Shloka 1
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे यक्षानुशासनो नाम पञ्चाशोऽध्यायः ।
एकपञ्चाशोऽध्यायः- ५१
मार्कण्डेय उवाच दुःसहस्याभवद्भार्या निर्माष्टिर्नाम नामतः ।
जाता कलॆस्तु भार्यायामृतौ चाण्डालदर्शनात् ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe yakṣānuśāsano nāma pañcāśo 'dhyāyaḥ /
ekapañcāśo 'dhyāyaḥ—51 /
mārkaṇḍeya uvāca duḥsahasyābhavad bhāryā nirmāṣṭir nāma nāmataḥ /
jātā kalestu bhāryāyām ṛtau cāṇḍāladarśanāt
ഇങ്ങനെ ശ്രീ മാർക്കണ്ഡേയപുരാണത്തിൽ ‘യക്ഷോപദേശം’ എന്ന പേരിലുള്ള അമ്പതാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. അമ്പത്തൊന്നാം അധ്യായം. മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ദുഃസഹന് നിർമ്മാഷ്ടി എന്ന പേരുള്ള ഭാര്യ ഉണ്ടായിരുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ, ഋതുകാലത്ത്, ചാണ്ഡാലനെ കണ്ടതിന്റെ കാരണത്താൽ അവൾ ഗർഭിണിയായി।
{ "primaryRasa": "bhayanaka", "secondaryRasa": "karuna", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
The text signals a Kali-age decline framework where lapses and contaminations (as conceived by the tradition) become causal explanations for misfortune or moral disorder in subsequent narrative.
This is narrative setup (ākhyāna) rather than sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa/vaṃśānucarita, though it may feed into character-history (vaṃśānucarita) depending on the ensuing episode.
The ‘sighting’ motif can be read symbolically as the intrusion of tamas/social disorder into the conception-field (ṛtu), marking the offspring or situation with a predisposition toward disturbance—an allegory for Kali’s influence.