, കുബേരനോ—എന്നിങ്ങനെ പല അനുമാനങ്ങൾ ഉയർന്ന്, അപൂർവസൗന്ദര്യം വിവേകത്തെ പരീക്ഷിക്കുന്ന ‘ദിവ്യ-അസ്പഷ്ടത’ എന്ന പുരാണഭാവം തെളിയുന്നു. സമാ ചിന്തയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, രംഭയും സഖികളും കൂടെ ഒരു സൗന്ദര്യാധിപത്യസ്ത്രീ എത്തി, പുഞ്ചിരിയോടും ലഘുഹാസത്തോടും കൂടി ശംഭുവിന്റെ പുത്രിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നു. ഉപസംഹാരത്തിൽ ഈ അധ്യായം വേനകഥ, ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം, ച്യവനവൃത്താന്തം, നഹുഷോപാഖ്യാനം എന്നിവയുടെ അന്തർഗതമെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Shlokas
Verse 1
कुंजल उवाच । तदेव गानं च सुरांगनाभिर्गीतं समाकर्ण्य च गीतकैर्ध्रुवैः । समाकुला चापि बभूव तत्र सा शंभुपुत्री परिचिंतयाना
കുഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു—ദേവാംഗനകൾ പാടിയതും ധ്രുവഗീതങ്ങളുടെ സ്ഥിരതാളത്തോടെ ചേർന്നതുമായ ആ ഗാനം കേട്ടപ്പോൾ, അവിടെ ശംഭുവിന്റെ പുത്രി ചിന്തയിൽ ലീനയായി അന്തരത്തിൽ വ്യാകുലയായി।
Verse 2
आसनात्तूर्णमुत्थाय महोत्साहेन संयुता । तूर्णं गता वरारोहा तपोभावसमन्विता
അവൾ ആസനത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, മഹോത്സാഹത്തോടെ യുക്തയായി; തപോഭാവസമന്വിതയായ ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീ ഉടൻ മുന്നോട്ട് പോയി।
Verse 3
तं दृष्ट्वा देवसंकाशं दिव्यरूपसमप्रभम् । दिव्यगंधानुलिप्तांगं दिव्यमालाभिशोभितम्
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ—ദേവസദൃശമായി ദീപ്തനായവൻ, ദിവ്യരൂപത്തിനൊത്ത ദിവ്യപ്രഭയുള്ളവൻ; ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയ അവയവങ്ങളോടെയും ദിവ്യമാലകളാൽ ശോഭിതനുമായവൻ।
Verse 4
दिव्यैराभरणैर्वस्त्रैः शोभितं नृपनंदनम् । दीप्तिमंतं यथा सूर्यं दिव्यलक्षणसंयुतम्
ദിവ്യാഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച് ശോഭിച്ച ആ രാജകുമാരൻ സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനായി, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ സമന്വിതനായി നിന്നു।
Verse 5
किं वा देवो महाप्राज्ञो गंधर्वो वा भविष्यति । किं वा नागसुतः सोयं किंवा विद्याधरो भवेत्
ഇവൻ മഹാപ്രാജ്ഞനായ ദേവനാകുമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഗന്ധർവ്വനാകുമോ? ഇവൻ നാഗപുത്രനോ, അതോ വിദ്യാധരനാകുമോ?
Verse 6
देवेषु नैव पश्यामि कुतो यक्षेषु जायते । अनया लीलया वीरः सहस्राक्षोपि जायते
ദേവന്മാരിലും ഇത്തരമൊരാളെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല—യക്ഷന്മാരിൽ എവിടെ? ഈ ലീലാശക്തിയാൽ ആ വീരൻ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) പോലും ആകാം.
Verse 7
शंभुरेष भवेत्किंवा किंवा चायं मनोभवः । किंवा पितुः सखा मे स्यात्पौलस्त्योऽयं धनाधिपः
ഇവൻ ശംഭു (ശിവൻ) ആകുമോ, അല്ലെങ്കിൽ മനോഭവൻ (കാമദേവൻ) ആകുമോ? അതോ എന്റെ പിതാവിന്റെ സുഹൃത്ത് പുലസ്ത്യനോ, അല്ലെങ്കിൽ ധനാധിപൻ കുബേരനോ?
Verse 8
एवं समा चिंतयती च यावत्तावत्त्वरं रूपगुणाधिपा सा । समेत्य रंभासु महासखीभिरुवाच तां शंभुसुतां प्रहस्य
സമാ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, രൂപഗുണങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ആ സ്ത്രീ വേഗത്തിൽ അവിടെ എത്തി. രംഭയും തന്റെ മഹാസഖികളും കൂടെ വന്ന്, ശംഭുവിന്റെ പുത്രിയോട് പുഞ്ചിരിയോടെ ലഘുഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു.
Verse 112
इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിന്റെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ—വേനോപാഖ്യാനം, ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം, ച്യവനചരിത്രം, നഹുഷാഖ്യാനം എന്നിവയുടെ ഭാഗമായി—നൂറ്റിപ്പന്ത്രണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി.