Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Adhyaya 31Naimittika and Related Śrāddha Rites: Sapiṇḍīkaraṇa, Eligibility, Timing, and Procedure

तेषामन्यश्चतुर्थो यः पुत्रलेपभुजान्नभुक् ।

सोऽपि सम्बन्धतो हीनमुपभोगं प्रपद्यते ॥

teṣām anyaś caturtho yaḥ putralepabhujānna-bhuk | so 'pi sambandhato hīnam upabhogaṃ prapadyate ||

കൂടാതെ ആ (മൂന്നു) പേരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തനായ നാലാമൻ, മകൻ ‘ലേപ’മായി ഭുജിച്ച ആഹാരം ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ, ബന്ധത്തിന്റെ ദൗർബല്യം കാരണം അവനും ക്ഷീണമായ ഭോഗം പ്രാപിക്കുന്നു।

तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
अन्यःanother
अन्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (चतुर्थः) इति सह
चतुर्थःthe fourth
चतुर्थः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अन्यः-विशेषण
यःwho
यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
पुत्र-लेप-भुजःone who eats the lepa offered by the son
पुत्र-लेप-भुजः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + लेप (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-उपपद-तत्पुरुषः (पुत्रस्य लेपं भुङ्क्ते)
अन्न-भुक्an eater of food (offering)
अन्न-भुक्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः (अन्नं भुङ्क्ते)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Discourse/Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षा-अव्यय (particle: 'also/even')
सम्बन्धतःin terms of relationship
सम्बन्धतः:
हेतु/अपादान (Cause/Ablatival)
TypeIndeclinable
Rootसम्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: 'from the standpoint of relation/connection')
हीनम्deficient/inferior
हीनम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपभोगम्-विशेषण
उपभोगम्enjoyment/consumption
उपभोगम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootउपभोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रपद्यतेattains/comes to
प्रपद्यते:
क्रिया (Action/Verb)
TypeVerb
Rootप्र+पद् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
Madālasā

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Pitṛ-pūjāŚrāddhaKinship gradation

FAQs

Benefit follows relational closeness and ritual precision; the verse reinforces careful performance and clear lineage-intent in śrāddha as an ethic of responsibility.

Didactic dharma material; not pañcalakṣaṇa.

It suggests a ‘signal attenuation’ model of ritual efficacy: intention and offering transmit most strongly to the nearest ancestral nodes, and more weakly to distant ones.