Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
क्षुधाविष्टास्ततो लीकास्ताश्च चण्डालयोनयः ।
अभ्यधावन्त चान्योन्यमत्तुकामाः परस्परम् ॥
kṣudhāviṣṭās tato līkās tāś ca caṇḍāla-yonayaḥ / abhyadhāvanta cānyonyam attu-kāmāḥ parasparam
അപ്പോൾ വിശപ്പാൽ പീഡിതരായ ആ പേനുകളും ആ ചാണ്ഡാലജന്യ സത്ത്വങ്ങളും പരസ്പരം മേൽ പാഞ്ഞു; ഓരോരുത്തനും മറ്റെയാളെ തിന്നാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "bibhatsa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Unchecked craving (kṣudhā) turns beings against each other. The verse moralizes appetite as a force that dissolves social bonds and produces mutual harm.
Ancillary narrative illustrating dharma through exemplum; not pancalakṣaṇa.
Mutual devouring symbolizes tamasic self-consumption: when desire rules, the system collapses into cannibalistic competition—an inner allegory for uncontrolled senses.