Shloka 91
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
मुषलो लूखले यत्र पादुके वासने स्त्रियः ।
शूर्पदात्रादिकं यत्र पदाकृष्य तथासनम् ॥
muṣalo lūkhale yatra pāduke vāsane striyaḥ / śūrpa-dātrādikaṃ yatra padākṛṣya tathāsanam
ഉലൂഖല-മുസലം, പാദുകകൾ, സ്ത്രീവസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ ലംഘിക്കപ്പെടുകയോ അവമാനിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നിടത്തും; ശൂർപ്പം, ദാത്രം/കൊയ്ത്തുകത്തി മുതലായവയും ഇരിപ്പിടങ്ങളും കാലാൽ വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്നിടത്തും—അവിടെ ആ മറയ്ക്കുന്ന ശക്തിക്ക് അവസരം ലഭിക്കുന്നു।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Everyday disrespect—especially using the foot to drag or transgress over objects—signals negligence and cultivates tamasic habits; dharma is maintained through carefulness in small acts.
Ācāra (codes of conduct) and gṛhastha-niyama, not pancalakṣaṇa.
The ‘foot’ represents the lowest/most worldly instrument; using it to handle tools, garments, and seats symbolizes inversion of order—an inner state where lower impulses govern.